کمیسیون اروپا و پیشنهاد ورود پناهجویان

نگام، بین الملل – قصه تلخ و دردناک وضعیت پناهجویان در سراسر جهان همچنان ادامه دارد و همه روزه جهان شاهد مشکلات هزاران پناهجویی است که سرزمین خود را برای رسیدن به زندگی بهتر ترک کرده‌اند. کمیسیون اروپا در جدیدترین موضع گیری خود پیشنهاد داده است کشورهای اروپایی طی دو سال آینده ۵۰ هزار پناهجو را به طور مستقیم از کشورهای خاورمیانه و آفریقا بپذیرند که به نظر می‌رسد هدف از این اقدام ارائه مسیرهای قانونی برای ورود پناهجویان به اروپا باشد.

اتحادیه اروپا همچنین قصد دارد با اجرای این طرح ضمن جلوگیری از انتخاب راه‌های پرخطر برای ورود پناهجویان به اروپا، با قاچاقچیان انسان که در چند سال اخیر بسیار فعال بوده‌اند، مبارزه کند و در عین حال ورود پناهجویان به کشورهای عضو این اتحادیه را مدیریت کند.

مواضع جدید کمیسیون اروپا در حالی است که در ماه مارس سال ۲۰۱۶، «دونالد تاسک» رئیس شورای اروپا، ضمن انتقاد از برخی کشورهای اروپایی که مرزهای خود را به روی پناهجویان بسته بودند، از پناهجویان غیرقانونی خواست که «بی دلیل» به اروپا نیایند و «فریب» قاچاقچیان انسان را نخورند.پیش از این نیز در سال ۲۰۱۵ و همزمان با مورد موج پناهجویان غیرقانونی به اروپا، کمیسیون اروپا اجرای برنامه‌ای ۲ ساله را آغاز کرده بود که بر «اسکان» پناهجویان استوار بود و به پناهجویانی محدود می‌شد که از راه‌های غیرقانونی خود را به خاک اروپا رسانده بودند.

اما با پایان یافتن آن، طرح جدید با تکیه بر «اسکان دوباره» پناهجویان پیشنهاد شد که شامل سازماندهی مستقیم انتقال پناهجویان از کشورهای خارج از اتحادیه اروپا بود.هدف از برنامه قبلی ساماندهی ۱۶۰ هزار نفر از این پناهجویان در اروپا بود اما طی دو سال گذشته کشورهای عضو اتحادیه اروپا فقط ۳۲ هزار نفر را اسکان دادند.

آقای«آوراموپولوس» مسئول امور مهاجران اتحادیه اروپا که خود یک یونانی است و کشورش در خط مقدم عبور هزاران پناهجو قرار دارد در جلسه اخیر این کمیسیون اعلام داشت «ورود غیرمنظم پناهجویان به مرزهای اروپا به میزان قابل توجهی کاهش یافته، بنابراین ما باید تلاش‌های‌مان را برای گسترش مسیرهای قانونی به اروپا افزایش دهیم تا این روش، نخستین انتخاب پناهجویان برای کسب حمایت کشورهای اروپایی باشد». براساس این برنامه، قرار است تا ماه اکتبر ۲۰۱۹ ، حدود ۳۷ هزار پناهجو از کشورهای خاورمیانه و ترکیه و حدود ۱۳ هزار نفر هم از آفریقا وارد کشورهای اروپایی شوند.

برای این کار بودجه‌ای برابر با نیم میلیارد یورو در نظر گرفته شده که به کشورهایی در اروپا تحقق خواهد گرفت که حاضر به پذیرش پناهجویان براساس این برنامه باشند.کمیسیون اروپامدعی است این برنامه برای انتقال «آسیب‌پذیرترین افرادی صورت می‌گیرد که نیازمند محافظت جامعه جهانی هستند»، و برنامه انتقال از ترکیه و اردن مثل گذشته ادامه خواهد داشت، چون این کشورها با بحران آوارگان سوری روبرو هستند. تمرکز این برنامه بر افزایش پذیرش مهاجران از کشورهای لیبی، مصر، نیجر، سودان، چاد و اتیوپی خواهد بود.

اتحادیه اروپا از یکسال پیش برنامه‌ای را تحت عنوان «طرح نجات اجتماعی پناهجویان» آغاز کرده است که هدفش برطرف کردن نیازهای اولیه پناهجویانی است که جزء اقشار آسیب پذیر هستند. این طرح بزرگترین پروژه کمک‌های بشردوستانه اروپا برای پناهجویان در ترکیه است. اتحادیه اروپا برنامه‌ای را از سپتامبر سال ۲۰۱۶ برای کمک به پناهجویان سوری در ترکیه آغاز کرده است که طرح نجات اجتماعی پناهجویان نام دارد. این طرح بزرگترین پروژه کمک‌های بشردوستانه اروپا برای پناهجویان در ترکیه است.

طبق شواهد موجود شرایط بسیاری از پناهجویان بدتر و شرایط سلامت آنها وخیم‌تر شدهاست و این افراد علاوه بر اینکه با کمبود موادغذایی و آب مواجه هستند، در اماکنی پر جمعیت اقامت داشته و دائما با خشونت‌های پلیس رو به رو هستند.کمیته ضد شکنجه شورای اروپا اخیرا طی گزارشی فاش کرد پناهجویانی که در میان آنان زنان، کودکان هم به چشم می‌خورند در شرایط بدی زندگی می‌کنند. اعضای این کمیته متشکل از یک نفر پزشک در آوریل و جولای گذشته حدود ۲۰ محل اقامت پناهجویان، ایستگاه‌های پلیس و پست مرزی در یونان را مورد بازرسی قرار دادند. این وضعیت در حالی ادامه دارد که بنابر اعلام کمیسیون اروپا، یونان و سازمان‌های مردم‌نهاد این کشور از سال ۲۰۱۵ میلادی ۳۷۱ میلیون یورو برای برنامه اقدامات ضروری دریافت کرده‌اند. این کمک علاوه بر ۵۱۰ میلیون یورویی است که برای بحران پناهجویان در سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۰ به یونان پرداخته می‌شود.

علی‌رغم تلاش‌های صورت گرفته نهادهای اروپایی و کشورهای درگیر با موضوع پناهجویان، اما انتقادات به وضعیت پناهجویان در این کشور ادامه دارد. سازمان پزشکان بدون مرزدر گزارش اخیر خود پلیس بلغارستان، کرواسی و مجارستان را به از سرگیری خشونت علیه مهاجران و پناهجویان به ویژه کودکان، در تلاش برای جلوگیری از ورود آنها به اروپا متهم کرد. به گفتهاستفان مویساینگ رئیس بخش بالکان سازمان پزشکان بدون مرز در صربستان «برای کودکان و جوانان مهاجری که تلاش دارند صربستان را ترک کنندپدیده خشونت امری رایج است و عمدتا پلیس مرزی اتحادیه اروپا در آن نقش دارد».

به ادعای او«در شش ماه نخست سال ۲۰۱۷ میلادی، ۹۲ درصد از کودکان و نوجوانان مهاجر و پناهجو به کلینک های بهداشت روانی سازمان پزشکان بدون مرز مراجعه کرده و در گزارش های خود درباره خشونت فیزیکی پلیس بلغارستان، مجارستان و کرواسی و یا مقامات مرزی اشاره کرده‌اند.شرم آور است که کشورهای عضو اتحادیه اروپا به عمد از خشونت برای جلوگیری از پناهنده شدن جوانان و کودکان به این اتحادیه استفاده می‌کنند. این امر باعث آسیب جدی روانی و فیزیکی می شود و آنها را آسیب پذیر می‌کند.»