آرامش جاودانه بر بام جهان

پایگاه خبری / تحلیلی نگام _ در روز ۳۱ تیرماه سال ۱۳۹۰؛ نُه سال پیش در چنین روزی لیلا اسفندیاری در بخش پاکستانی کوه های هیمالیا درگذشت. همیشه می‌گفت: “زن ایرانی می‌تواند”.

لیلا اسفندیاری کجوری راد در سال ۱۳۴۹ در تهران زاده شد و در خانواده توانگر و سخت باورمندی رشد کرد اما تعصب را هرگز برنتافت.

۱۸ ساله بود که دبیرستان را به پایان رساند و می‌خواست حقوق بخواند:

“برای دانشگاه که انتخاب رشته می‌کردم، پرستاری یا وکالت را دوست داشتم اما پدرم نگذاشت. گفت میکروبیولوژی خوب است چون می‌روی آزمایشگاه و کسی با تو کاری ندارد”. اما برای وکالت باید خیلی پررو باشی”.

۲۳ ساله بود که از دانشگاه شهسوار کارشناسی بیولوژی گرفت و با خواهر و مادرش به تهران بازگشت اما چون می‌خواست آزاد و مستقل زندگی کند، پدرش او را طرد کرد و به آغوش خانواده راه نداد.

او نخست در یک کارخانه تولید دستمال کاغذی کار کرد تا اینکه در “بیمارستان آبان” مشغول کار شد.

۳۰ ساله بود که نخست به صورت تفریحی به کوهنوردی پرداخت و ۳۱ ساله بود که قله توچال را پیمود و یک سال پس از آن به کرمانشاه رفت و اولین غارنورد زن ایرانی بود که “پراو”، ژرفترین غار ایران، را درنوردید.

۳۷ ساله بود که برای پیمایش “ورونیکا”، ژرفترین غار جهان در سوچی روسیه، به آنجا رفت ولی پلیس روسیه او را به آبخازیا محل غار راه نداد.

۳۸ ساله بود که نخستین بار یک قله بالای ۸۰۰۰ متری را پیمود ولی چون کار او از سوی فدراسیون کوهنوردی ایران پذیرفته نشد، برای ادامه کار مجبور شد از بیمارستان کناره‌گیری کند و خانه اش را بفروشد.

۳۹ ساله بود که دشوارترین قله جهان “کِی ۲”  در پاکستان را پیمود ولی کارش به علت شرایط نامناسب جوی ناتمام ماند:

“وقتی شروع کردم، کوله‌پشتی هم نداشتم. کفش و کیف کوهنوردی را قرض می‌گرفتم و لباس کوهنوردی را از تاناکورا (اجناس بنجل و دست چندم) می‌خریدم. گاهی که از صعودهایم برمی‌گشتم، پول کافی برای تردد نداشتم و خیلی وقت‌ها پس از صعود، نمی‌توانستم یک فنجان چای بخرم. اما نخواستم ایست کنم. حالا من اینجا هستم چون زن ایرانی می‌تواند”.

فدراسیون ورزشی ایران تنها به این خاطر که او از معترضان به تحریف انتخابات ریاست جمهوری در سال ۱۳۸۸ بود و در یک گفتگوی تلویزیونی بی روسری شرکت کرد، تنها پس از مرگش او را گرامی داشت.

آخرین پیروزی او پیمایش کامل قله “گاشِربروم ۲” به بلندی ۸۰۳۴ متر بود، اما ۱۵ دقیقه پس از صعود به هنگام بازگشت ۴۰۰ متر فرولغزید:

“اگر افتادم، بگذارید بمانم. میخواهم “بام جهان” آرامگاه ابدی‌ام باشد”.

لیلا اسفندیاری در ۴۰ سالگی در پاکستان درگذشت.