آفریدگار شکل‌های شگفت‌آور هندسی

پایگاه خبری / تحلیلی نگام _ ۱۶ آذر ۱۳۰۱: ۹۸ سال پیش در چنین روزی منیر شاهرودی فرمانفرماییان در قزوین زاده شد. “برخی از کارهایم را دور می‌ریختم. هیچگاه اطمینان و غرور هنرمندی نداشتم”.

پدر منیر شاهرودی فرمانفرماییان نماینده مجلس شورای ملی بود.

۸ ساله بود که با خانواده به تهران رفت.

از کودکی نقاشی می‌کرد و به گلدوزی و سوزن‌دوزی و رنگ و فرم علاقه داشت.

۲۲ ساله بود که به دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران راه یافت، نقاشی می‌خواند و طراحی می‌کرد.

۲۴ ساله بود که در مدرسه بنام طراحی “پارسنز” سه سال طراحی مد خواند و همزمان برای تأمین هزینه خانواده با مجله های “وُگ”، “کانتری” و “گلامُر” همکاری داشت.

۳۵ ساله بود که به ایران بازگشت و پس از ازدواج با ابوالبشر فرمانفرماییان نام خانوادگی همسرش را پذیرفت و نام هنری اش کرد.

او به نقاط مختلف ایران سفر کرد و مجموعه و فهرستی از آثار هنری بومی ایران مانند آینه‌کاری، ظرف‌های میناکاری، نقاشی‌های قاجار، مینیاتورها، کاشی‌ها و شیرسنگی‌های لرستان و نقاشی‌های قهوه‌خانه‌ای گرد آورد و با اقتباس و ترکیب تکنیکهای سنتی و کهن نقاشی پشت شیشه، آینه‌کاری، خاتم‌کاری، منبت‌کاری و ترکیب نگاره‌های هندسی اسلامی با معماری ایرانی، آثار ماندگاری آفرید.

آثار آینه‌کاری او به سبب تراش‌خوردگی‌های چندوجهی ماهرانه، نور را به گونه خارق‌العاده‌ای بازتاب می‌دادند و برای او لقب “جادوگر اشکال هندسی” را آوردند.

او آثارش را “خط و شش ضلعی” می‌نامید و با تفسیرهای عرفانی، صوفیانه و فلسفی آثارش مخالف بود.

“سعی می‌کنم خودم را با ایده‌های جدید احساسات و افکارم شرح دهم. می‌خواهم راه‌های مختلفی را که می‌توان با اشکال هندسی نوآوری کرد، بیابم”.

۵۳ ساله بود که در گالری “ژاک کلپن” در نیویورک و سپس در پاریس و بروکسل و تهران نمایشگاه‌های انفرادی برپا کرد و چند پانل بزرگ برای هتل کنتیننتال تهران، دو آینه دیواری برای مرکز فرهنگی نیاوران، مجسمه‌ای برای باغ موزه فرش و پانل‌هایی برای اتاق خواب شهبانوی وقت ایران ساخت.

پس از انقلاب ۵۷ و مصادره دارایی‌هایش مجبور به مهاجرت و اقامت در آمریکا شد.

با این که بسیاری از آثارش را در ایران نابود یا ناپدید کردند می‌گفت:

“سیاست ربطی به هنر ندارد. هنر من مسأله شخصی من است”.

۷۰ ساله بود که به تهران بازگشت و دو سال پیش از درگذشتش ۵۱ اثرش را وقف دانشگاه تهران کرد که هم‌اکنون در باغ موزه نگارستان پیوسته به نمایش گذاشته می‌شوند.

منیر شاهرودی فرمانفرماییان در ۹۷ سالگی در تهران درگذشت.