آیا امکان جلوگیری از خسارات گسترده سیل وجود نداشت؟

⁩امان الله تمنده رو / منبع: سایت کلمه

چکیده :بارندگی های شدید چند روز اخیر سیستان و بلوچستان که در بیست سال گذشته بی سابقه بوده تاکنون حداقل دو نفر تلفات انسانی و تخریب وسیع زیر ساخت های آب و برق، مخابرات و جاده های مواصلاتی در جنوب استان را بهمراه داشته است. میلیارد ها تومان نیز خسارت به باغات و مزارع و‌ دام های روستاییان وارد شده است….

بارندگی های شدید چند روز اخیر سیستان و بلوچستان که در بیست سال گذشته بی سابقه بوده تاکنون حداقل دو نفر تلفات انسانی و تخریب وسیع زیر ساخت های آب و برق، مخابرات و جاده های مواصلاتی در جنوب استان را بهمراه داشته است. میلیارد ها تومان نیز خسارت به باغات و مزارع و‌ دام های روستاییان وارد شده است. این حجم از خسارت در شرایط بغرنج اقتصادی کشور، تحریم های بی سابقه و محدودیت های بودجه ای دولت به سختی قابل جبران بوده و پیکر نحیف اقتصادی استان محروم سیستان و بلوچستان را ضعیف تر میکند. در چنین شرایطی، هم نیاز فوری به بسیج مردمی برای کمک به آسیب دیدگان وجود دارد، هم توجه دولت و نهادهای امداد رسان برای جبران بخشی از خسارات را طلب میکند.

اخبار و تصاویر دریافتی از مناطق سیل زده و اعتراضات مردمی از کافی نبودن امداد رسانی به سیل زدگان نشان میدهد که مدیریت درستی برای کنترل و کاهش آسیب های سیل اخیر انجام نگرفته است. نمیخواهم مانند افرادی که از کنار گود نظاره گر هستند و فریاد لنگش کن سر می دهند باشم و مسئولان را متهم به اهمال در وظایف شان بکنم. باید در شرایط عملی و اجرایی قرار گرفت تا بتوان قضاوت درستی از بحران و مدیریت آن داشت. اما همیشه تمهیداتی وجود دارد که می‌تواند همانند علاج واقعه قبل از وقوع باشد و تخریب ها و خسارات را به حداقل برساند. در حوادثی مانند سیل که به لطف توسعه علم هواشناسی و پیش بینی شرایط آب و هوایی برخلاف زلزله قابل پیشگیری است، این تمهیدات برای جلوگیری از آسیب های گسترده ضروری تر هستند.

در مورد سیل،این فعالیت ها باید از چند روز و حتی چند ماه و چند سال قبل انجام میشد. تمهیداتی شامل لایروبی مسیرهای سیل و باز کردن راه عبور آب در رودخانه ها، تخلیه بخشی از آب سدها و افزایش گنجایش آن برای پذیرش سیلاب گسترده، عدم اجازه ساخت و ساز در حریم رودخانه ها، ایجاد تأسیسات بتونی و مستحکم و حفظ و تقویت پوشش گیاهی در مسیر سیل برای کاهش سرعت آب، توسعه فعالیت‌های آبخیز داری در دره ها و کوهسارها در مناطق کوهستانی، نگهداری آب بسته بندی و مواد غذایی فاسد نشدنی برای مصرف حداقل یک هفته مردم منطقه و جابجایی سریع جمعیت به مناطق امن در ساعات قبل از وقوع سیل. بخشی از این اقدامات با کمکهای دولتی و بخشی نیز با کمک و همیاری مردمی در طول سال قابل انجام است فقط نیاز به برنامه ریزی، آینده نگری و دوری از روز مرگی مدیران محلی و استانی دارد که البته باید با سواد و تخصص و پشتیبانی مدیران استانی همراه باشد.

یادمان باشد پست و مسئولیت گرفتن با لابی گری، زیبا و لفظ قلم حرف زدن، انجام کارهای پوپولیستی و تمجید از مقامات بالا دست و حفظ برخی ظواهر و‌ مومن و با تقوا نشان دادن خود به راحتی امکان پذیر است اما مهمتر و‌ قبل از آن، شناخت خود و توانایی های علمی و فردی در پیش بینی و مدیریت بحران ها، فعالیت در شرایط بی پولی، شجاعت در تصمیم گیری لحظه‌ای، سلامت جسمی و تحمل کار در شرایط سخت و داشتن دید وسیع بدون تعصب و تنگ نظری است. اموری که متاسفانه در کشور و حداقل در استان ما کمتر به آن توجه می‌شود. گستردگی خسارات سیل و قبل از آن خشکسالی در سیستان و بلوچستان فقدان آینده نگری و مدیریت بحران را نشان میدهد که مدیران ارشد استان باید فکری برای آن بکنند.

مردم مظلوم سیستان و بلوچستان زبان تندی برای انتقاد و اعتراض نداشته و با صبوری و شکرگذاری حوادث طبیعی را پشت سر می گذارند و پس از آن با قبول و تحمل خسارات و آسیب ها، مظلوم تر و محروم تر از قبل باقی می مانند اما رسانه ها، قشر روشنفکر و تحصیلکرده و قلم بدستان می توانند با انعکاس مشکلات و رنج‌های مردم، زبان گویای انان باشند و‌ کمکی در جبران بخشی از حجم وسیع خسارات مردم محروم و آسیب دیده بکنند.‌ این کمک را از آنان دریغ نکنیم. در خصوص سیل اخیر نیز هرآنچه می توانیم انجام دهیم چه با اطلاع رسانی و جلب توجه مقامات ارشد کشور، چه با دادن کمک فکری و مدیریتی به مسئولان محلی برای عبور از بحران، چه با جمع آوری کمک های نقدی و غیر نقدی و رساندن آن به آسیب دیدگان از سیل.