آیا طرح‌های حمایتی فصلی دردی از کتاب دوا می‌کند؟

پایگاه خبری / تحلیلی نگام ، طرح های فروش فصلی (عیدانه، تابستانه، پائیزه) از سال ۱۳۹۴ به با هدف دسترسی مستقیم مردم به یارانه مصرف‌کننده بخش فرهنگ آنهم از مبادی کتابفروشی‌ها در دستور کار معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی قرار گرفت.

چگونگی تولد این طرح، حواشی‌اش بایدها و نبایدهایش و … بماند برای بعد که قطعا حقیر بعنوان مبدع این طرح باید آنرا نگاشته و به عنوان یک تجربه باید به نسل‌های بعد منتقل نمایم.

از ابتدا این طرح را در صورتی مفید می‌دانستم که در مسیر از جهات مختلف بروزرسانی گردد، در غیر اینصورت این طرح هم مانند بسیاری از طرح‌های دیگر موقت، زودگذر و کم اثر خواهد شد.

طی این چند روز با کتابفروشان و ناشران و چندین پخشی درباره این طرح صحبت کردم و مشخص شد که اثرگذاری این طرح طی این سالها و بالاخص در این دوران رکود و کرونا زده بمراتب از آنچه پیش بینی می‌شد کمتر گردیده است.

در یک نگاه کلی توجه شما را به آمار زیر جلب می‌کنم، تا بخشی از دلایل روشن این رکود را متوجه شوید، مابقی دلایل و تفصیلش بماند برای مجالی دیگر

۱- متوسط قیمت کتاب در سال ۱۳۹۴، ۱۴۲۰۰ تومان بود، در حالی که در سال ۱۳۹۹ متوسط قیمت کتاب با ۱۹۵درصد افزایش به ۴۲۰۰۰ تومان رسیده است.
نتیجه:
در سال ۱۳۹۴ هر کتابخوان می‌توانست با مبلغ ۸۵ + ۲۵ هزار تومان یارانه‌ای که دریافت می‌کرد. تقریبا ۷ جلد کتاب خریداری نماید.
در حالی که در سال ۱۳۹۹هر کتابخوان با مبلغ ۱۲۰ + ۳۰ هزار تومان یارانه‌ای که دریافت می‌کند می‌تواند حدودا ۳ کتاب خریداری کند.
۵۷٪ کاهش قدرت خرید بر اساس تعداد مجلدات
البته این را در نظر بگیرید که این متوسط قیمت است و در برخی از مواقع یک خریدار قیمت تنها یک کتابش ۱۵۰ هزار تومان است.

۲- میزان یارانه کتاب مصرف کننده در سال ۱۳۹۴به ازای ۱۰۰ هزار تومان خرید ۲۵٪ بود. یعنی مبلغ ۲۵ هزارتومان از یک خرید ۱۰۰ هزار تومنی را دولت پرداخت می‌نمود.
در حالی که در تابستان امسال به ازای ۱۵۰ هزار تومان خرید ۲۰٪ یارانه به خریداران تعلق می‌گیرد. یعنی در یک خرید ۱۵۰ هزار تومنی ۳۰ هزار تومان تخفیف مشمول مصرف‌کننده می‌شود.
نتیجه:
افزایش ۱۹۵٪ قیمت متوسط کتاب از سال ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۹ و افزایش تنها ۲۰٪ یارانه دولتی از سال ۱۳۹۴ تا سال ۱۳۹۹ بدین معناست که دولت بسیار عقب‌تر از سرعت تورم کتاب سرویس‌دهی می‌کند.