آیت الله صانعی فقیه دوران گذار

✍️شهسوار صادقی

جامعه ایران دست کم از مشروطه به این طرف در مسیر گذار ازسنت به تجدد با موانع و چالش های فقهی پنهان و آشکار هم چنان دست به گریبان است
آیت الله صانعی از جمله فقیهان نامداری بشمار می آید که با روشن بینی مقتضیات دوران گذار را به درستی در ک می کرد و بالاتر از آن بافتوا های سنت شکن خویش مسیر گذار را هموا ر و موانع را بر طرف می کرد لذا شایسته است وی را فقیه راهبر و راه گشای دوران گذار بنامیم

اهتمام عالی آن فقیه عظیم الشان معطوف به رفع تبعیض از زندگی دختران و زنان بود
برخی وی را «مرجع تقلید زنان »نامیدند

عمده ترین فتواهای راه گشا و البته مناقشه بر انگیز ایشان در حوزه زنان شرح زیر است

۱- سن ۱۳ سالگی برای بلوغ دختران بجای فتوای مشهور ۹ سالگی

۲- تساوی دیه زن و مرد.

۳- عدم الزام ذکوریت برای مسند قضاوت

۴- قصاص مردی که زنی مسلمان را کشته‌ها باشد بدون نیاز به پرداخت نصف دیه یک مرد مسلمان به قاتل (که اصطلاحاً «فاضل دیه» می‌گویند).

۵- برابری ارزش شهادت زن و مرد در
محکمه

۶- منع ازدواج موقت برای مرد مسلمان متأهل که با همسرش زندگی می کند.

۷- اولویت ولایت مادر بر جد پدری، در ولایت بر فرزند

۸- محرم دانستن فرزندخواندگان به مرد و زنی که آنها را به فرزندی پذیرفته‌اند، بدون اینکه الزامی به محرمیت رضاعی، و یا عقد و … داشته باشد.-

۹- در صورت کراهت زن از مرد، طلاق زن بر مرد واجب است.

۱۰- مشروط دانستن ازدواج مجدد مرد مسلمان به رضایت همسر اول.

۱۱- تساوی ارث زن و مرد.