اعتراض نمایندگان صنفی دانشکده‌های پزشکی: رزدینت‌ها به نیروی کار ارزان تبدیل شده‌اند

پایگاه خبری / تحلیلی نگام _ به دنبال فوت یک پزشک در بیمارستان امام خمینی(ره) نمایندگان صنفی دانشکده‌های پزشکی کل کشور نسبت به تبدیل شدن رزیدنت‌ها به نیروی کار ارزان، ایجاد اردوگاه اجباری کار برای رزیدنت‌ها و ساعات کار طاقت فرسا در بیمارستان‌ها هشدار دادند.

‌ از مشکلات اساسی دانشجویان رشته‌های پزشکی، وجود شیفت‌های سنگین کاری و کشیک‌های سخت در جایگاه رزدیدنت و دستیار است همچنین فشارهای کاری سنگین که منجر به مشکلات فراوان برای زندگی و حتی سلامتی خود رزیدنت ها شده است.

چندی پیش یک دستیار ارتوپدی در بیمارستان امام امام خمینی(ره) تهران فوت شد؛ خبری که برخی علت آن را کشیک‌های سخت و طاقت‌فرسا اعلام کردند، از سوی دیگر مجتمع بیمارستانی امام خمینی(ره) با اعلام صدور یک بیانیه فوری اعلام کرد که درگذشت این دستیار در شهرستان محل اقامت او رخ داده و ارتباطی با کشیک‌های سخت و طاقت‌فرسا ندارد؛ متن بیانیه این مجتمع درمانی به این شرح بود: “ضمن تسلیت به مناسبت درگذشت مرحوم دکتر رسول قادری دستیار معزز ارتوپدی این مجتمع، به خانواده آن عزیز از دست رفته و جامعه پزشکی کشور، به آگاهی می‌رساند درگذشت مرحوم دکتر قادری در زمان مرخصی و در شهرستان محل اقامت خانوادگی ایشان رخ داده است؛ آخرین کشیک و حضور ایشان نیز در بیمارستان دوشنبه ۱۳ خرداد ۹۸ بوده در حالیکه تاریخ درگذشت ایشان ۱۶ خرداد ۹۸ است؛ لذااخبار منتشر شده در خصوص درگذشت ایشان حین کشیک و در نتیجه کشیک‌های سخت و طاقت‌فرسای اعمال شده صحت ندارد.”

اعتراض نمایندگان صنفی دانشکده‌های پزشکی به وزیر بهداشت 

اما این تمام ماجرا نبود و در ادامه نمایندگان صنفی کل دانشکده‌های پزشکی کشور در نامه‌ای خطاب به وزیر بهداشت خواستار رسیدگی به مشکلات دستیاران تخصصی شدند؛ در این نامه نمایندگان صنفی دانشکده‌های پزشکی کشور، علت فوت «دکتر رسول قادری» را کشیک‌های طاقت‌فرسا و فشار کاری سنگین اعلام کردند به طوریکه این پزشک نخستین قربانی کشیک‌های سنگین نبوده و نیست.

حقایقی تلخ از زندگی رزیدنت‌ها و دستیاران پزشکی در کشور

در ادامه این نامه از حقایق تلخ نظام پزشکی از جمله لگدمال شدن سرمایه انسانی با طرح تحول سلامت، تبدیل شدن رزدینت‌ها به نیروی کار ارزان، ایجاد اردوگاه اجباری کار برای رزدینت‌ها و ساعات کار طاقت فرسا نسبت به استاندارد جهانی در کشور پرده برداشته شده است؛ موضوعی که نیازمند رسیدگی مسئولان برای بهبود وضعیت سلامت در جامعه است.

در بخشی از نامه نمایندگان صنفی دانشجویان علوم پزشکی کشور آمده است: «در حالی که طبق قانون کار در اروپا ساعات کار رزیدنتها در بیمارستانها حداکثر ۴۰ تا ۵۰ ساعت و طبق شورای اعتبار بخشی تحصیلات عالی آمریکا حداکثر ۸۰ ساعت است اما در ایران این رقم حداقل قریب به ۱۰۰ ساعت لحاظ شده و در کمال ناباوری حداکثری برایش تعیین نشده است و در موارد قابل توجهی شاهد ۱۴۰-۱۶۰ ساعت هستیم! یعنی عددی بیشتر از اردوگاه‌های کار اجباری. از حق بیمه محروم هستند و مجبورند بی‌خوابی و کشیک‌های بیش از ۳۶ ساعته و حتی تا ۱۲۰ ساعته را متحمل شوند؛ این مسئله در حالی است که معیارهای سازمان جهانی بهداشت، بی‌خوابی بیش از ۲۴ ساعت را  با مصرف الکل در قالب قیاس مطرح می‌نمایند! تنها همین بی‌خوابی‌ها، فشار فکری و روانی بر رزیدنتها و اینترن‌ها کافی است تا کاهش انگیزه، افزایش افسردگی و به خصوص افزایش خطاهای پزشکی را موجب شود. مقوله افزایش خطاهای پزشکی به قدری مسلم و حیاتی است که شورای اعتبار بخشی تحصیلات عالی آمریکا (ACGME) رزیدنت‌ها را موظف به رعایت استانداردی کرد که در آن استراحت ۱۰ ساعته بین شیفت‌ها، محدودیت هر شیفت ۲۴ ساعته، یک روز مرخصی در هفته و فراغت از اقدامات درمانی-آموزشی و… لحاظ شد. پس از این اجبار بود که خطاهای پزشکی کاهش یافت، آموزش رزیدنت‌ها بهتر شد و رضایت بیماران نیز افزایش چشمگیر یافت. قابل ذکر است که چنین مطالعات مشابهی در خصوص انترن ها (کارورزان) نیز وجود دارد که در آن حوزه نیز انترن در کشور ما با ۱۰ کشیک ۳۰ ساعته در ماه و بیش از ۸۰ ساعت کاری در هفته، فاصله زیادی با آن معیارهای کشیک حداکثر ۱۶ ساعته و… دارد».

انحصار در حوزه پزشکی و ایجاد فجایع بعدی!

از سوی دیگر فشارهای شدید کاری بر رزیدنت‌ها و انترن‌ها در حالی مطرح است که چندی پیش دکتر سلیمی؛ معاون آموزش و پژوهش سازمان نظام پزشکی اعلام کرد افزایش تعداد پزشکان مشکلی از جامعه پزشکی را حل نخواهد کرد.

اعتراض نمایندگان صنفی دانشکده‌های علوم پزشکی سراسر کشور به فشارهای کاری طاقت‌فرسا در بیمارستان بازتاب برخی حقایق نظام سلامت در جامعه است؛ حقایقی از قبیل کمبود نیروی پزشک و نیاز به بالا بردن ظرفیت رشته‌های پزشکی که باید توسط وزارت بهداشت انجام شود؛ از سوی دیگر با بالا بردن افزایش ظرفیت رزیدنت ضمن حل مشکل کشیک‌های طاقت‌فرسا می‌توان به حل شدن مشکل کمبود پزشکان متخصص در کشور امیدوار بود.

بنابراین علت وجود مشکلات رزیدنتها و دستیاران، ریشه در انحصار پزشکان و منافع آنها دارد؛ منافعی که با افزایش تعداد رزیدنت و دانشجویان رشته پزشکی به خطر خواهد افتاد و سودآوری آنها کاهش خواهد یافت؛ در همین راستا سپردن تعیین ظرفیت رشته‌های پزشکی به وزارت علوم یا یک سازمان مستقل از پزشکان، می‌تواند اقدامی مناسب هم برای ارائه خدمات بهتر به مردم و هم حل مشکل فشار کاری رزیدنت ها باشد.