اقتصاد ایران در سراشیبی پیری؛ تا بیست سال دیگر رشد جمعیت به صفر می‌رسد

پایگاه خبری / تحلیلی نگام سعید نمکی، وزیر بهداشت طی سخنرانی‌ای به مناسب «روز ملی جمعیت» اعلام کرد که در حال حاضر ۱۰ درصد از جمعیت کشور را سالمندان تشکیل می دهند؛ آماری که به گفته او احتمالا تا بیست سال آینده دو برابر می‌شود.

نرخ رشد سالمندان در ایران، پنج برابر بیشتر از نرخ رشد جمعیت است. براساس آمارهای مرکز آمار ایران، نرخ رشد جمعیت در سال ۶۵ حدود ۳.۴ درصد ، در سال ۷۵، ۱.۹۶ درصد، در سال ۸۵ حدود ۱.۶۱ درصد، در سال ۹۰ به ۱.۲۹ درصد و در سال ۹۵ به ۱.۲۴ درصد رسیده است.

به گفته وزیر بهداشت تا زمانی که مشکل اقتصاد، اشتغال و معیشت مردم را حل نکنیم، نمی‌توانیم به رشد جمعیت امیدوار باشیم.او می‌گوید: «در این سالها رشد فقرزدا نداشته‌ایم که یکی از اشکالات رشد اقتصادی ما است. مولفه بهداشت و درمان و سلامت عاملی موثر در رشد جمعیت است نه مولفه اصلی. ما متولی سلامت مردم هستیم نه متولی معیشت، مسکن و بهداشت روان مردم.»

بر اساس نتایج مرکز آمار ایران و سازمان ملل متحد، در سال ۱۳۸۵ نرخ باروری برای کل کشور ۸ / ۱ فرزند بوده است. این میزان در سال ۱۳۹۸ به حدود ۷ / ۱ فرزند برای هر مادر رسیده و همچنان در حال کاهش است.

به گفته شهلا کاظمی پور، عضو هیات علمی دانشگاه تهران رشد جمعیت ایران که طی ۳۰ سال گذشته سیر نزولی داشته، در صورت استمرار در سال ۱۴۲۵ رشد جمعیت کشور به صفر رسیده و پس از آن منفی شود.

کاظمی پور با تاکید بر نقش فرهنگ بر سیاست‌های کنترل جمعیت یادآور شده که فرزندآوری در ایران از باروری طبیعی به باروری ارادی رسیده است. او معتقد است این گذار، متناسب با تحولاتی بوده که در ابعاد مختلف اقتصادی و اجتماعی به وقوع پیوسته و به تغییراتی در ایده آل‌های مرتبط با ازدواج و باروری و رفتارهای باروری منجر شده است.

از سوی دیگر وزیر بهداشت می‌گوید در سال، تعداد قابل توجهی سقط های غیرقانونی داریم. او تاکید می‌کند که تمسک و توسل به زور برای مقابله با سقط‌های غیرقانونی، سقط را از مطب پزشکان به زیرپله یا خانه‌های مخفی خواهد برد.

وزیر بهداشت ایران معتقد است حرکت به سوی آموزش عمومی برای تغییر رویکرد در شیوه زندگی و تغذیه می‌تواند در حفظ جمعیت جوان موثر باشد. به گفته او در این راستا طرح کوچ (کنترل وزن و چاقی) از طریق آموزش و پرورش آغاز شده و سند صیانت از جمعیت آماده شده است.

نرخ باروری در ایران با توجه به چالش احتمالی ناشی از کاهش رشد جمعیت در آینده و کمبود نیروی انسانی کافی در حوزه اقتصاد به یک دغدغه سیاستی مهم تبدیل شده است. به گفته عضو هیات علمی دانشگاه تهران «در دهه‌های آتی، معضل پیری جمعیت و مشکلات متعاقب آن مانند فشار مالی بر دولت برای تأمین حقوق، بیمه های بازنشستگی و تأمین هزینه‌های بهداشت و درمان سالمندان افزایش پیدا خواهد کرد.»