انتخاب نماینده ایران در اسکار چالش جدید سینمای ایران / کدام فیلم به اسکار می‌رود؟

پایگاه خبری / تحلیلی نگامسال‌های گذشته با برگزاری جشنواره‌هایی مثل جشنواره فیلم کن، برلین و ونیز جو و فضایی مناسب برای موفقیت یک یا دو فیلم ایجاد می‌شد که در این روزهای سال تقریباً همه درباره موفقیت آن برای کسب جایزه بهترین فیلم بین‌المللی اسکار اتفاق نظر داشتند اما در سال جاری به دلیل شیوع ویروس کرونا و وضعیتی که این ویروس به وجود آمده، شرایط به مراتب متفاوت‌تر است.

جشنواره فیلم برلین سال ۲۰۲۰ با موفقیت فیلم ایرانی «شیطان وجود ندارد» به کارگردانی محمد رسول‌اف به پایان رسید و این فیلم موفق به کسب جایزه بهترین فیلم از این جشنواره شد، پس از جشنواره برلین در سال جاری به دلیل شیوع ویروس کرونا جشنواره فیلم کن برگزار نشد و تنها لیستی از فیلم‌های حاضر در این رویداد با عنوان وفاداران به کن منتشر شد که هنوز اطلاع چندانی از آثاری که نامشان در این لیست منتشر شده وجود ندارد و نمی‌توان فیلمی عنوان کرد که می‌تواند گزینه‌ای جدی برای کسب جایزه اسکار بین‌المللی باشد.

جشنواره فیلم ونیز که در بین این سه رویداد هنری، آخرین فستیوال سینمایی (به لحاظ سینمایی) است که برگزار می‌شود، در سال جاری سه نماینده پرافتخار از ایران داشت که موفقیت‌هایی نیز در این جشنواره کسب کردند. فیلم‌های «خورشید»، «جنایت بی‌دقت» و «دشت خاموش» در این رویداد سینمایی موفق به کسب جوایز متعددی شدند که جایزه بهترین فیلم بخش افق‌های جشنواره ونیز را می‌توان مهم‌ترین جایزه سینمای ایران در سال ۲۰۲۰ از این جشنواره دانست و از آنجا که جایزه اصلی، (شیر طلای جشنواره) به فیلم «سرزمین خانه‌ به دوش» رسید و با توجه به اینکه این فیلم یک اثر انگلیسی زبان به حساب می‌آید نمی‌توان آن را گزینه‌ای برای کسب جایزه بهترین فیلم بین‌المللی اسکار دانست.

با توجه به این شرایط و عدم ظهور یک فیلم مدعی در دنیا برای کسب جایزه بهترین فیلم بین‌المللی اسکار و تعطیلی طولانی مدت سینماها در دنیا یا بازگشایی‌شان با محدودیت که باعث شد حتی برای فیلم جدید کریستوفر نولان محبوب هم سر و صدایی نشود، فضایی را ایجاد کرده تا دیگر ملاک و معیار آکادمی اسکار موفقیت در جشنواره‌های مختلف دنیا نباشد و با توجه به قانون جدید مبنی بر عدم لزوم اکران فیلم‌ها، به نظر می‌رسد یک اثر خوب در فضای رسانه‌ای مناسب و پخش‌کننده معتبر و باتجربه می‌تواند به آکادمی اسکار راه پیدا کند.

در ادامه این مطلب چند اثر سینمایی که می‌توانند گزینه‌های مناسبی برای حضور در آکادمی اسکار باشند را مورد بررسی قرار می‌دهیم:


۱- خورشید:

شاید «خورشید» جدی‌ترین گزینه سینمای ایران برای ارسال به آکادمی اسکار باشد. وجهه بین‌المللی کارگردان فیلم، تجربه حضور در بین ۵ نامزد نهایی اسکار زبان خارجی با فیلم «بچه‌های آسمان»، حضور «خورشید» در جشنواره فیلم ونیز و البته نقدهای مثبتی که منتقدان مختلف دنیا بر این فیلم نوشته‌اند از امتیازات «خورشید» مجید مجیدی به حساب می‌آیند که ممکن است این فیلم را به آکادمی اسکار برسانند.

۲- جنایت بی‌دقت:

فیلم جدید کارگردان موفق سینمای ایران شهرام مکری امسال در بخش افق‌های جشنواره فیلم ونیز حضور داشت و استقبال خوبی از این اثر صورت گرفت.

«جنایت بی‌دقت» تا امروز توانسته نظر مثبت بسیاری از منتقدان دنیا را به خود جلب کند و مکری با این فیلم توانست جایزه بهترین فیلم بخش افق‌ها را در جشنواره فیلم ونیز از آن خود کند. بسیاری از منتقدان تا امروز «جنایت بی‌دقت» را بهترین اثر سینمایی این کارگردان دانسته‌اند.

۳- درخت گردو:

«درخت گردو» جدیدترین فیلم سینمایی محمدحسین مهدویان با حضور در جشنواره فیلم فجر توانست توجهات بسیاری را به خود جلب کند و با توجه به موضوع این فیلم سینمایی که به ماجرای فاجعه بمباران شیمیایی سردشت می‌پردازد می‌توان این فیلم را گزینه مناسبی برای حضور در عرصه‌های بین‌المللی برای بیان جنایت‌های صدام علیه مردم ایران دانست.

پیمان معادی بازیگر بین‌المللی ایران برای ایفای نقش در این فیلم سینمایی جایزه بهترین بازیگر نقش اول مرد را از جشنواره فیلم فجر دریافت کرد. با توجه به موضوعی که این فیلم سینمایی دارد و با توجه به کیفیت بالای اثر که بسیاری از منتقدان به آن اذعان داشتند «درخت گردو» یکی دیگر از گزینه‌های سینمای ایران برای حضور در آکادمی اسکار است.

۴- شنای پروانه:

«شنای پروانه» اولین فیلم سینمایی محمد کارت در جشنواره فیلم فجر توانست نظرات مثبت بسیاری را به خود جلب کرد و توانست جایزه بهترین فیلم از نگاه تماشاگران را از آن خود کند.

با توجه به سلیقه آکادمی اسکار که توجه ویژه‌ای به فیلم‌های قصه‌پرداز و مخاطب‌پسند دارد شاید «شنای پروانه» هم بتواند یکی دیگر از گزینه‌های جدی سینمای ما برای حضور در آکادمی اسکار باشد.

۵- دشت خاموش:

فیلم سینمایی «دشت خاموش» به کارگردانی احمد بهرامی شاید گمنام‌ترین فیلم در بین آثار مورد نظر برای حضور در آکادمی اسکار باشد اما موفقیت این فیلم در جشنواره ونیز و دریافت جایزه بهترین فیلم بخش افق‌ها قطعاً «دشت خاموش» را به یکی از مهم‌ترین فیلم‌ها برای حضور در آکادمی اسکار تبدیل کرده است.

با توجه به اینکه پیش‌تر در سال‌های گذشته بارها شاهد انتخاب‌های غافلگیرکننده از سوی کمیته انتخاب نماینده ایران در اسکار بوده‌ایم شاید بسیاری تصورشان بر این است که قطعاً فیلم سینمایی «خورشید» نماینده کشورمان در آکادمی اسکار ۲۰۲۱ خواهد بود اما بارها تجربه ثابت کرده که ممکن است در لحظات آخر کمیته انتخاب فیلم دیگری را به عنوان نماینده ایران در آکادمی اسکار معرفی کند و به همین دلیل باید منتظر بمانیم تا مشخص شود کدام یک از آثار سینمایی نماینده ایران در اسکار ۲۰۲۱ خواهد بود.

درباره روند انتخاب نماینده ایران در آکادمی اسکار با چند سینماگر گفت‌وگوهایی داشتیم که در ادامه می‌خوانید:

رضا درستکار: انتخاب یک مستند به عنوان نماینده ایران در اسکار اشتباه بود / امسال هم شاهد یک جوسازی غلط برای معرفی یک فیلم هستیم

رضا درستکار منتقد سینما اظهار داشت: معرفی فیلم از سوی هر کشور باید توسط دولت صورت گیرد و کاری که بنیاد سینمایی فارابی در کشور ما انجام می‌دهد وظیفه‌ای است که سازمان سینمایی به او محول کرده است.

درستکار خاطرنشان کرد: این وظیفه چند بار به خانه سینما نیز سپرده شد و به نظر من این روند که انتخاب نماینده ایران در اسکار توسط خانه سینما صورت بگیرد، بسیار بهتر است و دخالت دولت را کمتر می‌کند. نماینده ایران برای حضور در آکادمی اسکار می‌تواند توسط صنوف خانه سینما انتخاب شود و بنیاد سینمایی فارابی فیلم را به اسکار معرفی کند.

او افزود: خانه سینما امروز در مسیر برخورد جناح‌های سیاسی کشور قرار گرفته و به کیان صنفی و هنری این نهاد صنفی لطمه وارد شده است. نسبت به خانه سینما یک بی‌اعتمادی به وجود آمده و نقدهای بسیاری بر آن وارد شده که از جهاتی این انتقادات وارد است و از جهاتی نمی‌توان این انتقادات را وارد دانست. در خانه سینما گروهی به مقابله با سیاست‌های دولت قبلی پرداختند و حواشی بسیاری به وجود آمده و البته از این جهت که هر کس می‌تواند گرایش‌های سیاسی خود را داشته باشد این نقد را نمی‌تواند چندان وارد دانست و هر کس حق دارد گرایشات سیاسی خود را اعلام کند.

این منتقد در ادامه خاطرنشان کرد: اما نکته حائز اهمیت در این وضعیت این است که بدنه اصلی سینمای ایران سیاسی نیستند و در واقع بدنه اصلی سینمای ما عاری از آرایه‌های سیاسی هستند و به همین دلیل می‌شود با اتکا به این مسئله مهم، موضوعات کلان را به آن‌ها سپرد.

درستکار تأکید کرد: با توجه به اینکه از اتفاقات شورای انتخاب نماینده ایران در آکادمی اسکار خبر ندارم نمی‌توانم درباره اعمال نظر دولت نظری داشته باشم اما جوسازی‌هایی که به نفع یک فیلم به وجود می‌آید قطعاً تأثیرگذار است. همین روزها شاهد این جوسازی‌ها به نفع یک فیلم خاص هستیم و می‌بینیم که با چه دلایل غلطی فیلم را مطرح می‌کنند. سال گذشته هم اتفاق عجیبی رخ داد و یک فیلم مستند به آکادمی اسکار معرفی شد در حالیکه ما می‌توانستیم یک فیلم داستانی معرفی کنیم و فیلم مستند را برای بخش مستند اسکار در نظر بگیریم.

او در ادامه اظهاراتش گفت: انتخاب یک فیلم برای اسکار کار ساده‌ای نیست و اگر ما یک فیلم را انتخاب کنیم و پشتیبانی‌های لازم برای معرفی فیلم از سوی دولت صورت نگیرد آن فیلم به هیچ‌وجه موفق نخواهد بود. حتی فیلم‌هایی که انتخاب می‌کنیم و به اسکار می‌فرستیم و هیچ اتفاقی برایشان رخ نمی‌دهد یک ارزشگذاری برایشان صورت گرفته که در آینده به عنوان نماینده ایران در اسکار معرفی می‌شوند و به همین دلیل باید در انتخابمان دقت لازم را داشته باشیم.

این منتقد اظهار داشت: اگر اصغر فرهادی توانست دو بار جایزه اسکار را از آن خود کند دلیلش به کارهایی برمی‌گردد که او پیش از برگزاری مراسم با کمپانی بزرگی برای پخش قرارداد بست و فیلم موفقیت‌های جهانی بسیاری کسب کرد و توانست با تبلیغات درست به این جایزه مهم برسد. فیلمی که معرفی می‌شود باید از آن پشتیبانی شود و این کار بزرگ و سختی است که نیاز به دقت عمل و حمایت دارد.

درستکار در پایان تصریح کرد: امسال حضور بین‌المللی چندان موفقی نداشتیم و مجبور هستیم به ارزش کیفی خود فیلم‌ها توجه داشته باشیم. فیلم‌های قصه‌گو و بیگ پروداکشن آثاری هستند که مورد توجه آکادمی قرار می‌گیرند و اسکار فیلم‌های نزدیک به سینمای خود را بیشتر می‌پسندد. هیئت انتخاب در ایران باید همه جوانب را در نظر بگیرد و فیلمی انتخاب شود که کمترین انتقاد و حاشیه برای سینمای ایران در این انتخاب صورت بگیرد و این مستلزم انتخاب اعضای شورایی است که با سواد و آگاه باشند.

سیروس الوند: فیلم «چهارشنبه‌سوری» را برای اسکار انتخاب کردیم اما در نهایت «کافه‌ترانزیت» فرستاده شد / روند انتخاب غیر اصولی است

سیروس الوند کارگردان سینما اظهار داشت: روند انتخاب نماینده ایران در آکادمی اسکار روندی غلط و غیر اصولی است چرا که ممکن است از نتیجه کمیته‌هایی که تعیین می‌شود فیلم مناسبی انتخاب نشود و به نظر من باید تفکر بخش خصوصی که مربوط به صنوف سینما می‌شود در انتخاب نماینده‌ ایران در اسکار نقش داشته باشد.

الوند تصریح کرد: من دو بار در کمیته انتخاب نماینده ایران در آکادمی اسکار حضور داشتم و به شخصه شاهد بودم که در این کمیته فیلم مورد چگونه انتخاب می‌شود. در این کمیته همیشه نماینده‌های دولتی نیز حضور دارند و ممکن است آنچه که مدنظر آن‌ها است بر حاصل کار تأثیرگذار باشد و به نوعی نتیجه مهندسی شود.

او افزود: یک بار که من دبیر کمیته بودم به شخصه شاهد این اتفاق بودم، در سالی که دو فیلم «کافه ترانزیت» و «چهارشنبه‌سوری» گزینه‌های ما برای حضور در اسکار بودند برای اکثریت مشخص بود که فیلم «چهارشنبه‌سوری» بهترین گزینه است و با اختلافی اندک این فیلم را به عنوان نماینده ایران در اسکار انتخاب کردیم اما زمان اعلام نظر نهایی کمیته به بهانه اینکه برخی اعضا هنوز باقی فیلم‌ها را ندیده‌اند یک هفته عقب افتاد و پس از یک هفته نظرات عوض شد و به همین راحتی فیلم «چهارشنبه‌سوری» کنار گذاشته و فیلم «کافه ترانزیت» انتخاب شد.

این کارگردان در ادامه اظهار داشت: نکته مهم در این اتفاق تلاش برخی افراد برای جلوگیری از ارسال «چهارشنبه‌سوری» به اسکار بود؛ در غیر این صورت اگر برخی از همکاران در کمیته انتخاب فیلم «کافه ترانزیت» را ندیده بودند زمان جمع‌بندی و تصمیم‌گیری نهایی می‌توانستند این مسئله را مطرح کرده و فیلم را ببینند اما در آن زمان چنین مسئله‌ای مطرح نشد و پس از اینکه ما فیلم منتخب را اعلام کردیم نمی‌دانم چرا گفتند برخی افراد فیلم را ندیده و پس از چند روز نتیجه «کافه ترانزیت» جایگزین «چهارشنبه‌سوری» شد.

کارگردان فیلم سینمایی «زن دوم» تأکید کرد: اگر انتخاب‌ها توسط صنوف صورت می‌گرفت این اتفاق رخ نمی‌داد و قطعاً فیلم «چهارشنبه‌سوری» به عنوان نماینده ایران در آکادمی اسکار انتخاب می‌شد. من فکر می‌کنم بنیاد سینمایی فارابی باید مسئولیت این کار را به خانه سینما بسپارد. برای من نکته جالب توجه درباره اسکار این است که ما هر سال در هر شرایط و با وجود هر مشکلی که با آمریکا داریم سعی می‌کنیم در مراسم اسکار حضور داشته باشیم، این نکته را من به فال نیک می‌گیرم و به نظرم باید انتخاب نماینده ایران در آکادمی اسکار را به صنوف خانه سینما سپرد.

الوند در پایان خاطرنشان کرد: امسال با توجه به موفقیت‌هایی که فیلم «خورشید» مجید مجیدی کسب کرده فکر می‌کنم این فیلم اثر مناسبی برای حضور در اسکار است. موفقیت در جشنواره‌های مهم دنیا و مسائلی مثل وجود پخش‌کننده بین‌المللی که مسائل خارج از کیفیت فیلم هستند نیز در بسیاری مواقع از کیفیت یک فیلم مهم‌تر هستند. به نظر من اگر یک فیلم بدون داشتن پخش‌کننده بین‌المللی خوب به آکادمی اسکار فرستاده شود شانسی برای دیده شدن ندارد و علاوه بر کیفیت لازم پخش‌کننده قطعاً فاکتور بسیار مهمی برای موفقیت در آکادمی اسکار است.

حسن حسندوست: نماینده ایران در اسکار طی روندی سالم و حرفه‌ای انتخاب می‌شود / «خورشید» استانداردهای لازم برای حضور در اسکار را دارد

حسن حسندوست تدوینگر سینما اظهار داشت: ما برای انتخاب نماینده کشورمان در آکادمی اسکار باید طبق قوانینی که این آکادمی دارد عمل کنیم و طبق قوانین این آکادمی اعضای این هیئت باید از دست‌اندرکاران سینما بوده و مورد قبول جامعه سینمایی باشند.

حسندوست تأکید کرد: اسم افرادی که در کمیته انتخاب نماینده ایران حضور دارند باید توسط آکادمی اسکار تأیید شوند و پس از تأیید، تصمیم‌گیری درباره انتخاب نماینده ایران صورت می‌گیرد. بنیاد سینمایی فارابی هر سال رزومه افراد حاضر در کمیته انتخاب را برای اسکار فرستاده و قطعاً تأییدیه از سوی این آکادمی ارسال شده است و اگر خانه سینما هم قرار باشد این مسئولیت را بر عهده بگیرد باید این کار را انجام دهد. آنچه که امروز محل مناقشه است مربوط به مرجع انتخاب اعضای کمیته است. بسیاری معتقدند که اعضای شورا را باید خانه سینما انتخاب کند و برخی اعتقاد دیگری دارند.

تدوینگر فیلم سینمایی «بچه‌های آسمان» در ادامه اظهار داشت: در این سال‌ها معمولاً بنیاد سینمایی فارابی اعضای کمیته را از اهالی سینما انتخاب می‌کرده و فکر می‌کنم مشکلی در انتخاب اعضا وجود ندارد. زمانی هم خودم در کمیته حضور داشتم. روند انتخاب بدون دخالت شخصی خارج از کمیته و به شکلی کاملاً حرفه‌ای و درست صورت گرفته بود. در مرحله اول لیستی از فیلم‌های اکران شده در سال را بررسی کردیم و بعد چند فیلم حائز شرایط انتخاب‌شدند و در نهایت به ۱۰ فیلم رسیدیم و از بین آن‌ها انتخاب نهایی با توجه به معیارهایی که از سوی آکادمی مورد تأیید بود، صورت گرفت.

او افزود: فیلمی که به آکادمی اسکار ارسال می‌شود باید حداقل یک هفته در داخل کشور مربوطه اکران شده باشد. اگر فیلم پخش‌کننده بین‌المللی داشته باشد یک امتیاز برای آن محسوب می‌شود و مسائل دیگری که در ساختار فیلم مدنظر است نیز باید مورد توجه باشد که ما هم در شورا بر اساس همین معیارها به فیلم‌ها امتیاز می‌دادیم. قطعاً اعضایی که در کمیته حضور دارند در انتخاب تأثیرگذار هستند اما آنچه که اهمیت دارد این است که اعضای کمیته حتماً افراد فعال و آگاهِ سینما باشند.

این تدوینگر در ادامه با اشاره به حواشی رخ داده در سالی که فیلم «گذشته» به عنوان نماینده ایران در آکادمی اسکار انتخاب شد، اظهار داشت: در سالی که فیلم «گذشته» به اسکار فرستاده شد، من عضو کمیته انتخاب بودم. آن سال بحث بین دو فیلم «گذشته» و «دربند» بود و ما با توجه به قواعد آکادمی اسکار فیلم «گذشته» را انتخاب کردیم. این فیلم با توجه به اینکه بیش از ۵ نفر از عوامل اصلی‌اش ایرانی بودند و تهیه‌کننده‌ آن مشترک بود به عنوان یک فیلم ایرانی مورد تأیید آکادمی اسکار قرار گرفت و با توجه به پخش‌کننده بین‌المللی «گذشته» و موفقیت قبلی اقای اصغر فرهادی در کسب جایزه اسکار و کیفیت بالای فیلم، شانس این فیلم را بیشتر دیدیم و آن را به اسکار فرستادیم. در طی این سال‌ها معمولاً انتخاب فیلم‌ها با حاشیه‌هایی همراه بوده ولی در ان سال. من دخالتی خارج از کمیته مشاهده نکردم.

حسندوست در ادامه تأکید کرد: اعضای آکادمی که فیلم‌های زبان خارجی را نگاه می‌کنند و مورد بررسی قرار می‌دهند استادان و پرفسورهای سینما هستند که از بهترین‌های سینمای آمریکا به حساب می‌آیند. فیلمی که ارسال می‌شود باید استانداردهای جهانی داشته، دارای حال و هوایی بومی باشد و به لحاظ تکنیکی در سطح بالایی قرار داشته باشد. اگر فیلم چنین ویژگی‌هایی نداشته باشد به راحتی کنار گذاشته می‌شود و شاید اصلاً آن را نگاه هم نکنند. آکادمی اسکار قطعاً توجهی به فیلم‌های ضعیف نخواهد داشت و اعضای آن به راحتی اعتبار این جایزه را زیر سوال نمی‌برند. به شخصه اسکار را چندان عاری از اشتباه نمی‌دانم اما در بخش فیلم های خارجی زبان اشتباهات کمتری شاهد بوده ایم و فکر می‌کنم ۹۵ درصد فیلم‌ها به درستی در این  نامزد شده اند.

تدوینگر فیلم سینمایی «یه حبه قند» در پایان اظهار داشت: من فیلم سینمایی «خورشید» را تدوین کرده‌ام و یکی از عوامل این فیلم به حساب می‌آیم، به همین دلیل درباره اینکه چه فیلمی از کشورمان برای ارسال به آکادمی اسکار مناسب است، نظری ندارم اما قطعاً «خورشید» مجید مجیدی فیلمی است که استانداردهای لازم برای حضور در اسکار را دارد. امیدوارم کمیته انتخاب بهترین فیلم را برای سینمای ایران در اسکار سال ۲۰۲۱ انتخاب کند.

احمد امینی: نماینده هر کشور در آکادمی اسکار توسط دولت باید معرفی شود / هر انتخابی صورت گیرد، حاشیه‌ساز خواهد بود

احمد امینی منتقد و کارگردان سینما اظهار داشت: من یک دوره تجربه حضور در کمیته انتخاب نماینده ایران در آکادمی اسکار را دارم و در تجربه‌ای که من داشتم هیچ دخالت را توصیه‌ای از سوی نمایندگان دولت به شورا به یاد ندارم. به طور کل نماینده هر کشور در دنیا توسط دولت آن کشور معرفی می‌شود و طبیعی است که دولت با همکاری و شراکت صنوف نماینده کشور را انتخاب کند.

امینی خاطرنشان کرد: در دوره‌ای که من در این شورا حضور داشتم هیچ اعمال نفوذی را شاهد نبودم، ما در شورا به بحث و گفت‌وگو درباره فیلم‌ها می‌پرداختیم و در همین بحث و گفت‌وگو به انتخاب نهایی رسیدیم. بعید می‌دانم که توصیه‌ای از سوی دولت به کمیته انتخاب نماینده ایران صورت بگیرد چرا که افراد حاضر در این شورا به هیچ‌وجه توصیه‌پذیر نیستند و حاضر نمی‌شوند به دلیل انتخابی غلط اعتبار خود را از بین ببرند.

کارگردان فیلم سینمایی «بی‌خداحافظی» در ادامه تأکید کرد: قطعاً با هر انتخاب حاشیه‌هایی به وجود می‌آید و نمی‌توان انتخابی داشت که هیچ انتقادی به آن صورت نگیرد اما قطعاً انتخاب برتر می‌تواند حاشیه‌های کمتری برای شورا و سینما به همراه داشته باشد. باید به این نکته توجه داشته باشیم که هر سال فیلم مناسبی برای حضور در اسکار وجود ندارد و ممکن است یک سال اعضای شورا در بین چند اثر متوسط مجبور به انتخاب باشند، اگر بخواهیم قضاوتی منصفانه درباره انتخاب‌ها داشته باشیم باید به موجودی سینمایمان در سال توجه داشته باشیم.

این کارگردان در ادامه درباره انتخاب فیلم مستند «در جستجوی فریده» به عنوان نماینده ایران در اسکار ۲۰۲۰ گفت: سال گذشته اتفاق عجیب و نادری رخ داد و ما یک فیلم مستند را برای بخش بهترین فیلم بین‌المللی معرفی کردیم؛ بعید می‌دانم دیگر چنین اشتباهی از سوی شورای انتخاب شاهد باشیم، قطعاً انتخاب «در جستجوی فریده» بسیار اشتباه بود، چرا که اسکار بخشی به عنوان بخش مستند دارد که می‌توانستیم این فیلم را برای حضور در این بخش به آکادمی معرفی کنیم.

امینی در پایان اظهار داشت: موفقیت در اسکار بیش از اینکه به کیفیت اثر مربوط باشد به موفقیت در جشنواره‌های معتبر جهان، پخش‌کننده بین‌المللی و اعتبار عوامل آن نیز بستگی دارد. برای موفقیت نباید تنها به کیفیت توجه داشته باشیم و اگر فیلمی به اسکار معرفی می‌کنیم باید حتماً از آن پشتیبانی‌های لازم نیز صورت بگیرد.

علیرضا زرین‌دست: گزینه‌های اسکاری ما همه فیلم‌های متوسطی هستند / شاهد تحمیل نظر در کمیته انتخاب بوده‌ام

علیرضا زرین‌دست با اشاره به گزینه‌های سینمای ایران برای حضور در آکادمی اسکار تأکید کرد که امسال همه گزینه‌های مورد نظر برای اسکار فیلم‌های متوسطی هستند.

علیرضا زرین‌دست فیلمبردار سینما اظهار داشت: روند درست انتخاب نماینده ایران در آکادمی اسکار به نظر من یک رأی‌گیری کامل از تمام اعضای خانه‌سینما است به شکلی که ما نماینده‌مان را می‌توانیم در یک شرایط آکادمیک انتخاب کرده و به اسکار بفرستیم و قطعاً در این شرایط به نتیجه بهتری خواهیم رسید.

زرین‌دست تصریح کرد: انتخاب نماینده ایران توسط بنیاد سینمایی فارابی با مصلحت‌های دولتی همراه است و مسائل مصلحتی بسیاری در نظر گرفته می‌شود که در بسیاری مواقع باعث می‌شود فیلم مهمی از کشور ما کنار گذاشته شود. فکر می‌کنم بسیاری از اهالی سینما با من هم عقیده باشند که بهتر است انتخاب نماینده ایران در آکادمی اسکار بر عهده بخش خصوصی و اهالی سینما گذاشته شود.

او افزود: زمانی که من در کمیته انتخاب نماینده ایران در آکادمی اسکار حضور داشتم فیلمی انتخاب شد که اکثریت اعضا با آن مخالف بودند و به نوعی نماینده بنیاد سینمایی فارابی رأی ما را وتو کرده و فیلمی به اسکار فرستاده شد که همه می‌دانستیم موفقیت کسب نخواهد کرد و به هیچ‌وجه مورد توجه قرار نمی‌گیرد.

این فیلمبردار در ادامه اظهاراتش تأکید کرد: در آن دوره مدیر امور بین‌الملل بنیاد سینمایی فارابی نظر خود را به کمیته تحمیل کرد و با وجود اینکه ما مخالف بودیم فیلمی ارسال شد که دیدیم در نهایت اتفاقی برای آن در اسکار رخ نداد. به نظر من برای جلوگیری از این اتفاقات بهتر است بنیاد سینمایی فارابی این مسئولیت را به خانه سینما واگذار کند.

فیلمبردار فیلم سینمایی «حکم» خاطرنشان کرد: انتخاب نماینده ایران در آکادمی اسکار در صورتی که به اهالی سینما و بخش خصوصی سپرده شود هم ممکن است چندان نتیجه‌بخش نباشد چرا که به وضعیت سینمای ایران در آن سال و فیلم‌هایی که گزینه انتخاب هستند بستگی دارد. البته باید این نکته را هم مدنظر داشت که انتخاب فیلم همیشه به وضعیت روحی و درونی افراد بستگی دارد و انتخاب یک فیلم خوب کار ساده‌ای نیست.

زرین‌دست در پایان با اشاره به فیلم‌هایی که امسال برای حضور در آکادمی اسکار مدنظر هستند، گفت: با نگاهی به فیلم‌های سینمای کشورمان در سال جاری ما گزینه‌های چندانی برای حضور در اسکار نداریم. همه فیلم‌های متوسط هستند و شاید چند اثر هم بتوان نام برد که گزینه‌های بهتری هستند اما به نظر من گزینه‌ای که با فاصله از دیگر فیلم‌ها، گزینه مناسب و امیدوارکننده‌ای باشد، وجود ندارد. فکر می‌کنم امسال هم چاره‌ای جز انتخاب یک فیلم متوسط نداریم.

محمد نیک‌بین: فارابی مسئولیت انتخاب نماینده ایران در اسکار را به خانه سینما و بخش خصوصی بسپارد

محمد نیک‌بین تهیه‌کننده سینما اظهار داشت: مشکل اصلی در انتخاب نماینده ایران برای حضور در اسکار کمیته‌ای که فیلم را انتخاب می‌کند، نیست. به نظر من مشکل اصلی از آنجایی شروع می‌شود که نظرهای دولتی  بر شورای انتخاب نماینده ایران در اسکار تحمیل می‌شود.

نیک‌بین خاطرنشان کرد: به طور قطع باید خانه سینما نماینده سینمای ایران در آکادمی اسکار را انتخاب کند ولی قطعاً اگر اعمال نظری بر انتخاب‌ها در بنیاد سینمایی فارابی وجود نداشته باشد هم می‌توان این روند را درست دانست اما متأسفانه این اتفاق بسیار بعید است و حتی برخی مواقع خود خانه سینما هم متأثر از نظرات سیاسی و افراد دولتی است.

او افزود: هر شورایی که افراد حاضر در آن بتوانند زیر فشار نظرات مختلف مقاومت کنند و در نهایت نظر کارشناسانه خود را مطرح کنند یک شورای مناسب برای انتخاب فیلم ایرانی در اسکار است. متأسفانه خانه سینما امروز ابتدایی‌ترین مشکلات خود را نمی‌تواند حل کند و فکر می‌کنم یکی از دلایل عدم توانایی خانه سینما در حل مشکلات همان اعمال نفوذ مسئولان دولتی و غیر سینمایی است. اگر دولت خودش را در مسائل مختلف از جمله انتخاب نماینده ایران در اسکار کنار بگذارد و این مسائل را به بخش خصوصی بسپارد خانه سینما می‌تواند مشکلات خود را حل کند و حاشیه‌ها را هم کنار بگذارد.

تهیه‌کننده فیلم سینمایی «واکنش پنجم» در پایان گفت: در سال‌های گذشته فیلم‌های بسیار خوبی انتخاب شده‌اند و البته فیلم‌های خوب بسیاری هم کنار گذاشته شده‌اند و بارها شاهد اعمال سلیقه بوده‌ایم و این مشکل همچنان ادامه دارد. امسال فیلمی ندیده‌ام و در بین آثار اندکی که مشاهده کرده‌ام گزینه چندانی به ذهنم نمی‌رسد و نمی‌توانم قضاوت درستی داشته باشم اما امیدوارم امسال فیلم خوبی انتخاب شود و سینمای ما بتواند با نماینده‌اش در این آکادمی حضور داشته باشد.

ابوالحسن داوودی: «خورشید» مناسب‌ترین گزینه سینمای ایران برای اسکار ۲۰۲۱ / صنوف برای انتخاب نماینده ایران باید سازماندهی مناسبی داشته باشند

ابوالحسن داوودی کارگردان سینما اظهار داشت: انتخاب نماینده ایران در اسکار بر اساس ساز و کارهای این آکادمی و دستورالعمل‌هایی است که اسکار مشخص می‌کند و سالیان سال است که انتخاب نماینده ایران در اسکار توسط هیأتی در بنیاد سینمایی فارابی صورت می‌گیرد.

داوودی تصریح کرد: پیش‌تر زمانی که من در هیأت مدیره خانه سینما مسئولیت داشتم انتخاب نماینده ایران برای حضور در آکادمی اسکار توسط اعضای صنوف صورت می‌گرفت ولی چند سالی است که این انتخاب از صنف به دولت جابجا شده است. آنچه که معمولاً در این انتخاب مورد نقد قرار می‌گیرد اعضای هیأت انتخاب کننده هستند که اهالی سینما بارها به چیدمان و افراد حاضر در شورای انتخاب کننده نماینده ایران به اسکار اعتراض کرده‌اند.

او افزود: معمولاً انتخاب اعضای شورا در بنیاد سینمایی فارابی که مسئولیت انتخاب و معرفی فیلم ایرانی به آکادمی اسکار را بر عهده دارد بر اساس شیوه‌نامه اسکار صورت می‌گیرد. انتخاب‌ اعضا معمولاً بر اساس شیوه‌نامه اسکار صورت می‌گیرد و سعی بر این است افرادی در این شورا حضور داشته باشند که از هر صنف مهم که در آکادمی اسکار نیز مورد توجه است نماینده‌ای حضور داشته باشد و لازم است افرادی که در این کمیته حضور دارند مورد تأیید آکادمی باشند.

کارگردان فیلم سینمایی «رخ دیوانه» در ادامه گفت: انتخاب‌ها در دیگر کشورها هم همینطور است. در کشورهایی که فضای سیاسی بسته‌تری دارند انتخاب توسط دولت صورت می‌گیرد و در دیگر کشورها اعضای صنوف هستند که نماینده کشورشان را انتخاب می‌کنند. من شرایط ایده‌آل را شرایطی می‌دانم که انتخاب از سوی صنوف صورت بگیرد اما این مهم، مشروط بر این است که یک سازماندهی درست و کارآمد در صنوف خانه سینما وجود داشته باشد تا بتوانند پس از انتخاب فیلم از حواشی احتمالی جلوگیری کنند.

داوودی در ادامه اظهاراتش تأکید کرد: متأسفانه امروز امور صنفی ما مثل بسیاری از مشکلاتی که در کشور شاهد هستیم دچار مشکلاتی است که این امکان را سخت کرده و البته در مقایسه با مشکلات فراوانی که در کشور و به تبع آن در سینما وجود دارد این وضعیت را می‌توان تا حدی طبیعی دانست.

این کارگردان در پایان خاطرنشان کرد: با توجه به فیلم‌هایی که امسال دیده‌ام فکر می‌کنم فیلم سینمایی «خورشید» به کارگردانی مجید مجیدی با استانداردهای اسکار همخوانی بیشتری دارد و با توجه به سیاست‌های این آکادمی که البته هر سال شاهد تغییراتی در آن هستیم فکر می‌کنم «خورشید» بتواند گزینه مناسب‌تری نسبت به دیگر فیلم‌ها باشد. از طرفی با توجه به حضور این فیلم در جشنواره ونیز و جایزه‌ای که دریافت کرده این قابلیت در «خورشید» وجود دارد که بتواند توجه گروهی را به خود جذب کند. به نظر من چشم‌اندازی که فیلمساز در «خورشید» مدنظر دارد هم می‌تواند امتیاز مثبت دیگری برای آن باشد.

امیر سمواتی: «آتابای» بهترین گزینه برای حضور در آکادمی اسکار است / برای انتخاب نماینده ایران باید از اعضای صنوف رأی‌گیری شود

امیر سمواتی معتقد است در شرایط حاضر و اعمال تحریم‌های ظالمانه دولتمردان آمریکا علیه مردم ایران ضرورتی برای ارسال فیلم به آکادمی اسکار وجود ندارد اما اگر قرار است حتماً فیلمی از سینمای ما در این آکادمی حضور داشته باشد، «آتابای» به کارگردانی نیکی کریمی بهترین گزینه است.

امیر سمواتی تهیه‌کننده سینما اظهار داشت: سیاستمداران آمریکایی کشور ما را تحریم کرده و سال‌هاست ما توسط همین کشور تحت فشار اقتصادی شدیدی هستیم و به نظرم ضرورتی ندارد که بخواهیم به یک جشن در این کشور که زانویش را روی گلوی مردم ایران گذاشته فیلمی بفرستیم.

سمواتی تصریح کرد: وقتی در این شرایط فیلمی به آکادمی اسکار می‌فرستیم سیاستی متناقض را نشان می‌دهد که به نوعی دهن‌کجی به سیاست‌های کشور خودمان محسوب می‌شود اما اگر فرض را بر این بگذاریم که مشکلی در ارسال فیلم به آکادمی اسکار وجود ندارد باید قواعد و قوانینی مشخص و منطقی را مدنظر قرار دهیم تا دیگر شاهد اتفاقات عجیبی مثل ارسال فیلم فرانسوی «گذشته» به جای فیلم کاملاً ایرانی «دربند» به اسکار نباشیم. اصغر فرهادی قطعاً از مفاخر کشور ما است و فیلمساز قابل احترامی است اما فیلم «گذشته» در واقع یک اثر فرانسوی است که یک سال به عنوان نماینده ایران به اسکار فرستاده شد.

او افزود: نکته دیگر درباره نحوه انتخاب نماینده ایران در آکادمی اسکار است. به نظر من انتخاب این فیلم نباید از سوی یک شورا در خانه سینما یا بنیاد سینمایی فارابی صورت گیرد؛ انتخاب نماینده ایران در آکادمی اسکار باید توسط افرادی اعم از پخش‌کننده‌های صاحب‌نام و معتبر، سینماگران موفق در عرصه بین‌الملل و افراد صاحب‌نظر که سال‌ها در این حوزه کار می‌کنند صورت بگیرد و به نظر من این انتخاب باید در یک نظرسنجی ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ نفره انجام شود. وقتی یک شورای ۵ – ۶ نفره درباره نماینده ایران در اسکار تصمیم‌گیری می‌کنند ممکن است چند نفر از اعضا با یک فیلمساز رابطه دوستانه خوبی داشته و به او رأی دهند اما در این شرایط که مطرح کردم چنین اتفاقی رخ نمی‌دهد.

تهیه‌کننده فیلم سینمایی «نفس عمیق» در ادامه تصریح کرد: بنیاد سینمایی فارابی در انتخاب نماینده ایران در آکادمی اسکار سیاست‌های خود را اعمال می‌کند و اگر در نظر دارد که فیلمی مشخص به آکادمی ارسال کند، سلیقه‌اش را به اعضای شورای انتخاب هم تحمیل می‌کند. سینمای ما قبیله‌ای اداره می‌شود و به راحتی می‌توان تصمیمات قبیله‌ای را در آن دید؛ برای ارسال یک فیلم به اسکار مهم این است که افرادی از قبیله شما در شورا حضور داشته باشند.

سمواتی در پایان گفت: اگر قرار است فیلمی به اسکار ۲۰۲۱ ارسال کنیم به نظر من فیلم سینمایی «آتابای» به کارگردانی نیکی کریمی بهترین گزینه ممکن است. این فیلم کاملاً پتانسیل لازم برای درخشش در جشنواره‌های مختلف دنیا را دارد و فکر می‌کنم می‌تواند در اسکار هم حرفی برای گفتن داشته باشد. خلاقیت نیکی کریمی و هادی حجازی‌فر و محتوایی که در این فیلم گنجانده‌اند به نظر من فیلمی تولید کرده است که می‌تواند به عنوان یک اثر ویژه از طرف سینمای ایران به جشنواره‌های مختلف دنیا معرفی شود.

محمد داوودی: انتخاب نماینده ایران در اسکار توسط شورای انتخاب صورت می‌گیرد/ بنیاد سینمایی فارابی دخالتی ندارد

محمد داوودی که چند دوره در شورای انتخاب نماینده ایران در آکادمی اسکار حضور داشته تأکید کرد در سال‌های حضور او در این شورا هیچ دخالتی از سوی بنیاد سینمایی فارابی یا دیگر نهادهای دولتی در انتخاب فیلم صورت نگرفته است.

محمد داوودی، فیلمبردار و کارگردان سینما اظهار داشت: سال‌هایی که چند دوره در جریان انتخاب نماینده سینمای ایران در آکادمی اسکار بودم خانه سینما و بنیاد سینمایی فارابی به صورت مشترک اعضای شورا را انتخاب می‌کردند.

داوودی خاطرنشان کرد: در این سال‌ها بنیاد سینمایی فارابی و خانه سینما سعی داشتند افرادی را انتخاب کنند که مورد وثوق اهالی سینما بوده و تجربه و شناخت کافی در سینما را داشته باشند. سوابق افراد انتخاب شده را آکادمی اسکار نیز بررسی می‌کرد و در واقع رزومه این افراد به این آکادمی ارسال می‌شد.

فیلمبردار فیلم سینمایی «رنگ خدا» در ادامه اظهار داشت: در دوره‌هایی که من در شورای انتخاب حضور داشتم یا در جریان انتخاب نماینده ایران در آکادمی اسکار بودم دخالتی از سوی بنیاد سینمایی فارابی یا دیگر نهادهای دولتی ندیدم و تمام فیلم‌هایی که شرایط انتخاب را داشتند مورد بررسی قرار می‌دادیم، اگر یکی از افراد شورا فیلمی را ندیده یا می‌خواست دوباره ببیند شرایطی فراهم می‌شد که فیلم را دوباره ببیند و انتخاب‌ها گام‌ به گام در مراحلی مشخص صورت می‌گرفت.

او افزود: در نهایت معمولاً بحث بر سر دو فیلم بود که گروهی موافق یا مخالف داشتند و در جلساتی که برای انتخاب نماینده ایران در اسکار حضور داشتم شاهد ساعت‌ها بحث و گفت‌وگو بودم که داوران سعی داشتند یکدیگر را در انتخاب اثری که مدنظر داشتند متقاعد کنند و تا زمانی که به نتیجه نهایی نمی‌رسیدند هیچ خبری اعلام نمی‌شد. طبق تجربه‌ای که من در انتخاب فیلم نماینده ایران در اسکار داشتم روندی کاملاً حرفه‌ای و سالم را شاهد بودم که فکر می‌کنم در سال‌های بعد نیز انتخاب‌ها در چنین روندی صورت گرفته است.

این فیلمبردار سینما در ادامه تأکید کرد: به نظر من در سال‌های اخیر سعی بر این بوده تا بهترین فیلم موجود انتخاب شود. اعضای شورا باید نکات بسیاری را در انتخابشان مدنظر داشته باشد، اسکار را نمی‌توان با دیگر جشنواره‌های دنیا مقایسه کرد، برای ارسال فیلم به این آکادمی بهتر است فیلمی انتخاب شود که پخش‌کننده بین‌المللی خوبی دارد و اکران فیلم در کشور خودمان از شروط اسکار است. مسائل بسیاری هستند که در موفقیت فیلم تأثیرگذار هستند؛ موفقیت برخی فیلم‌های ایرانی در این سال‌ها نشان می‌دهد که انتخاب‌ها در چارچوبی حرفه‌ای و مشخص بوده است.