انتشار ویدیویی از رهبر القاعده و افزایش تردید‌ها درباره مرگ او

پایگاه خبری / تحلیلی نگامدر میان شایعات مبنی بر احتمال مرگ رهبر القاعده، او در ویدیو منتشر شده در بیستمین سالگرد حملات تروریستی ۱۱ سپتامبر، ظاهر شد.

به گزارش گروه اطلاعاتی «سایت» که وب‌سایت‌های جهادی را زیر نظر دارد، ایمن الظواهری که بعد از مرگ اسامه بن لادن در سال ۲۰۱۱ جانشین او شد، در سخنرانی یک ساعته خود حملات القاعده را ستوده است؛ از جمله حمله‌ ماه ژانویه در سوریه که سربازان روسی را هدف قرار داد.

این ویدیو که ظاهرا الصحاب، بازوی رسمی رسانه‌ای القاعده، تولید و منتشر کرده است، اولین تصویر جدید از آقای الظواهری را از زمان مطرح شدن شایعه مرگ وی بر اثر بیماری در اواخر سال گذشته (۲۰۲۰)، ارائه می‌دهد.

اما این ویدیو به جای آنکه به شایعات مرگ او پایان دهد، گمانه‌زنی‌های بیشتری را سبب شده است چرا که به گفته گروه اطلاعاتی مذکور، اتفاق‌هایی که در ویدیو به آن‌ها اشاره می‌شود گواهی بر این ادعا است که او تا ماه ژانویه زنده بوده است.

گرچه آقای الظواهری به خروج نظامی ایالات متحده از افغانستان بعد از ۲۰ سال جنگ که اولین بار در فوریه ۲۰۲۰ و بر اساس توافق دوحه تایید شد، پرداخته، به تسخیر افغانستان و تصرف کابل، پایتخت، به دست طالبان که ماه گذشته (اوت۲۰۲۱) اتفاق افتاد، هیچ اشاره‌ای نکرده است.

به گفته ریتا کتز، دبیر گروه «سایت»، با توجه به اینکه القاعده اکنون تصرف افغانستان به دست طالبان را به عنوان «بزرگ‌ترین پیروزی» خود از زمان ۱۱ سپتامبر جشن گرفته، از قلم انداختن این موضوع مشکوک است.

با وجود این، آقای الظواهری به حمله‌ای که در اول ژانویه سال ۲۰۲۱ سربازان روسی در مرز شهر رقه در شمال سوریه را هدف قرار داد و چند هفته بعد از پخش اولین شایعات درباره مرگ او در ماه نوامبر رخ داد، اشاره کرده است.

به گزارش تایمز آو اسرائیل، گرچه شایعات درباره مرگ او هر چند سال یک‌بار پخش می‌شود، کارشناسان معتقدند وضعیت سلامتی آقای الظواهری چندان خوب نیست.

رهبر القاعده در ماه نوامبر(۲۰۲۰)، وقتی اولین بار شایعاتی درباره مرگ او پخش شد، در این خصوص اظهارنظر نکرد؛ شایعاتی که تحلیلگرانی نظیر حسن حسن، موسس مجله نیولاینز، از منابعی نزدیک به این گروه نقل کردند. به گفته خانم کتز، «سازمان‌های اطلاعاتی تاکنون هیچ مدرک محکم یا ارزیابی قطعی ارائه نکرده‌اند» که ثابت کند او درگذشته است.

خانم کتز گفت ویدیویی که روز شنبه، ۱۱ سپتامبر، منتشر شد، به این دلیل بود که هواداران داعش، گروه تروریستی رقیب، از القاعده خواستند ثابت کند آقای الظواهری هنوز زنده است و همه این کارها هم با تبلیغات مجازی گسترده جهادی‌های هر دو گروه که می‌خواستند توجه‌ها را به سالگرد ۱۱ سپتامبر جلب کنند، مصادف بود.

روز قبل از انتشار ویدیویی که او را نشان می‌داد، گروه «سایت» گزارش کرد که بازوی رسانه‌ای القاعده یک کتاب ۸۵۲ صفحه‌ای درباره «پیشینه فساد سیاسی در تاریخ اسلام» هم منتشر کرده که ظاهرا به قلم آقای الظواهری نوشته شده است.

گرچه طالبان در ماه گذشته (اوت ۲۰۲۱) بعد از تسخیر پایگاه هوایی بگرام، مقر ارتش ایالات متحده، احتمالا بسیاری از ماموران ارشد القاعده را از زندان آزاد کرد‌ه‌اند، به نظر می‌رسد جو بایدن، رئیس‌جمهور ایالات متحده، تهدید فعلی از طرف این گروه را کم‌اهمیت می‌داند.

آقای بایدن در سخنرانی ۲۰ اوت، پنج روز پس از تسخیر کابل به دست طالبان، وقتی نیروهای ناتو در حال خروج از این کشور بودند، گفت: «بیایید به چشم‌انداز طولانی‌مدت نگاهی بیندازیم. با از بین رفتن القاعده اکنون ما دیگر چه منافعی در افغانستان داریم؟ ما با هدف مشخص از بین بردن القاعده در افغانستان به این کشور رفتیم و همینطور برای گرفتن اسامه بن لادن، که هر دو را انجام دادیم.»

اما این هفته لوید آستین، وزیر دفاع ایالات متحده، هشدار داد که القاعده احتمالا برای احیای خود در افغانستان تلاش خواهد کرد. او به گزارشگران گفت که ایالات متحده «به طالبان هشدار داده است که از آن‌ها انتظار دارد نگذارند چنین اتفاقی رخ دهد».