بازداشت و بازجویی اعضای گروه موسیقی زنان در کرمانشاه

پایگاه خبری / تحلیلی نگام _ گروه زنان گلاریس کرمانشاه که همت و تلاش‌شان معطوف به گسترش موسیقی کردی است و در عمده‌ کنسرت‌های خود می‌کوشند با پوشش سنتی زنان کردستان به صحنه‌ بیایند، روز شنبه ۲۷ دی ابتدا دو تن از اعضای خود را با احضار پلیس امنیتی روبه‌رو دیدند که بازجویی، و سپس با قرار وثیقه آزاد شدند، و سپس برخی از اعضای دیگر گروه نیز بابت آنچه در خبرها «هنجارشکنی» نامیده شد، مورد بازجویی قرار گرفتند.


گزارش آن برخورد را سازمان حقوق بشری هه‌نگاو در تارنمای خود انعکاس داد. در آن گزارش آمده است: «دو خواننده گروه به نام‌های نازنین اتابکی و نسرین یزدانی‌پور با اتهامی که از سوی پلیس امنیت نیروی انتظامی، “برگزاری مراسم هنجارشکنانه” نام گرفته احضار و بازداشت، و سپس با قید وثیقه آزاد شدند.»


در ادامه آن گزارش نیز از احضار بقیه اعضای گروه و اخذ تعهد کتبی از آنها برای آنچه به زعم نیروی انتظامی و نیز قوه قضاییه «هنجارشکنی» عنوان شده است، خبر داده شد.

پیش از این، دو تارنمای خبری الف و خبرگزاری خبرآنلاین از شناسایی کلیه عوامل دخیل در تهیه و انتشار یک کلیپِ به زعم آنها «ناهنجار» خبر دادند و به نقل از پایگاه خبری پلیس و سخنان سرهنگ حسن حیدری،‌ رئیس پلیس استان کرمانشاه، نوشتند: «هماهنگی‌های لازم با مراجع قضایی برای دستگیری آن‌ها به عمل آمد و همکاران ما نسبت به دستگیری خانم‌های هنجارشکن، صاحب واحد صنفی و صاحب کانون تبلیغاتی اقدام کردند.»


پلمب واحد صنفی و دفتر کانون تبلیغاتی و حتی مسدود شدن پیچ‌های انتشار دهنده این کلیپ از سوی پلیس فتا، از دیگر اقداماتی بود که انجام شد.


اجراهایی زیبا از موسیقی کردی
گروه گلاریس از سال ۱۳۹۶ کار خود را به شکل رسمی آغاز کرد و به دلیل یکدستی در اجرا و تکیه بر سنت‌های موسیقی کردی و نیز انتخاب ترانه‌های معروف کردی و جوان بودن عمده اعضای گروه، به سرعت توانست نه تنها در میان مخاطبان کُرد، که عمده ایرانیان، جای پایی باز کند. شهرت آن گروه به اندازه‌ای بود که یکی از شبکه‌های معروف ترکیه از آنها خواست تا در برنامه‌ ‌آنان مشارکت کنند و به اجرای موسیقی بپردازند. آن درخواست همزمان شد با فشار و حمله ارتش ترکیه به کردهای سوری و همان موضوع سبب شد تا کیهان کلهر و گروه گلاریس به شکل همزمان و در همدردی با مردم کردستان سوریه، اجرای برنامه در آن شبکه تلویزیونی را تحریم کنند.


علاوه بر آن اقدام، گروه گلاریس در سلیمانیه عراق نزد کردهای کردستان عراق نیز برنامه‌هایی اجرا کرد و برای اجرای برنامه به تلویزیون کردستان عراق نیز دعوت شد.


گروه گلاریس متشکل از ۹ نوازنده و خواننده است با نام‌های الهام یزدانی‌پور، سارا گلمرادی، سمیرا فرحناکی، عاطفه هلشی، فاطمه جلیل‌نژاد، فاطمه کرَم‌جانی، مرجان فرحناکی، ملیحه مرادی و نازنین اتابکی. تارنمای سازمان حقوق بشری هه‌نگاو همچنین خبر داده است که سال گذشته مرجان فرحناکی از سوی نهادهای امنیتی ممنوع الفعالیت شده است و این گروه عملا در حال حاضر با پنج تا شش تن به فعالیت خود ادامه می‌دهد.


به نظر می‌رسد که حساسیت نهادها انتظامی و امنیتی تا زمانی که گروه‌های موسیقی یا افراد به شهرتی نرسیده‌اند و اعتباری کسب نکرده‌اند، چندان زیاد نیست و برخورد‌های امنیتی و قضایی هنگامی شروع می‌شود که این گونه گروه‌ها اقبالی عمومی به‌دست می‌آورند.


نکته مهم در برخورد با موسیقی و اصولا زنان مجری موسیقی کُردی، این است که برخی از ملاک‌هایی که از سوی جریان رسمی در جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک حکومت شیعه، با شدت و حساسیت و تحت عنوان قانون اجرا می‌شود، از نگاه فقه اهل سنت که عمده کرُدها از این سنت مذهبی پیروی می‌کنند، قابل پذیرش نیست و حرکات رقص و آواز آن‌ها باوری عمومی است و در عرف و آیین‌های سُرور آنان برقرار، و ناهنجاری تلقی نمی‌شود.

پیش از این، از این گونه ایرادات قانونی به گروه «ماه‌بانو» به سرپرستی و آهنگ‌سازی مجید درخشانی نیز وارد شده بود. در سال ۱۳۹۴، پلیس امنیت ایران از آقای درخشانی و گروهش به دلیل «تهیه و تدوین و انتشار فیلم تک‌خوانی زنان در راستای قبح‌شکنی این موضوع»، به دادسرا شکایت برد. دادسرا اما شکایت را وارد ندانست و علاوه بر آن، رأی به منع تعقیب اعضای گروه داد.


اگرچه شاید نخستین بار بود که آن حکم از جانب یک نهاد رسمی قوه قضاییه درباره فعالیت‌ یک گروه بانوان و همخوانی آنان صادر می‌شد، اما در نوع خود از ظرفیت‌های همین قانون فعلی آیین‌دادرسی یا قوانین مجازات اسلامی خبر می‌دهد.


با چنین پیش‌زمینه‌ای، اگر آیین دارسی و مراتب قضایی این شکایت به شکلی دقیق و بدون دخالت نهادهای سیاسی و تحت همین قوانین موجود بررسی شود، به نظر می‌رسد که اتهام هنجارشکنی علیه این گروه نیز می‌تواند از سوی دادسرا یا دادگاه مربوطه پذیرفته نشود و مردود شناخته شود و اعضای گروه گلاریس از اتهام هنجارشکنی مبرا شوند.