بازدید نمایشی نمایندگان از اوین؛ شفا نمی‌دهند اما شاید کور کنند

✍️علی مجتهدزاده

اخیرا هیاتی از نمایندگان مجلس از زندان اوین در تهران بازدید کرده‌اند تا ببینند واقعیت آنچه که در آن زندان رخ می‌دهد، چیست. علی خضریان، نماینده تهران و سخنگوی کمیسیون اصل نود مجلس بعد از این بازدید به «ایرنا» گفته که «تمامی فیلم‌ها با حضور نمایندگان مجلس، کارشناسان قوه قضاییه و دادستانی کل و مسوولان مربوطه مورد بررسی قرار گرفت». طبق اطلاعاتی که داریم گروه هک کننده فیلم‌های زندان اوین به آرشیو سال‌های ٩۵ تا ٩٩ این مجموعه دسترسی پیدا کرده. چطور گروه بازدید کننده این میزان فیلم را در چند ساعت بازبینی کرده‌اند؟ اصلا مگر چنین چیزی برای چند ساعت ممکن است؟ احتمالا منظور آقای خضریان بازبینی فیلم‌هایی است که در این چند روز توسط گروه هک کننده منتشر شده بود. خب سوال این است؛ بازبینی مجدد فیلم‌هایی که کل دنیا آن را دیده‌اند و به آن دسترسی دارند چه اقدام ویژه‌ای توسط نمایندگان مجلس است؟ اینها را که هر کسی روی گوشی موبایل خودش هم می‌تواند بازبینی کند. شما که به عنوان نماینده مجلس دسترسی سطح بالاتری به مسئولان اوین و اطلاعات این زندان پیدا کردید، بیش از آن فیلم‌ها چه چیزی را بازبینی کردید؟ مگر قبلا از این نوع بازدیدها کم از زندان‌ها انجام می‌شد و مگر آن بازدیدها ثمری داشت که حالا باید امید به نتیجه بازدید تکراری شما را داشته باشیم؟ جای نام زندانیانی که هر روز خبر نقض حقوق آنها از اوین به گوش می‌رسد در گزارش شما کجا بود؟

بارها نوشته‌ام که رفتارهای غیرقانونی و خشونت آمیز یک رویه معمولی نه فقط در زندان اوین بلکه در همه زندان‌های کشور هستند و کشف آن هم به هیچ عنوان کار سختی نیست. پیشتر که به مجالس قبلی حق دسترسی و بازدید آزادانه به معنای واقعی داده نمی‌شد. حالا که نمایندگان مجلس همسو با بقیه قوا توانسته‌اند بی‌دغدغه وارد اوین شوند، انتظار این بود که موارد متعددی از نقض حقوق زندانیان مورد توجه قرار بگیرد. به طور مثال همین الان چندین زندانی سیاسی چون کیوان صمیمی به دلایل نامشص از حق قانونی مرخصی بی بهره‌اند. یا نمونه دیگر وضعیت نامشخص وکلای بازداشتی است که از چندین هفته قبل در وضعیت بی خبری به سر می‌برند. وضعیت اینها چطور بود؟ مثلا آیا یک نفر پرسید که ابعاد پرونده پر از ابهام بهنام محجوبی، زندانی سابق زندان اوین که بهمن ماه گذشته درگذشت، چه بود؟ کسی خواستار پاسگویی به سوالات بی‌جواب این پرونده شد؟ مساله زندانیان عادی و اوضاع آنها هم جای خود را دارد. در گزارش نمایندگان مجلس هیچ خبری از این موارد نیست و به جای آن می‌بینیم که مثلا عدم حضور مهدی هاشمی رفسنجانی در زندان برای این گروه اهمیت به مراتب بیشتری برای پیگیری دارد. قطعا این غیبت غیرقانونی مساله مهمی است اما آیا اهمیت آن به اندازه نقض وسیع حقوق دیگر زندانیان است؟ آیا مسأله اصلی زندانی که ده‌ها فیلم خشونت و برخورد غیرقانونی از آن منتشر شده، طولانی شدن غیبت مهدی هاشمی است؟ حتی به فرض اهمیت عدم بازگشت یک زندانی معروف به زندان آیا همین جریان قبل‌تر به مرخصی‌ها و غیبت‌های طولانی و غیرقانونی افرادی چون سعید مرتضوی یا محمدرضا رحیمی همینقدر حساس بودند؟ از این نوع بازدید بیشتر بوی سیاسی‌کاری به مشام می‌رسد یا تلاشی واقعی برای بهبود وضعیت زندان‌ها؟ این بازدید نمایندگان از زندان اوین مصداق امامزاده‌ای است که شفا نمی‌دهد، اما بر خلاف آن مثل معروف اگر موقعیت پیدا کند دست به کور کردنش خوب است.