به بهانه افشا شدن پرده هایی از تجاوزهای پنهانی / شاید برای شما هم اتفاق بیفتد

پایگاه خبری / تحلیلی نگام ، شهرزاد همتی در امتداد به بهانه افشا شدن پرده هایی از تجاوزهای پنهانی مطلبی تحت عنوان : شاید برای شما هم اتفاق بیفتد نوشته است.

روایت اول: سال ۱۳۸۹ است. در مجله‌ای سینمایی کار می‌کنم و مسئول صفحه‌ای هستم به نام فیلم دیدن. با چهره‌های فرهنگی می‌نشینیم و فیلمی را به پیشنهاد او می‌بینیم و تفسیرش می‌کنیم. آقای کارگردان من را برای دیدن فیلم درباره‌الی، به کارگردانی اصغرفرهادی به دفترش در الهیه دعوت می‌کند.دختری ۲۶ ساله و پر از شور جوانی‌ام. نیم ساعت بعد از گذشتن از فیلم، محل نشستنش را عوض می‌کند و کنارم می‌اید. بعد از چند دقیقه به بهانه کف بینی دستم را می‌گیرد و سپس سرم را محکم به سینه‌اش می‌چسباند. به اندازه ۳۰ ثانیه نفس نمی‌کشم. صورتم به گردنبند چوبی‌اش می‌خورد و احساس می‌کنم گونه‌ام خراش می‌خورد. مثل چوب خشک شده‌ام. حالتی که روانشناسان به آن سرشدگی می‌گویند. بعد سرم را رها می‌کند و وقتی چشم‌های ترسیده‌ام را می‌بیند، دوباره فیلم را پلی می‌کند. نیم ساعت بعد، در خیابان صورتم را زیر شیرآب می‌شویم تا گونه‌آم، ردگردنبند جناب کارگردان را فراموش کند.

روایت دوم:‌از تولد دوست صمیمی‌ام که روزنامه‌نگار است به خانه برگشته‌ام. دوست نزدیک و همکار بالادستی‌ام،‌ در جی‌تالک پیام می‌دهد:‌ امشب انقدر قشنگ بودی که دلم می‌خواست خفتت می‌کردم! می‌خوام بدونی که ما می‌تونیم پارتنرهای خوبی باهم باشیم اما فقط توی… چرا اعتراض نکردم‌؟ چرا توی دهانش نزدم؟ نمی‌دانم… شاید چون بالادستی‌ام بود،‌شاید چون ترجیح دادم به خوبی و خوشی همه چیز تمام شود. از آن شب به بعد دیگر هرگز او را ندیدم.

هرکدام از ما به نوعی آزار را تجربه‌ کرده‌ایم. در جامعه‌ای که زنان نقش فرودست دارند و اثبات آزارجنسی کاری بعید به نظر می‌رسد،‌راه برای متجاوزان هموار است. آن‌ها می‌توانند به واسطه قدرتی که دراختیار دارند،‌زنان که نقش فرودست برایشان تببین شده را تحقیر کنند. این تحقیر می‌تواند کلامی یا فیزیکی باشد.

یکی از متهمانی که این روزها نامش بیشتر از دیگران شنیده می‌شد و حالا دستگیر شده است از همین حربه بالا استفاده کرده. توهین، تحقیر و سلطه مردانه در جامعه‌ای مردسالار. او در پیام‌های اینترنتی‌اش،‌زنانی که در برابر لذت‌جویی او ایستاده‌اند را امل، شهرستانی و احمق خطاب می‌کند و در مواقعی که حتی این تحقیرها هم با خونسردی آزاردیده پاسخ داده می‌شده، به دشنام‌های جنسیتی روی می آورده است. این همان موقعیتی است که قانون برای آزارگر تعریف کرده. تو در مقام قدرتی چون مردی و می‌توانی سلطه‌جویی کنی.

در میان نام‌هایی که در روزهای گذشته در فضای مجازی به عنوان آزارگر شنیده می‌شویم. نام‌های آشنا بی‌شمار است. وکیل و بازیگر و پژوهشگر حوزه زنان و حتی دوستان دانشگاهی‌مان که مانیفست‌های زیادی درباره حقوق زنان داشته‌اند! سئوالی که به ذهن متبادر می‌شود این است که فلان وکیل یا پژوهشگری که از موقعیت خوب اجتماعی، شهرت و پول و زیبایی برخوردار است و می‌تواند هرزمانی که خواست کامجویی کند، چه نیازی به تجاوز دارد؟ پاسخ ساده است؛ این حس برتری جویی، قدرتی که به مردان داده شده به آن‌ها جسارت این کار را می‌دهد. در تمامی جهان مرد در تعریف ساده رابطه جنسی نقش بالادست را دارد. اوست که تصمیم به برقراری رابطه می‌گیرد و زن همیشه پذیراست. این تعریف حقنه شده به مردان اجازه می‌دهد که حریمی برای لذت‌جویی‌شان در نظرن گیرند. آن‌ها به خاطر حس برتری، حس بالادست بودن احساس می‌کنند که هر زمانی که دلشان خواست باید به میل جنسی‌شان پاسخ مثبت بدهند. حتی اگر در برقراری رابطه، در موقعیت اجتماعی چیزی کم نداشته باشند. چه بسا که در این موقعیت، آن‌ها افسار کامجویی‌شان را رها می‌کنند.

حالا که زنان به تابو شکنی مشغولند و درباره آزاردیدگی‌شان روایت می‌کنند، آیا باید همه روایت‌ها را به راحتی پذیرفت؟

پاسخ به این سئوال ساده نیست؛‌اما باید در نظر داشت،‌ جامعه نقش قاضی را ایفا نمی‌کند،‌اما می‌تواند گوش شنوایی برای روایت‌ها باشد. تصمیم گرفتن درباره روایت، راستی‌آزمایی آن به عهده جامعه نیست،‌اما جامعه گوش می‌دهد و می‌آموزد. زنان جامعه یاد می‌گیرند که در برابر آزار سکوت نکنند و مردان هم یاد می‌گیرند که خود را در برابر امیان جنسی کنترل کنند. جامعه یاد می‌گیرد که در برابر تجاوز چه برخوردی بکند، و متجاوز غلاف می‌کند. این همان قدم‌های اولیه فرهنگی است که برداشته می‌شود تا به قوانین برابر دست پیدا کنیم. قوانینی که در جوامع به دست می‌ایند و هرچند سخت و شاید دیر،‌اما بالاخره نوشته می‌شوند.

مطابق پروتکل‌های پزشکی قانونی، آزار دیده زمان مشخصی برای اثبات ادعای خود دارد. بسته به محلی که مورد تجاوز قرار گرفته این زمان متفاوت است. اگر تجاوز به صورت دهانی اتفاق افتاده باشد و متجاوز انزال خود را در دهان آزار دیده انجام دهد، آزار دیده ۵ ساعت فرصت دارد تا خودش را به پزشکی قانونی برساند. اگر تجاوز مقعدی باشد ۹۰ ساعت و در صورت تجاوز واژینال،۱۲۰ ساعت فرصت برای تشخیص دی.ان.ای متجاوز زمان داریم. اما اگر متجاوز انزال خود را روی بدن قربانی انجام دهد و قربانی بدنش را نشوید، حتی تا یک یک ماه هم می‌شود به مشخصات متجاوز دست پیدا کرد. خوردن قرص اورژانسی جلوگیری از بارداری، و ثبت شکایت در دادگاه نزد قاضی کشیک برای ارجاع آزاردیده به پزشکی قانونی الزامی است.

به زنان فرصت صحبت کردن بدهید. آن‌ها را قضاوت نکنید. اگر شما متجاوز را در کسوت فردی باشخصیت می‌شناسید، حق ندارید از جمله«من مطمئنم طرف اینکاره نیست چون اون رو می‌شناسم»‌استفاده کنید. چون آن فرد به شما تجاوز نکرده،‌دلیل بر متجاوز نبودن او نیست.

نباید فراموش کرد که حکم صادر کردن درباره متجاوزین هم وظیفه جامعه نیست. جامعه گوش می‌کند و پند می‌گیرد. گوش شنوای زنانی باشیم که جسارت تغییر دنیای‌ پیرامونشان را پیدا کرده‌اند. به زنان فرصت بدهیم که روایت‌هایشان را بازگو کنند. آن‌ها حرف‌های زیادی برای گفتن دارند. فراموش نکنیم شاید روزی برای ما هم اتفاق بیفتد.