به هیچ عنوان حق نداریم جان انسان ها را به خطر بیندازیم / یادداشت

✍️ محمدتقی فاضل میبدی

در این که ملت ایران و شیعیان جهان عاشق و دلداده امام حسین علیه‌السلام به خاطر حماسه بزرگی که آفریده، هستند شکی نیست. هر کسی هم می‌تواند این آیین سوگواری را به نحو احسن انجام دهد. اما ما اصلی در دین داریم که هرگاه یک امر دینی و فریضه‌ای مذهبی در تعارض با سلامتی انسان قرار بگیرد حفظ جان و سلامتی افراد بر هر چیزی مقدم است. این یک قاعده شرعی و عقلایی است که اسلام نیز به آن اهمیت بسیار داده است.

شما در توضیح المسائل نیز می‌بینید که اگر روزه برای فردی ضرر داشته باشد، این واجب الهی به حرام تبدیل می‌شود. یا اگر مثلاً رسیدن آب به چشم انسان باعث آسیب دیدن او شود، نباید وضو بگیرد و این تکلیف از گردن شخص ساقط می‌شود. یا مثلاً در بحث حج اگر منافاتی با سلامتی انسان داشته باشد، باید از آن صرف‌نظر کرد. برای افراد مسن هم بخش‌هایی از این مناسک، واجب نیست.

در بحث عزاداری امام حسین علیه‌السلام نیز اگر آن را امری مستحب بدانیم، به طریق اولی همین‌طور است. چون سوگواری بر اباعبدالله که واجب شرعی نیست، بلکه امری مستحبی است. وقتی می‌دانیم که انجام این آیین و مناسک باعث تهدید جان انسآنها و شیوع بیشتر ویروس کرونا خواهد شد به نظرم قطعاً باید این مراسم ترک شود. به ‌ویژه اینکه ازدحام این ایام بسیار زیاد است و مردم بسیاری عاشقانه در مراسم شرکت می‌کنند و ممکن است عده‌ای هم در این میان ماسک نزنند، موازین بهداشتی را رعایت نکنند و آمار ابتلا افزایش یابد. از طرفی در مناطق روستایی این مراسم به شکل جدی‌تری برگزار می‌شود و عمدتاً در روستاها فرهنگ استفاده از ماسک جا نیفتاده است و حتی ممکن است مردم دسترسی به ماسک نداشته باشند و یا وضعیت مالی مردم اجازه خرید ماسک را به آنها ندهد.

بنابراین به عقیده من باید امسال بنا را بر این بگذاریم که از انجام این مراسم صرف‌نظر کنیم، آن‌چنان‌که از فیض برگزاری حج که واجب الهی است محروم شدیم. چون آمار فوتی‌ها بسیار بالا رفته است. مهم‌تر از همه اینکه ما در این مسأله می‌بایست نظر کارشناسان را مقدم بداریم. در اسلام در شرایط این چنینی که موضوعاتی خاص مطرح می‌شوند، نظر دانشمندان و متخصصین آن امر بر نظر دیگران مقدم است. درست است که پاره‌ای از مداحان و روضه‌خوان ها دچار احساسات شده‌اند اما نباید اجازه دهیم احساسات بر عقلانیت غلبه کند و نتیجه این احساسات وقایع تلخی را در پی داشته باشد که به نام امام حسین علیه‌السلام تمام شود.

به هیچ عنوان حق نداریم جان انسان ها را به خطر بیندازیم. اسلام می‌گوید اگر در مسیری احتمال خطر وجود داشته باشد، نباید در آن مسیر حرکت کنید. مثلاً اگر احتمال آوار شدن سقف وجود داشته باشد، نماز خواندن زیر آن سقف باطل است. چرا که جان انسان در خطر می‌افتد. الان هم اگر جان افراد به خطر بیفتد و آمار ابتلا به کرونا افزایش یابد، مقصر کسانی هستند که برای انجام مراسم تبلیغ کرده‌اند و باید پاسخگو باشند.

امیدوارم کسانی که دلسوز دین و اسلام هستند پاره‌ای مسائل هویتی را حاکم بر مسائل اصلی اسلام نکنند. نباید تعرفه دین به شکلی باشد که ما در دنیا مسخره شویم و دین اسلام مورد سخره قرار بگیرد. نگوییم عزاداری امام حسین از افضل واجبات است. نگوییم که کرونا مثل دیابت است، پس چرا با آن برخورد نمی‌شود. باید بپذیریم که ویروس کشنده‌ای در جهان شایع شده که جان انسان ها را به خطر انداخته و اسلام هم دستور داده در چنین مسائلی از نظر کارشناسان پیروی کنیم. ائمه ما هم هنگام بیماری نزد طبیب می‌رفتند و نظر کارشناس را برای درمان بیماری به کار می‌بستند. علما و مراجع ما هم زمانی‌ که بیمار می‌شوند نظر کارشناسان را مقدم می‌دارند. حالا ممکن است آن دکتر مسیحی یا یهودی باشد. مهم این است که در این موضوع کارشناس‌اند. در مورد کرونا هم باید تعصبات مذهبی را کنار گذاشت و به نظر کارشناسان علوم پزشکی عمل‌ کرد.