تخت‌روانچی: اکثریت شورای امنیت معتقدند آمریکا صلاحیت استفاده از مکانیسم ماشه را ندارد / واشنگتن با راههای مختلف، حتی ارعاب کشورها نتوانسته اعضای شورا را وادار به تمکین از خود سازد

پایگاه خبری / تحلیلی نگام _ نماینده دائم ایران در سازمان ملل متحد گفت: استدلال‌های حقوقی اکثریت اعضای شورای امنیت و جمع بندی رئیس آن قاطع و روشن است و بر اساس آنها آمریکا صلاحیت استفاده از سازوکار بازگشت تحریم‌های گذشته را ندارد.

مجید تخت‌روانچی در سخنرانی خود در نشست مجمع عمومی این سازمان که برای بررسی گزارش سالانه شورای امنیت به مجمع برگزار شده بود، با اشاره به برخی اقدامات مخرب آمریکا در خاورمیانه، بر لزوم پای‌بند ساختن شورای امنیت و اعضای آن تاکید کرد.

وی افزود: در حالیکه در سال ۲۰۱۹ جنایات رژیم اسرائیل در سرکوب فلسطینیان و محاصره غیرانسانی غزه ادامه یافت، متاسفانه شورای امنیت فقط نظاره‌گر این وضعیت بود.

سفیر و نماینده دائم ایران در سازمان ملل با اشاره به نقض آبهای سرزمینی و حریم هوائی ایران در سال ۲۰۱۹ توسط آمریکا اظهار کرد:این کشور ماجراجویی خود علیه ایران را به حدی رساند که در اقدامی تروریستی به دستور مستقیم رئیس جمهوری این کشور، قهرمانان منطقه‌ای ضدتروریست شامل سردار سلیمانی را به شهادت رساند و با اینکه اکثر حقوقدانان از این اقدام به عنوان نقض آشکار منشور ملل متحد و حقوق بین الملل یاد کردند، شورای امنیت سکوت کرد.

تخت‌ وانچی همچنین با برشمردن اقدامات آمریکا در نقض قطعنامه ۲۲۳۱ و برجام گفت این کشور در ادامه تلاش‌های خود، قطعنامه‌ای را برای اعمال تحریم تسلیحاتی علیه ایران ارائه کرد که توسط ۱۳ عضو شورا رد شد.

وی گفت متعاقب آن، آمریکا با تسلیم نامه‌ای تلاش کرد وانمود کند سازوکار ماشه را فعال کرده است ولی ۱۳ عضو شورای امنیت، ایران و نماینده عالی اتحادیه اروپائی در امور دفاعی و سیاست خارجی، طی نامه‌هایی این اقدام آمریکا را رد کردند.

نماینده ایران در سازمان ملل متحد افزود: اکثریت اعضای شورای امنیت طی نشست مجازی این شورا نیز این مواضع را تکرار کردند و رئیس نیز جمع بندی خود را در این باره ارائه داد که قاطع و روشن بود و بر اساس آن، آمریکا عضو برجام نیست و حق استفاده از سازوکار بازگشت تحریم های گذشته را ندارد.

تخت‌روانچی تصریح کرد: همچنین اعلام شد نامه آن نیز فاقد وجاهت و اثر حقوقی است و رئیس شورا نیز لازم نیست هیچ اقدامی انجام دهد.

وی تاکید کرد آمریکا که نتوانسته با توجیهات فریبکارانه، استدلال‌های شبه حقوقی و تفاسیر دلبخواهانه از قطعنامه ۲۲۳۱ و حتی فشار سیاسی و ارعاب کشورها، اعضای شورا را وادار به تمکین از خود سازد، اکنون ادعا می‌کند که تحریم های شورای امنیت در ۳۰ شهریور برخواهد گشت.

نماینده دائم ایران در سازمان ملل متحد خاطرنشان کرد: بگذارید به صراحت بگویم که هم استدلال‌های اعضای شورا از استحکام حقوقی کامل برخوردار است و هم جمع‌بندی رئیس شورا قاطع و عاری از ابهام است و می‌گوید آمریکا هیچ صلاحیتی برای فعال کردن سازوکار بازگشت تحریم های گذشته ندارد.

آمریکا می‌گوید ۳۰ روز دیگر تحریم‌ها بازمی گردند؛ آیا این شدنی است؟

یک کارشناس مسائل بین‌الملل معتقد است که تفسیر موضوع فعال شدن مکانیسم ماشه توسط آمریکا نیز تنها بر عهده شورا است و تا زمانی که ۹ عضو با دستور تشکیل جلسه موافقت نکنند، امکان بررسی وجود ندارد. لذا اکنون روند درخواست آمریکا برای فعال‌سازی مکانیسم ماشه بسیار پیچیده شده است.

قاسم محبعلی، کارشناس مسائل بین‌الملل و مدیر کل سابق وزارت امور خارجه، در ارتباط با اعلام نظر «دیان دجانی»، رئیس دوره‌ای شورای امنیت مبنی بر رد درخواست آمریکا برای کلید زدن مکانیسم ماشه، به خبرنگار «انتخاب» گفت: «این موضوع در شورای امنیت بسیار پیچیده شده است؛ به‌گونه‌ای که ۱۳ عضو از اعضای شورای امنیت بر این باور هستند به دلیل خروج آمریکا از برجام، این کشور موضوعیتی برای فعال‌سازی مکانیسم ماشه ندارد. از طرف دیگر آمریکایی‌ها خود را عضو شورای امنیت می‌دانند و طبق بندهای ۱۱ و ۱۲ قطعنامه ۲۲۳۱ صلاحیت فعال‌سازی مکانیسم ماشه را برای خود قائل می‌شوند. طبق بندهای ۱۱ و ۱۲ قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت، رئیس شورای امنیت ظرف حداکثر ۳۰ روز بعد از دریافت ابلاغیه کشور شاکی مبنی بر «عدم پایبندی اساسی» طرف مقابل، باید پیش‌نویس قطعنامه‌ای با موضوع «ادامه لغو تحریم‌های ایران» را به رأی بگذارد.»

وی افزود: «استدلال رئیس شورای امنیت نیز این است که درخواست آمریکا به دلیل عدم تطابق با چارچوب برجام، نمی‌تواند با اقدامی خاص مواجه شود. در واقع، اگر ظرف ۱۰ روز بعد از ابلاغیه کشور شاکی هیچ یک از اعضای شورای امنیت پیش‌نویس چنین قطعنامه‌ای را ارائه نکرد، آنگاه رئیس شورا خود باید این پیش‌نویس را ارائه کند. همچنین، اگر تا ۳۰ روز قطعنامه جدیدی در ارتباط با ادامه لغو تحریم‌ها در شورای امنیت صادر نشود، به شکل خودکار تحریم‌های بین‌المللی شورای امنیت علبه ایران باز خواهند گشت.»