توران میرهادی؛ مادر فرهنگنامه کودکان

پایگاه خبری / تحلیلی نگام_۹۴ سال پیش در ۲۶ خرداد ماه ۱۳۰۶ میلادی توران میرهادی در تهران زاده شد. همیشه از قول مادرش می‌گفت: “غم‌های بزرگ را به کارهای بزرگ تبدیل کنیم”.

پدر توران میرهادی مهندس ماشین‌آلات راه و ساختمان و از طراحان راه‌آهن سراسری ایران و مادرش آموزگار تاریخ هنر بود: «مادرم آلمانی بود ولی ما را با فرهنگ ایرانی بزرگ کرد».

نخست به مدرسه فرانسوی آلیانس و سپس به دبیرستان فارسی‌زبان آذر رفت و نوجوان بود که فارسی، فرانسوی و انگلیسی را به اندازه زبان مادری می‌دانست.

او در ۱۷سالگی رشته زیست‌شناسی را در دانشگاه تهران آغاز کرد اما شیفته پرورش کودکان بود. به همین دلیل یک سال بعد در دانشگاه بنام سوربن به تحصیل روانشناسی و پرورش کودک پرداخت و در کنار آن با کودکان تنگدست کار کرد.

توران میرهادی ۲۳ ساله بود که به ایران بازگشت و مربی کودکستان شد: «به ایران که برگشتم همه‌اش در تلاش بودم سیستم آموزش و پرورشی پایه‌گذاری شود که در آن رقابت نباشد همکاری، همفکری و همدردی باشد و ساختن جهانی که آرزوهای بشریت را محقق کند».

این بانوی ایرانی در ۲۴سالگی در کشاکش تلاشها و نبردها برای ملی شدن نفت با افسری به نام جعفر وکیلی پیوند زناشویی بست که پس از کودتای ۲۸ مرداد ۳۲ اعدام شد: «تقدیر اینگونه رقم خورد که آن انسان فرهیخته محسن خمالو از دوستان همسر فقیدم در تمام مراحل کار و زندگی در کنارم نقش پدر را برای فرزند هشت ماهه‌ام به عهده گیرد».

دیری نپایید که او را به همسری برگزید و در ۲۷ سالگی به یاد و گرامی‌داشت برادر نوجوان ازدست‌رفته‌اش “کودکستان فرهاد” را بنیان نهاد که بعدها به یک مجتمع بزرگ آموزشی با ۱۲۰۰ دانش‌آموز دبستانی و دبیرستانی گسترش یافت، هرچند پس از انقلاب آن را تعطیل کردند.

میرهادی چند سال بعد با هم‌اندیشان و همکارانش شورای کتاب کودک را برای پشتیبانی و پشبرد و گسترش ادبیات کودکان بنیان نهاد و یک سال بعد که یکی از فرزندانش را از دست داد، بر آن شد که با تلاش برای سوادآموزی “نقش مادر همه کودکان ایران را ایفا” کند: «هدفم این بود که ثابت کنم کودکان ایرانی با آموزش و پرورش درست به حداکثر شکوفایی استعدادها می‌رسند».

در ۵۱سالگی ماندگارترین کارش را آغاز کرد که پایه‌ریزی تدوین “فرهنگنامه کودکان” بود و آن دانشنامه‌ای برای کودکان ۱۰ تا ۱۶ ساله است و تاکنون ۱۸ جلد آن به چاپ رسیده است. تنها در هفت کشور جهان چنین دانشنامه‌ای تدوین شده است.

او آثار بسیاری در زمینه ادبیات کودکان نگاشته که از برجسته‌ترین آنها کتابهای درسی “تعلیمات اجتماعی” برای کلاسهای سوم و چهارم دبستان است.

توران میرهادی در ۸۸ سالگی در زادگاهش درگذشت.