تورم خوراکی؛ تجسم روزگارِ جنگ زدگی…!

پایگاه خبری / تحلیلی نگام ، متوسط قیمت ۵۲ قلم کالا بین ۴.۲ تا ۱۵۴.۸ درصد گران شده و قیمت ۳۲ قلم کالا در مهربیش از تورم نقطه‌ای سالانه کشور یعنی ۴۱.۴ درصد افزایش داشته است.

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز ، تورم، واژه آشنا و پرتکرار این روزهاست که هم چنان می تازد اما عوامل تاثیر پذیر از آن مانند دستمزد کماکان ثابت مانده اند. براساس گزارش رسمی مرکز آمار ایران، نرخ تورم نقطه به نقطه در مهرماه، هفت درصد نسبت به شهریور ماه افزایش داشته است. یعنی همه کالاها و خدمات در مهرماه بازهم ۷ درصد گران شده است؛ این در حالی است که دستمزد و مزایای مزدی کارگران ثابت مانده و هیچ کدام از وعده‌های ترمیم معیشت تا امروز محقق نشده است. در حالی که کارگران با دستمزد دریافتی خود نمی‌توانند حتی نیمی از هزینه‌های ماهانه‌ زندگی را تامین کنند، دولتی‌ها نه تنها به فکر ترمیم مزد یا بهبود معیشت نیستند، بلکه جلساتی برای بحث و پژوهش پیرامون راهکارهای انحرافی و ضد کارگری مانند مزد منطقه‌ای یا مزد صنفی برگزار می‌کنند! در این میان در لیست بلند بالای گرانی اقلام در یک ماه اخیر، گرانی فزاینده خوراکی‌ها به عنوان اولویت های سبد خانوار ،  هر روز کمر شکن تر از پیش می شود. در همین راستا طبق آمار، ۳۲ قلم کالا بیش از تورم ۴۱ درصدی رشد کردند!

فعالیت دوچندان سودجویان 

تقریبا در هر برهه‌ای بعد از شدت یافتن تحریم‌ها و اختصاص ارز دولتی به کالاهای اساسی، با فعال‌تر شدن واسطه‌گری‌های نادرست یک یا چند قلم کالا در بازار کمیاب یا ناپدید می‌شدند. یک هفته گوجه فرنگی یک هفته مواد شوینده و هفته آتی نیز روغن و شکر. اما نکته در این است که پس از وعده مسوولان ذی ربط برای رفع کمبودها، کالا با قیمت دیگری توزیع می‌شود. این در حالی است که به گفته‌ مسوولان وزارت جهاد کشاورزی تولید کالاها در این هفت سال نشان از افزایش تولید محصولات کشاورزی است. در این خصوص شاهرخ شجری، سرپرست معاونت برنامه‌ریزی و امور اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی در ابتدای تابستان سال جاری گفته بود:« تولیدات بخش کشاورزی در سال ۹۲ بیش از ۹۶ میلیون تن و در سال ۹۸ به بیش از ۱۲۳ میلیون تن رسیده و برای سال ۹۹ نیز پیش بینی می‌شود به ۱۲۸ میلیون تن برسد». شجری در بخش دیگری از سخنان خود به تولید محصولات دامی نیز اشاره کرده بود که بر اساس گفته‌هایش «میزان تولید محصولات دامی از ۱۲ میلیون تن در سال ۹۲ به ۱۵.۶ میلیون تن در سال ۹۸ رسیده و برآورد می‌شود در سال جاری به ۱۶ میلیون تن افزایش یابد». به گفته او «با وجود افزایش تولیدات در بخش کشاورزی اما تخصیص ارز کاهش یافته است». همین جمله شجری نشان می‌دهد که با وجود افزایش محصولات کشاورزی، نبود ارز می‌تواند زمینه‌ساز افزایش قیمت اقلام خوراکی باشد. بدون این که بالا رفتن سطح تولید کمکی به تعادل‌سازی قیمت‌ها کند.

جبران کاستی با واردات اما کمتر از سال قبل

در نیمه ابتدایی مهر سال جاری، گروه کشاورزی مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران گزارشی را در خصوص تجارت خارجی بخش کشاورزی و صنایع غذایی در ۵ ماهه امسال منتشر کردند. در این گزارش تراز تجاری ایران در ۵ ماهه سال جاری منفی یک میلیارد و ۹۹۴ میلیون دلار و به نفع واردات بود. هر چند در این مدت حدود ۱۰ میلیون و ۹۵ هزار تن محصولات کشاورزی و مواد غذایی به کشور وارد شده که ۳۰ درصد از کل ارزش واردات کشور را شامل می‌شود. بیشترین اقلامی که به کشور وارد شدند ذرت دامی، گندم، برنج، دانه سویا و روغن نباتی بود که ارزشی در حدود دو میلیارد و ۶۱۱ میلیون دلار داشته است. ارزش این اقلام حدود نصف ارزش کل واردات ۵ ماهه نخست سال جاری بودند. با استناد به این گزارش ارزش واردات نسبت به دوره مشابه سال گذشته حدود ۳/ ۲۷ درصد کاهش داشته است. مهم‌ترین دلیل آن نیز همان طور که شجری گفته بود کاهش ارز دولتی برای واردات یا تاخیر در تخصیص آن است‌ که این امر به افزایش هزینه‌های تولید و توزیع محصولات کشاورزی و مواد غذایی می‌انجامد که بار هزینه‌ای آن به خانواده‌ها سربار می‌شود.

افزایش قیمت خوراکی ها بر مدار سرعت

بررسی قیمت ۵۳  قلم خوراکی که بیشترین سهم در سبد مصرفی و معیشت خانوار دارند، نشان داد، قیمت ۳۲ قلم کالا در مهرماه بیش از تورم نقطه‌ای سالانه کشور یعنی ۴۱.۴ درصد افزایش داشته است. طبق نمودار ذیل به غیر از رب گوجه فرنگی متوسط قیمت ۵۲ قلم کالا بین ۴.۲ تا ۱۵۴.۸ درصد گران شده است. ۸ قلم کالا بیش از ۱۰۰ درصد و ۱۶ خوراکی دیگر بیش از ۵۰ درصد رشد را تجربه کرده‌اند. طبق گزارش فارس از تغییرات متوسط قیمت اقلام خوراکی منتخب در مهرماه سال ۹۹ در گروه، لبنیات، تخم مرغ و انواع روغن، بیشترین افزایش قیمت مربوط به کره پاستوریزه (کره حیوانی) با ۴٠,٣ درصد، تخم مرغ ماشینی با ٢١.٢ درصد و خامه پاستوریزه با ١٣.٢ درصد بوده است. براساس نمودار ذیل درصد تغییرات متوسط قیمت ماه جاری نسبت به ماه قبل تنها ۶ قلم کالا رشد ماهیانه منفی داشته و مابقی افزایشی بوده است. موضوع وقتی جالب می‌شود که قیمت متوسط ۹ قلم کالا بیش از ۱۰ درصد بوده و کره پاستوریزه نیز افزایش ۴۰.۳ درصدی را تجربه کرد. شورش قیمت‌ها در مهرماه نسبت به شهریور به اوج خود رسیده که روی تورم نقطه‌ای و سالانه تاثیر بسزایی دارد. این روند تبعات منفی قدرت خرید و رفاه خانوار گذاشته و همچنین سطح تقاضا را کاهش می‌دهد. به این ترتیب، درصد تغییرات در بخش‌های مختلف خوراکی به شرح زیر است:

نان و غلات: در این گروه، اقلام برنج خارجی درجه یک با ١٢,٣ درصد، شیرینی خشک با ٨.٠ درصد و برنج ایرانی درجه یک با ۵.۵ درصد  بیشترین افزایش قیمت را نسبت به ماه قبل داشته‌اند.

گوشت قرمز، سفید و فرآورده‌های آن ها: در این گروه، اقلام کنسرو ماهی تن با ٩,٧ درصد،ماهی قزل آلا با ٩.۵ درصد و مرغ ماشینی با ۶.١ درصد بیشترین افزایش قیمت را نسبت به ماه قبل داشته‌اند.

میوه و خشکبار: در این گروه، بیشترین افزایش قیمت مربوط به لیموترش با  ٩,٩ درصد و پسته با ٩.٨ درصد افزایش نسبت به ماه قبل است. همچنین در ماه جاری متوسط قیمت پرتقال با ٣١.٨ درصد و انار با ١٨.٠ درصد بیشترین کاهش قیمت نسبت به ماه قبل را داشته‌اند.

سبزیجات: در این گروه، بیشترین افزایش قیمت مربوط به پیاز با ٢٠,۶ درصد، فلفل‌دلمه‌ای با ١٩.٩ درصد و نخود با ١٧.٩ درصد افزایش نسبت به ماه قبل است. همچنین در ماه جاری اقلام خیار با ٢.۴ درصد و هویج فرنگی با ٢.١ درصد نسبت به ماه قبل کاهش قیمت داشته است.

قند و شکر، آشامیدنی‌ها و سایر خوراکی‌ها: در این گروه، بیشترین افزایش قیمت مربوط به نوشابه گازدار با ٧,٣ درصد  و چای خارجی بسته‌ای با ٧.١ درصد افزایش نسبت به ماه قبل است.

حال ناخوش اقتصاد و مردم

امروز در نقطه‌ای از تاریخ ایستاده‌ایم که تجسم روزهای طاعون‌زدگی را آسان می‌کند، کرونا، این ویروس سرکش بیش از آن چه تصور می‌شد در حال رخ‌نمایی است و هر چه قرنطینه‌ها و وسواس‌های کرونایی رو به نزول است، قیمت‌ها و تورم صعودی شده و قامت مصرف‌کننده تکیده‌تر و جیب‌ها خالی‌تر و سفره‌ها بی‌نان تر می‌شوند. حال این روزهای اقتصاد خوش نیست، آمارها و شاخص‌ها نزولی هستند، این روزها حتی مرگ هم نرخ بالای خودش را دارد، زندگی که دیگر پیشکش و برای زنده ماندن هزینه‌ها گزاف‌تر از آن شده که روزگار کرونایی بتواند از پس آن بربیاید، در این ایام از مرغ بی‌جان تا شیر بی‌چربی و حتی نان هم لاکچری محسوب می‌شوند و دل کاسب و غیر کاسب به یارانه‌ها خوش است و چشم بر طرح مجانی شدن آب و برق دوخته‌اند، آری روزگار این روزها این‌گونه است …