جهان پهلوان تختی؛ نخستین ایرانی که قهرمان کشتی جهان شد

پایگاه خبری / تحلیلی نگام پنج شهریور سال ۱۳۰۹، درست ۹۱ سال پیش در چنین روزی غلامرضا تختی در تهران زاده شد؛ کسی که می‌گفت: «فقط برای این قهرمان شدم که هموطنانم جشن بگیرند و شادی کنند.»

پدر غلامرضا تختی در خانی‌آباد یخچال طبیعی داشت. او در خاطراتش می‌گوید: «۹ سال در دبستان و دبیرستان منوچهری درس خواندم ولی هیچوقت شاگرد اول نشدم. اما زندگی میان و برای مردم درس‌هایی به من آموخت که هرگز نمی‌توانستم در معتبرترین دانشگاه ها کسب کنم.»

تختی نوجوان بود که به زورخانه می‌رفت. در خاطرات او درباره این دوران آمده است: «اما زندگی آب و نان لازم داشت. مدتی به خوزستان رفتم و در ازای روزی هفت هشت تومان کار کردم.»

۲۰ ساله بود که به باشگاه کشتی پولاد راه یافت و دیری نپایید که سرپرست باشگاه متوجه نیرو و ترفندهای یگانه او شد. تختی در جایی گفته است: «رضی‌خان اگر کسی را نشان می‌کرد، دست از سرش برنمی‌داشت.»

او در ۲۱ سالگی عضو تیم ملی کشتی شد و در همان سال مقام دوم را در وزن ۷۹ کیلوگرم بازی‌های جهانی هلسینکی به دست آورد. به گفته خودش: «هنوز شوروی‌ها نمایش کشتی خود را آغاز نکرده بودند و ما با ترک‌ها و سوئدی‌ها جنگ داشتیم. من فقط به حیدر ظفر باختم.»

جهان پهلوان تختی در همان ۲۱ سالگی به جنبش ملی شدن نفت پیوست و با “حزب زحمتکشان” و بعد “سوسیالیست” همکاری کرد و از آن پس چون با نظام وقت همسو نبود کار ورزشی‌اش هم بی‌مشکل پیش نمی‌رفت.

۲۶ ساله بود که در مسابقات المپیک ملبورن در وزن ۸۷ کیلوگرم نخستین ایرانی بود که در کشتی قهرمان جهان شد و ۳ سال بعد در بازی‌های جهانی سال ۱۳۳۸ تهران دومین مدال طلا را به گردن آویخت و یک سال پس از آن در یوکوهامای ژاپن سومین و آخرین مدال طلایش را در وزن ۸۷ کیلو گرفت.

تختی تنها کشتی‌گیر ایرانی است که در چهار المپیک شرکت کرده و هفت مدال طلا و نقره در بازی‌های جهانی به دست آورده است.

او در ۳۲ سالگی در سال ۱۳۴۱ زمین‌لرزه بوین‌زهرای قزوین رخ داد و او با محبوبیت بی‌سابقه‌ای که داشت توانست کمک‌های هنگفتی برای زلزله‌زدگان گرد آورد.

تختی ۳۶ ساله به عنوان سرپرست کمیته ورزشکاران جبهه ملی به احمدآباد رفت تا در مراسم خاکسپاری محمد مصدق نخست‌وزیر محبوب گذشته شرکت کند و در پاسخ اخطار ساواک گفت: “دستگیرم کنید.”

مرگ ناگهانی و زودهنگام جهان پهلوان تختی گمانه‌زنی‌هایی در این باره پیش آورد که مبادا ساواک “جهان‌پهلوان محبوب” را به خاطر ناهمسویی با نظام وقت کشته باشد.

غلامرضا تختی در ۳۷ سالگی در زادگاهش درگذشت؛‌ مرگی که هنوز در سایه‌ای از ابهام قرار دارد و عده‌ای معتقدند او خودخواسته به ادامه زندگی‌اش پایان داده است.