حامیان رئیسی: رئیس‌جمهور آینده نباید تنبل، اشرافی و متکبر باشد

پایگاه خبری / تحلیلی نگام_ احتمال دارد که شورای نگهبان در ساعات آینده اسامی نامزدهای نهایی انتخابات ریاست جمهوری را اعلام کند. بدین ترتیب مرحلۀ تبلیغات کاندیداها باید از اول هفتۀ آینده شروع شود. امسال، یکی از شعارهای اصلی کاندیداها مبارزه با فساد و “کاسبی‌های پر رونق و چرب” اهل قدرت است.

به گفتۀ عباس کدخدایی سخنگوی شورای نگهبان، احتمال دارد که در پایان جلسۀ این شورا، در آخرین ساعات روز چهارشنبه ۲٩ اردیبهشت، اسامی نامزدهای تأیید صلاحیت‌شده اعلام شود. اما او افزود که در صورت لزوم، مهلت تأیید صلاحیت‌ها پنج روز تمدید خواهد شد. طبق آمار شورای نگهبان ۵۹۲ نفر برای حضور در انتخابات امسال ثبت‌نام کرده‌اند.

احراز صلاحیت هر یک از داوطلبان منوط به رأی ۷ عضو شورای نگهبان است. این شورا از ۶ فقیه و ۶ حقوقدان تشکیل شده است.

شایعات و موضع‌گیری احمدی‌نژاد

در حالی که یک ماه به برگزاری انتخابات باقی مانده، شایعات زیادی پیرامون تصمیم‌های نهایی شورای نگهبان شکل گرفته است. برخی فعالان سیاسی در شبکه‌های اجتماعی نوشته‌اند که “رییسی، لاریجانی، دهقان، جلیلی، جهانگیری و پزشکیان تاکنون تأیید صلاحیت شده‌اند”… شایعۀ دیگری حاکی از آنست که محمود احمدی نژاد “در آستانۀ تایید صلاحیت قرار گرفته”…

اما سخنان دیروز احمدی‌نژاد بیشتر حاکی از نومیدی اوست. وی که قبلاً هنگام ثبت نام به طور ضمنی گفته بود که در صورت تأیید نشدن صلاحیتش انتخابات را تحریم خواهد کرد، بار دیگر بر موضع خود پافشاری کرد و در عین حال گفت که “تجمعات اعتراضی و خشونت” را تأیید نمی‌کند. او از مردم خواست که مراقب باشند تا “عناصر فاسد لانه‌کرده در نهادهای امنیتی ماجرایی درست نکنند”، با این هدف که مسئولیت آن را به گردن او یا مردم بیندازند.

در پاسخی غیرمستقیم به این اظهارات، سخنگوی شورای نگهبان به “اخبار جعلی پیرامون بررسی صلاحیت‌ها” اشاره کرد و به طعنه گفت: “این روزها عده‌ای با تهدید شورای نگهبان سعی می کنند دمی خوش باشند”…

تعاملی یا تقابلی؟

روز چهارشنبه ۲٩ اردیبهشت، حسن روحانی در جلسۀ هیئت دولت گفت که انتخابات ریاست جمهوری “از لحاظ بین‌المللی مورد توجه همه خواهد بود”.

از نظر خبرگزاری اصولگرای تسنیم، سخنان امروز روحانی “بیش از هر زمان دیگری رنگ‌وبوی انتخاباتی داشته و به‌نظر می‌رسد که رئیس‌جمهور و مشاوران وی تصمیم گرفته‌اند با ایجاد فضای دوقطبی در کشور و فراموشی مشکلات اقتصادی، بیش از هر جریانی از وضعیت موجود سود ببرند”.

با اینحال هنوز به درستی معلوم نیست که روحانی از کدام نامزد طرفداری می‌کند. اما روشن است که علی لاریجانی و إسحاق جهانگیری هردو بسیار به رئیس جمهوری نزدیک‌اند.

روحانی در جلسۀ هیئت دولت ابراز امیدواری کرد که تصمیم‌های شورای نگهبان “تشویق کنندۀ جامعه برای حضور در انتخابات باشد”. او گوشزد کرد که دوران تبلیغات از اوایل هفتۀ آینده آغاز می‌شود و در این کارزار “نباید غش در معامله باشد”. او گفت: “دروغ، تهمت و اقدامات غیراخلاقی برای مردم قابل قبول نیست. فحش که برنامه نمی‌شود”…

به گفتۀ او کاندیداها باید برنامه‌های خود را توضیح دهند تا “مردم بفهمند که نامزد انتخابات، تعاملی است یا تقابلی: دنبال تعامل یا دعوا با جهان است؟ آیا افراط گراست یا اعتدال گرا؟”

خبرگزاری تسنیم در لابلای این سخنان روحانی، “تاکتیک انتخاباتی دولت” را چنین تشخیص داده است: “ایجاد فضای دوقطبی مذاکره یا تحریم و پیش انداختن کاندیدای موردنظر روحانی در این عرصه”…

مرحلۀ تبلیغات

اظهارات روحانی تقریباً با برگزاری نخستین جلسۀ “کمیسیون بررسی تبلیغات ریاست جمهوری” هم‌زمان بود. تبلیغات همۀ نامزدها زیر نظر این کمیسیون قرار خواهد داشت که ریاست آن به عهدۀ وزیر کشور است. دادستان کل کشور و مدیر عامل صدا و سیما نیز از اعضای اصلی آن هستند.

به گفتۀ رحمانی فضلی، وزیر کشور، “نامزد‌های ریاست جمهوری که صلاحیت آنان توسط شورای نگهبان می‌شود، هر یک حق ‌دارند به طور مساوی از صدا و سیمای جمهوری اسلامی برای معرفی و ارائه برنامه‌های خود استفاده کنند”. او تأکید کرد که نامزدها و طرفداران آنها، به هیچ وجه مجاز به هتک حرمت و حیثیت سایر نامزد‌ها نیستند.

تبلیغات گستردۀ ابراهیم رئیسی و موضوع مبارزه با فساد

با اینکه مرحلۀ تبلیغات باید رسماً بعد از اعلام صلاحیت نامزدها آغاز شود، اما اکثر نامزدها از چندی قبل عملاً وارد کارزار انتخاباتی شده‌اند. در این میان، حجم تبلیغات ابراهیم رئیسی به طور محسوس از سایر نامزدها بیشتر است. حضور سنگین او و حامیانش در تمامی شبکه‌های اجتماعی مشاهده می‌شود. خارج از حوزۀ رسانه‌ها نیز فعالیت گروه‌ها و تشکل‌های رنگارنگ اصولگرا به نفع رئیسی چشم‌گیر است.

به عنوان مثال، روز چهارشنبه، “جمعیت ایثارگران انقلاب اسلامی” که یکی از تشکل‌های اصلی جناح اصولگرا محسوب می‌شود، با انتشار بیانیه‌ای از ابراهیم رئیسی حمایت کرد. در این بیانیۀ طولانی خصوصیات یک رئیس‌جمهوری خوب شرح داده شده و از جمله آمده است که رئیس‌جمهوری “نباید تنبل باشد، نباید اشرافی و متکبر باشد، نباید متوهم باشد… رئیس دولت ۱۴۰۰ باید اهل مطالعه و سواد باشد تا هر چیز را قبل از امضا بخواند… رئیس دولت ۱۴۰۰ باید تیم کارآمد و سالم داشته باشد. نباید اطرافیانش مسئله دار باشند. نباید هر گوشه ای از دولتش را که کنار بزنی سور و ساتی از کاسبی پر رونق و چرب، ولو حلال ببینی، نباید دختر مظلوم وزیر ببینی، نباید برادر صرّاف ببینی، نباید برادر بانک‌دار ببینی، نباید وزیر ۱۰۰۰ میلیاردی ببینی، نباید وزیر نوسانگیر از بورس ببینی که از نان خشک سفرۀ ضعیف ترین اقشار جامعه برج و باروی باکینگهام در باستی هیلز و لواسانات ساخته باشد”…

به طور کلی امسال موضوع مبارزه با فساد شاید نخستین درونمایۀ تبلیغات همۀ نامزدها باشد. “شورای هماهنگی ستادهای دانشجویی رئیسی” نیز که به تازگی اعلام موجودیت کرد، هدف خود را حمایت از “آیت‌الله دکتر سید ابراهیم رئیسی”، در جهت روی کار آمدن “یک دولت عدالت محور، انقلابی و ضد فساد” اعلام کرده است.

همچنین عزت الله ضرغامی یکی دیگر از نامزدها گفته است: “خود را برای برخورد با مافیا و کسانی که منافع‌شان در ادامه یافتن وضع موجود است و باندهای الیگارشی و هزار فامیل که حتی فساد را نیز بین خود تقسیم کرده‌اند، آماده کرده‌ام”.

سعید محمد فرماندۀ پیشین قرارگاه خاتم‌الانبیا نیز محور تبلیغات خود را مبارزه با فساد و سوءاستفاده‌های اهل قدرت قرار داده است.

در این شرایط، پیش‌بینی‌های منابع دولتی حاکی از مشارکت اندک مردم در انتخابات آینده است. اما به نظر نمی‌رسد که این موضوع برای مسئولان نظام چندان نگران‌کننده باشد. عباسعلی کدخدایی سخنگوی شورای نگهبان گفته است که مشارکت بالا همیشه مطلوب است، ولی “مشارکت پایین برای اعتبار و مشروعیت انتخابات هیچ مشکل حقوقی ایجاد نمی‌کند”.