خبرگراری فارس؛ علت تأخیر واکسیناسیون، «موش آزمایشگاهی» و چند سؤال؟

پایگاه خبری / تحلیلی نگام – ✍️ احمد حیدری

خبرگزاری اصولگرای فارس اخیرا گزارش مفصلی از تأخیر خرید واکسن و اجرای واکسیناسیون داده که جالب توجه است و حقایق بسیاری را روشن می‌کند و سؤالاتی را پیش چشم خواننده پررنگ می‌سازد:

  1. بر طبق این گزارش، تحقیقات کشف و ساخت واکسن که ۹۸ شروع شد، زمان‌بر و با هزینه سنگین بود که غول‎های اقتصادی از تحمل آن اباداشتند لذا مشارکت دیگر کشورها در مرحله مطالعاتی، بالینی و تولید را لازم ‎دیدند تا با گرفتن مقداری از هزینه در قالب پیش‎فروش، آنها را از حق تقدم استفاده از واکسن بهره‌مند سازند و طبق این گزارش، کشور ما به جهت مورد تأیید سازمان بهداشت جهانی بودن «سازمان غذا و دارو»یش، امتیاز ویژه‌ برای مشارکت داشت زیرا کشور مشارک برای ثبت واکسنش در سازمان بهداشت جهانی، کار ساده‌تری داشت.
  2. به طور طبیعی کشور کاشف واکسن اگر به جهت تعهد به کشور مشارک در فرایند کشف و تولید، مجبور نبود واکسنش را صادر کند، واکسیناسیون اتباع خود را مقدّم داشته و بعد به صدور اقدام می‌کرد و دوستان و هم‌پیمانان خود را مقدم می‌داشت؛ پس لازم بود در این فرایند با کشورهای توانمند مشارکت ‌کنیم تا حق تقدم داشته باشیم.
  3. یک واکسن بعد از این که مراحل مطالعاتی و آزمایشگاهی را با موفقیت گذراند، به مرحله بالایی از اطمینان رسیده، لذا بر روی انسان‌های فداکارِ داوطلب آزمایش می‌شود تا عوارض انسانی منفی احتمالی و مقدار کارآیی آن روشن گردد و داوطلبان این مرحله، فداکارانی شایسته تجلیل‌اند نه «موش آزمایشگاهی»؛ و عدم مشارکت در کشف و تولید با عنوان احتراز از «موش آزمایشگاهی شدن مردم»؛ نوعی دورغ و عوام‌فریبی است! با توجه به موارد فوق مسئولان کشور باید جوابگو باشند که با کدام کشورها مشارکت کرده‌اند؟ نتایج مشارکتشان چه بوده؟ چرا هزینه نجومی مطالعات ساخت واکسن در مجموعه‌های متعدد علمی(۷ یا ۸) داخلی، صرف مشارکت با کشورهای پیشرفته نشد تا زودتر واکسن وارد کشور شده و واکسیناسیون شروع شود؟ آیا پرداخت مقداری از هزینه آنها در قالب پیش خرید و مشارکت در کشف و تولید مناسب‌تر از این همه هزینه کرد در چندین مجموعه علمی کشور نبود؟ آیا بهتر نبود به جای این مجموعه‌های مستقل و متعدد، در فرایند کشف و تولید در یکی دو کشور پیشرفته مشارکت می‌کردیم؟ آیا شرکت دادن تعدادی انسان فداکار داوطلب برای مطالعات بالینی مرحله سوم عاقلانه‌تر از تحمل مرگ و میر بالا تا زمان کشف و تولید انبوه و امکان واردات بعد از اشباع خود کشورهای تولید کننده و متحدانشان، نبود؟ تحریم خرید واکسن آمریکایی و ممنوع الفروشی آن!؛ همان گونه که گذشت طبیعی بود هر کشوری بعد از کشف و تولید انبوه واکسین، واکسیناسیون مردم خودش و بعد مشارکانش را مقدم بدارد به همین جهت امریکا که در ۲۲ آذر ۹۹ به واکسن فایزر مجوز اضطراری داد، تا مدت‌ها اجازه صدور این واکسن حتی به کشورهای متحدش را نداد. سؤال این است که چرا رویه «مشارکت دادن، حق تقدم طبیعی کشور کشف و تولید کننده و مشارکانش، خودداری آمریکا از فروش واکسن حتی به متحدانش در ماه‌های ابتدایی کشف و تولید واکسن»، از جانب مسئولان ذیربط به درستی و کامل به اطلاع رهبری نرسید تا شاید ایشان دستور منع صادرات واکسن آمریکایی و انگلیسی را صادر نمی‌کرد و امروز این همه ابهام و سؤال در جامعه مطرح نمی‌بود؟ برکت واکسن برکت!؛ در ادامه گزارش، واردات ماه‌های قبل «قطره‌چکانی» توصیف شده تا این که با صدور مجوز اضطراری «واکسن برکت» و وعده تولید ملیونها دوز در عرض چند ماه، تحریم‌های صدور واکسن و قیمت بالای آن شکسته شد! آیا ۹ ما بعد از تولید انبوه و شروع واکسیناسیون در چین و ۶ ماه بعد از آمریکا و ماه‌ها بعد از دیگر کشورهای تولید کننده واکسن، خبر کشف و تولید واکسن برکت و صور مجوز تزریق اضطراری‌اش می‌توانسته چنین تأثیری داشته باشد؟ یا این تأثیر نتیجه پیشرفت گسترده واکسیناسیون در دیگر کشورها و کم شدن نیاز جهانی و تولید انبوه واکسن بوده است؟ کاش با جواب دادن صریح به این سؤال‌ها سعی کنیم اعتماد خدشه‌دار شده مردم به نظام را ترمیم کنیم نه این که با اطلاعات نادرست و دیرهنگام و طرح افتخارات موهوم مثل شکستن سقف واکسیناسیون روزانه در جهان و … در زمان اتمام مرحله دوم واکسیناسیون در بسیاری کشورها؛ بر این بی‎اعتمادی بیفزاییم!