خسرو سینایی، کارگردان سرشناس سینمای ایران بر اثر کرونا درگذشت / خانه سینما: فقدان «خسرو سینمایی» سینماگران بسیاری را در جهان در ماتم‌ می‌برد

پایگاه خبری / تحلیلی نگام ، فرح اصولی، همسر خسرو سینایی، از درگذشت این کارگردان سرشناس سینمای ایران به دلیل ابتلا به کرونا خبر داد.

حبیب احمدزاده نویسنده و مستندساز هم که چندی پیش از ابتلای خسرو سینایی به کرونا نیز خبر داده بود، با انتشار پستی در اینستاگرام خود نوشت:» حدود ساعت ۱۶ امروز خسرو خوبان به نور پیوست.»

خسرو سینایی، کارگردان پیشکسوت سینمای کشورمان که از چندی پیش به دلیل ابتلا به کرونا در بیمارستان بستری شده بود، عصر امروز (شنبه ۱۱ مرداد) در سن ۷۹ سالگی درگذشت.

خسرو سینایی به علت عفونت ریه و مبتلا شدن به کرونا، در بیمارستان امیر علم بستری بود. او حدود یک ماه قبل نیز برای یک عمل جراحی در بیمارستان بستری و بعد از مدتی مرخص شده بود.

خسرو سینایی متولد سال ۱۳۱۹ در شهر ساری بود. او در دانشگاه فنی شهر وین به تحصیل در رشته معماری پرداخت و هم‌زمان در آکادمی موسیقی و هنرهای نمایشی در رشته آهنگسازی تحصیل کرد. پس از آن در رشته فیلمسازی در همان دانشگاه شروع به تحصیل کرد.

خسرو سینایی فارغ‌التحصیل کارگردانی و فیلم‌نامه‌نویسی از آکادمی هنرهای نمایشی و رشته تئوری موسیقی از کنسرواتوار وین بود. سینایی از سال ۱۳۴۶ در وزارت فرهنگ و هنر و از سال ۱۳۵۲ در تلویزیون ایران شروع به کار کرد. سینایی افزون بر نویسندگی و کارگردانی، ساخت موسیقی و تدوین برخی از آثارش را نیز بر عهده داشته است. او در سال ۱۳۸۴ فیلم کوتاه «فرش، اسب، ترکمن» از مجموعه فرش ایرانی را کارگردانی کرد.

زنده‌یاد سینایی در سال ۱۳۴۶ در رشته‌های کارگردانی فیلم و تلویزیون و فیلمنامه‌نویسی فارغ‌التحصیل شد. پس از آن، به ایران بازگشت و فعالیت‌هایش را به‌عنوان فیلمساز در وزارت فرهنگ و هنر و به‌عنوان فیلمنامه‌نویس، کارگردان، آهنگساز فیلم و تدوینگر در تلویزیون ملی ایران آغاز کرد.

او نشان «شوالیه  جمهوری لهستان» را در سال ۱۳۸۷ و نشان «افتخار هنرمند» را در سال ۱۳۸۹ برای فیلم بلند مستند “مرثیه گمشده” درباره پناهندگان لهستانی که طی جنگ جهانی دوم وارد ایران شدند، از وزارت فرهنگ جمهوری لهستان دریافت کرد.

این کارگردان و مستندساز سینمای ایران، فیلم‌های متعددی را ساخته که یکی از مشهورترین آن‌ها «عروس آتش» است که جایزه بهترین فیلمنامه را در هجدهمین جشنواره فیلم فجر دریافت کرد.

«جزیره رنگین»، «کویر خون»، «مثل یک قصه»، «گفت‌وگو با سایه»، «مرثیه گمشده» و «هیولای درون» از دیگر آثار این فیلمساز هستند.

خانه سینما: فقدان «خسرو سینمایی» سینماگران بسیاری را در جهان در ماتم‌ می‌برد

شماری از سینماگران و مدیران هنری، پس از درگذشت زنده‌یاد خسرو سینایی، کارگردان نام‌آشنای در پیام‌های جداگانه‌ای، این اتفاق غمبار را تسلیت گفتند، خانه سینما فقدان او را برای بسیاری سینماگران در جهان پهناور ماتم‌بار خواند.

خانه سینما عصر شنبه، یازدهم مرداد و در پی درگذشت خسرو سینایی در پیامی نوشت: باورمان نمی شود که خسرو سینایی رفته باشد، اویی که بودنش را حک کرده بود بر وجودمان. ناباورانه باید به یکدیگر تسلی دهیم و در فراغش سوگواری کنیم. اعلام نبودنش نه‌تنها اهالی سینمای این مرز و بوم که سینماگران بسیاری را در این جهان پهناور در ماتم فرو خواهد برد. خانه سینما با نهایت تاسف و تاثر برنامه‌های وداع با او را گزارش خواهد کرد.

خسرو سینایی، فیلمساز مؤلف بود

مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی نیز در پیامی، درگذشت استاد خسرو سینایی فیلمساز فرهیخته‌ سینمای مستند ایران را تسلیت گفت، در این پیام آمده است: مدیرعامل، معاونین، مدیران و کارکنان مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی این مصیبت بزرگ را به خانواده محترم سینایی و جامعه‌ سینمای فرهنگی و مستند ایران تسلیت گفته، برای روح بلند آن سفرکرده غفران واسعه‌ الهی و برای بازماندگان صبر و شکیبایی مسئلت می‌نمایند.

سینایی کارنامه‌ای تاثیرگذار و ماندگار داشت

سید حسین سیدزاده مدیرعامل صندوق اعتباری هنر نیز در پیامی درگذشت خسرو سینایی را تسلیت گفت. در این پیام آمده است: درگذشت خسرو سینایی، کارگردان محبوب و خوش نام سینمای ایران، جامعه فرهنگی و دوستداران سینما را در غمی سنگین فرو برد. استاد سینایی با کارنامه تاثیرگذار و ماندگارش، جایگاه ویژه ای در میان اصحاب فرهنگ و هنر داشت و در زمره سینماگرانی قرار داشت که با ساخت آثار ارزنده در زمینه مستندهای اجتماعی طی سال های فعالیت حرفه ای تن به  ابتذال نداد.  بی‌شک نام برجسته او هرگز فراموش نخواهد شد و آثارش در گنجینه فرهنگ و هنر کشورمان جاودانه خواهد ماند.
اینجانب فقدان آن استاد گرانقدر را به اصحاب فرهنگ و هنر و خانواده هنرمند ایشان تسلیت عرض نموده  و از خداوند بزرگ رحمت الهی برای آن مرحوم و صبرو شکیبایی برای خانواده محترمش آرزو می‌نمایم.

سینایی؛ هنرمندی نجیب و فیلمسازی بزرگ بود
محمد حمزه زاده رئیس سازمان سینمایی حوزه هنری در پی درگذشت خسرو سینایی با ارسال پیامی به جامعه سینمایی تسلیت گفت. در این پیام آمده است: سینمای ایران هنرمندی نجیب و فیلمسازی بزرگ را از دست داد. کارگردانی که همواره کوشید در آثار ارزشمندش سینما را در خدمت اعتلای انسانی و اخلاقی بکار گیرد و زیبایی‌های درون انسان را به تصویر  بکشد. داغ فقدان این هنرمند عزیز را به خانواده محترم ایشان و به جامعه فرهنگی و هنری ایران تسلیت می گویم.

سینایی در سینما همواره جانب حقیقت را رعایت می‌کرد

مدیرعامل موسسه هنرمندان پیشکسوت و نماینده وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در شورای ارزشیابی هنرمندان درگذشت خسرو سینایی هنرمند پیشکسوت سینما را با صدور پیامی تسلیت گفت.

سید محمد طباطبائی در پیام خود نوشت: درگذشت هنرمند پیشکسوت سینما؛ جناب خسرو سینایی اندوهی مضاعف بر جان هنر نهاد. جانی که هنوز غم درگذشت هنرمندان دیگری را در هفته‌ها و ماه‌های اخیر بر دل دارد. زنده‌یاد سینایی هنرمندی صاحب اندیشه در عرصه سینما بود و اندیشه‌اش را در ساختار سینما ارائه کرد. او در سینما همواره جانب حقیقت را رعایت و از مسیر پژوهش سعی برای کشف حقیقت و ارائه آن در قالب فیلم تلاش می‌کرد. زنده یاد خسرو سینایی یک سینماگر به معنای کامل کلمه بود چه اینکه در حوزه‌های گوناگون این عرصه دستی بر آتش داشت. او گرچه در غربت جانکاه این روزها با دنیای فانی وداع کرد اما به سمت نور رفت. درگذشت این سینماگر عزیز و عضو موسسه هنرمندان پیشکسوت را به خانواده محترم ایشان و نیز به هنرمندان به ویژه به هنرمندان عرصه سینما تسلیت گفته و از خداوند متعال برای آن مرحوم مغفرت و برای بازماندگان صبر مسئلت می‌کنم.

خسرو سینایی هنرمند بزرگ ایران زمین

علیرضا اسماعیلی، سرپرست فرهنگستان هنر و گروه تخصصی سینمای این فرهنگستان پیام تسلیتی برای درگذشت استاد خسرو سینایی منتشر کرد.

در این پیام آمده است:

استاد خسرو سینایی، هنرمند بزرگ ایران زمین چهره در نقاب خاک کشید.

برای آنان که او را می‌شناختند همیشه چیزی برای گفتن داشت. از جنس موسیقی بود، زلال و پاک؛ از جنس تصویر شفاف و پرتحرک و از جنس ادبیات بانشاط و زندگی آفرین.

استاد خسرو سینایی در همه عمر به ایران، به هنر ایران زمین و به معنویت اندیشه‌های والای این دیار دل بسته بود.

دلش برای فرهنگ و هنر اصیل تپید. فیلم ساخت، شعر گفت، قصه نوشت و تحقیق کرد تا از نهان‌خانه دل جلوه‌های حیات بزرگ فرهنگی این مردم و سرزمین را جاودانه سازد. هزار هزار افسوس، که دیگر در میان ما نیست.

جامعه سینمایی یکی از چهره‌های ارزشمند خود را از دست داد

در پیام علیرضا تابش مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی نیز آمده است:

جامعه‏‌ی سینمایی ایران، امروز یکی دیگر از چهره‏‌های ارزشمند و به یادماندنی خود را از دست داد و سینما و مردم هنردوستِ ایران زمین، به سوگِ یکی از نجیب ترین، شریف ترین و متین ترین شخصیتهایِ وزینِ هنرهایِ نمایشی نشسته اند.

داغ فقدان استاد «خسرو سینایی» امروز در حالی بر دل اهالی هنر نشست که او، هنوز تجربیات فراوانی برای به اشتراک گذاشتن با نسل آینده داشت. روحِ نازنینش، راهِ آسمان را غریبانه پیمود ولی خوشا بر احوالش که عمری را کریمانه زیست و هرآنچه به ودیعه نهاد، مهربانی و مهرورزی و مهرآسایی بود.

سینایی در بخش عمده‏‌ای از تاریخِ روشنفکری و فرهنگ مدرن ایران، حضور داشت و قطعه ای از میراثِ فرهنگ و هنر این سرزمین محسوب می‏شد که افسوس و حسرتِ از دست دادنش، به این زودی آرام نخواهد شد.

سینایی در هنر ایران، همواره روی مرزِ باریکِ میانِ دوگانه‏‌ی کهنه‏‌ی «هنر بازاری» و «هنر فاخر» ایستاده بود، او نه به خاطرِ بازار هیچگاه حاضر شد استانداردهای هنری آثارش را نادیده بگیرد و نه هیچگاه چنان غرق سنت‌ها و آدابِ نخبگانی شد،‌که مردمش را فراموش کند. این ویژگی، به ویژه در میان هم‏‌نسلان سینایی ویژگی ممتاز و متفاوتی محسوب می‏شود و ما انگشت‏‌شمار هنرمندانی داریم که بتوانند آنچه او به سینمای ایران افزود، ارائه دهند. سینایی راهی را در سینمای ایران گشود که به راحتی قابل پیگیری نیست.

امیدوارم راه و مشی هنری امثال خسرو سینایی، که عزیز سینمای ایران بود، پس از او نیز ادامه پیدا کند و پررنگ تر از پیش در منظومه سینمای ایران خودنمایی کند.

خسرو سینایی، کارگردان و مستندساز سینمای ایران فیلم‌های متعددی را ساخته که یکی از مشهورترین آن‌ها عروس آتش بود که جایزه بهترین فیلمنامه را در هجدهمین جشنواره فیلم فجر دریافت کرد. سینایی متولد ۲۹ دی ماه سال ۱۳۱۹ در ساری بود که تاکنون آثار بسیاری از جمله فیلم مستند و داستانی را با درون مایه‌های اجتماعی کارگردانی کرده است. از جمله آثار این کارگردان می توان به جزیره رنگین، کویر خون، مثل یک قصه، گفتگو با سایه، عروس آتش، کوچه پاییز، هیولای درون، زنده باد و تهران امروز اشاره کرد.

سیمرغ بلورین بهترین فیلمنامه در هجدهمین دوره جشنواره فیلم فجر، برای فیلم عروس آتش و لوح زرین بهترین کارگردانی در دومین دوره جشنواره فیلم فجر، برای فیلم هیولای درون از جمله جوایز این هنرمند است.

سینایی در سال ۱۳۸۷ موفق به دریافت نشان ویژه کشور لهستان از سوی رئیس‌جمهور این کشور شد. او این نشان را به خاطر ساخت فیلم مستند مرثیه گمشده که روایت‌گر مهاجرت هزاران لهستانی به ایران در سال‌های ۱۹۴۱ و ۱۹۴۲ است، دریافت کرد.