خطر بازگشت دوباره داعش به عراق / یادداشت

✍️نعمت الله قطب الدین ، تحلیلگر سیاسی و بین الملل اهل تاجیکستان

عراق بعد از سال ها از سقوط نظام صدام حسین با دخالت امریکا و بریتانیا تا حال درگیر مسایل داخلی خود است. این کشور ثروتمند و دارای ذخیره های فراوان انرژی به یکی از فقیرترین کشورهای دنیا تبدیل شده است.

نفت عراق نه به نفع ملت و دولت عراق بلکه به نفع احزاب فاسد این کشور استفاده شده ، سالانه میلیاردها دلار بین این احزاب دینی و به نام دموکراسی تقسیم می شود.

از سال ۲۰۰۳ برای مردم عراق چیزی به جز قربانی دادن بهترین فرزندان خود و خراب گشتن زیر ساخت های کشورشان و ایجاد تفرقه و به گروه های مختلف تقسیم شدن جوانان عراقی نصیب نگشته است.

در این مدت احزاب اسلام گرای عراق که تحت نفوذ حکومت ایران هستند در زمینه پیشرفت عراق سهمی نداشته اند. آن ها مردم عراق را به سنی ، شیعه ، کرد ، ترکمان ، مسیحی و غیره تقسیم کرده با سران این اقوام ثروتی میلیاردی حاصل از فروش نفت عراق را بین خود تقسیم نموده اند.

نوری المالکی یکی از جنایتکاران عراقی که چندین سال نخست وزیر عراق هم بود، در این کشور یک دولت طایفی ساخت و برای دیگران هیج ارزشی قائل نبود. او به سنی ها و کردها و دیگر طبقه های جامعه به چشم پر از کینه و درجه دوم و سوم می نگریست.

همین رفتارهای دولت نوری المالکی بود که سبب اساسی به وجود آمدن داعش و ایجاد علاقه به این گروه در بین جوانان به حاشیه رانده شده گردید ، این گروه افراط گرا توانست با استفاده از این خلاها در میان این دسته از جوانان نفوذ پیدا کند.

این مرد پلید تمام سعی خود را کرد تا تفرقه و جدایی در بین مردم عراق ایجاد کند و این سیاست خود را تا رسیدن داعش به ۹ کلومتری بغداد ادامه داد، او در آخرین روزهای حضورش در قدرت یکی از نابخشوده ترین جنایات را مرتکب شد ، آن هم فرمان عقب نشینی ارتش عراق از شمال غربی این کشور که تعداد آن ها به ۱۰۰ هزار نفر می رسید ، که بیش از از ۶۵ در صد خاک عراق به کنترل درامده و هزاران سرباز عراقی به شکلی وحشیانه از دم تیغ داعش گذرانده شده و صد ها هزار قبضه از سلاح های ارتش عراق در اختیار داعش افتاد.

در پی دخالت ائتلاف بین المللی با رهبری امریکا داعش شکست خورد و با صرف میلیارد ها دلار سرزمین عراق از دست داعش آزاد شد و شهرهای بزرگ عراق در نتیجه این نبرد سخت با داعش به خرابه زار تبدیل شد.

اما امروز و در اوج اختلافات سیاسی در عراق دو باره داعش قوای خود را جمع نموده و با یک استراژی جدید به میدان آمده است.

هجوم انتحاری در اواخر ماه گذشته که در شهر بغداد رخ داد، و ده ها کشته و زخمی بر جای گذاشت زنگ خطری جدی برای آغاز یک مرحله جدید از نبرد ناتمام با داعش است. این هجوم بار دیگر اثبات نمود که هنوز بخش هایی در عراق و خارج از آن خواهان باقی ماندن داعش در سرزمین عراق و سوریه هستند.

در چند ماه اخیر نیروهای نظامی و امنیتی عراق مورد هجوم های پی در پی داعش قرار گرفتند، که در نتیجه آن ده ها نفر کشته و یا مجروح شدند‌. این حمله ها رو به افزایش نهاده ، تلفات سنگینی بر نیروهای عراقی وارد کرده است.

همه این اتفاق ها بر این نکته تاکید دارد که گروه های افراط گرای جهادی توانایی از سر گیری نبرد را دارد. طبق گزارش های اطلاعاتی تعداد جنگجویان این گروه در عراق و سوریه نزدیک به ۱۰ هزار نفر می رسد که بیش از ۴ هزار نفر از آنان در غرب و شمال عراق انتشار یافته اند. و این رقم بسیار بالایی است و باعث نگرانی عمیق جامعه جهانی و عراق شده است.

رهبران داعش از اختلافات بسیار عمیق سیاسی در عراق بهره برده ، هجوم به عراق را در برنامه کار خود گذاشته اند. سبب دیگر تقویت این گروه ، بحران و سردی روابط عراق با امریکا است که در پی کشته شدن قاسم سلیمانی و مهندس المهدی به وجود آمد.

ائتلاف بین المللی برای مبارزه با داعش با مشکلاتی مواجه است. احزاب وابسته به ایران از امریکا و دیگر کشور ها خواسته اند که نیروهای خود را از خاک عراق بیرون بکشند ، و این خواسته خود را با اکثریتی که در پارلمان عراق دارند به تصویب رسانیده و قانونی کرده اند.

بر این اساس داعش دیگر وجود ندارد. اما نباید فراموش کرد که این نیروهای آمریکا و ائتلاف بودند که داعش را از دروازه های بغداد راندند و گرنه اکنون بغداد مثل موصل و الانبار و دیگر شهرهای عراق به خرابه زار تبدیل می شد.

در این میان اعتراضات گسترده مردم عراق بر ضد احزاب دینی فاسد آن چنان بالا گرفته که به زدو خورد و درگیری منجر شده است . جوانان عراقی با شعار بغداد حره حره،‌ إیران، بره بره یعنی بغداد آزاد است ایران بیرون برو ، در تمام شهرهای بزرگ عراق اقدام به آتش کشیدن مقرهای احزاب فاسد عراقی نمودند.

بعد از تصویب پارلمان عراق مبنی بر اخراج نیروهای خارجی در ماه اول سال ۲۰۲۰ به تدریج نیروهای ائتلاف خاک عراق را ترک کردند و پایگاه های خود را واگذار به نیروهای عراقی نمودند ، به جز پایگاه عین الاسد و پایگاه «النصر» یا «ویکتوری» در نزدیکی فرودگاه بغداد و استان اربیل .

این مسائل سبب شد تا داعش نفسی دو باره گرفته با یک استراتژی جدید به میدان آید. کاهش مبارزه با این گروه توانایی آن را بالا برد. این بار این گروه خوب درک کرد که اشغال شهرهای عراق تلفات زیادی برای نیروهایش به بار خواهد آورد ، از این رو تنها هجوم به نیروهای امنیتی و نظامی عراق را در دستور کار قرار داد تا بتواند هر چه بیشتر در بین مردم رعب وحشت ایجاد کند.

با وجود این چندین گروه و جریان از ظهور دو باره داعش منفعت یافته است.

اول احزاب فاسد عراق که وجود یک دشمن جانی و وحشتناک برای آن ها مفید است چرا که به مردم می گویند که ما اول باید این دشمن را از بین ببریم و بعد به سایر مشکلات رسید گی کنیم. این احزاب که تمام طرفداران خود را از دست داده اند ، در تبلیغات خود بسیار از این فرصت طلایی استفاده می کنند.

دوم ایران که در عراق با مسلح کردن گروه های شیعه وابسته به خود ، دخالت زیادی در امور عراق کرده است که همین امر خشم بخش زیادی از مردم عراق را به همراه داشته است.

بسیاری از جوانان عراقی ایران را یک دولت غیرمقبول می دانند و سبب آن را هم سیاست طایفه گری و مذهب گرایی ایران می دانند که عراقی ها را به جان هم انداخته است.

اما تابستان گذشته گروه های مسلح شیعه وابسته به ایران در روز روشن در مرکز بغداد با گلوله یکی از بهترین تحلیلگران استراتژیک و امنیتی عراقی را که هشام الهاشمی نام داشت بعد از انجام مصاحبه با یک شبکه عراقی هنگامی که داشت به خانه بر می گشت به قتل رساندند.

این شخصیت بزرگ با بنده دوستی و رفاقت داشت ، و در زمینه تروریسم و گروه های مسلح بیش از ۵۰۰ مقاله و تحقیق انجام داده بود . او در چندین مرکز تحقیقاتی کار و فعالیت کرده بود. و از بهترین کارشناسان این بخش به شمار می رفت . او را فقط به خاطر فکر و اندیشه آزادش کشته شد . تا همدستی آن ها را با گروه های افراط گرای و القاعده و داعش آشکار نسازد.

روزهای و ماه های آینده برای عراقی ها خیلی دشوار می گذرد و خبرهای ناخوشی برای آن ها می رسد، چون سیاستمداران عراقی و راهبرانشان امنیت و استقرار سرزمین خود را به یک بازی سیاسی تبدیل کرده اند و لو این بازی به قیمت جان مردم عراق باشد و متاسفانه وارد شدن این خسارات به فرقی برای این جنایتکاران ندارد، چون فرزندان آن ها در بهترین دانشگاه های دنیا تحصیل می کنند و دارای خانه های گران قیمت در لندن و پاریس و استانبول هستند ، و در حساب های بانکی آن ها میلیارد ها دلار پول مردم عراق است. و تنها مردم اذیت کشیده عراق قربانی این بازی های سیاسی می شوند و بس.