خواب عمیق بازار خودرو ایران

بازار خودرو ایران به خوابی عمیق فرو رفته و دیگر خبری از صف های طولانی برای خرید خودرو های نو نیست .تا چند سال پیش همه روزه در جمعیتی انبوه مقابل دفاتر فروش خودرو در صف خرید بودند. در آن سالها که میتوان گفت اوج فعالیت خودروساران ایرانی بود سالانه حدود ۱ میلیون ۵۰۰ هزار خودرو تولید میشد اما باز هم تقاضای خرید بیشتر از تولید بود.

به گزارش نگام، اکنون وضعیت کاملا متفاوت شده و خبری از آن اشتیاق به خرید و ازدهام نیست. مردم تمایلی برای خرید خودرو ندارند، رکود شدیدی بر صنعت خودرو حکم فرما شده و بازار خودرو به خواب طولانی فرو رفته است و کارزاری به نام ”خرید خودرو صفر ممنوع ” به راه افتاده.

بنا به گفته فعالان این کارزار قیمتهای بسیار بالا، کیفیت و ایمنی بسیار پایین محصولات داخلی وانحصاری بودن بازار خودروی کشور علل راه اندازی این کمپین است.
بیشتر مطبوعات ایران در ابتدا به دلیل اینکه از شرکت های خودرو ساز آگهی میگرفتند و به نوعی وامدار آنها بودند از این کمپین حمایت نکردند و حتی کمپین را بایکوت خبری کردند، اما این کمپین نحیف با کمک شبکه های اجتماعی صدای خود را به گوش مردم رساند و واکنش خودرو سازان و حتی عالی ترین مقام بخش صنعت در ایران یعنی وزیر صنعت را برانگیخت.

محمد رضا نعمت زاده وزیر صنعت، معدن و تجارت کابینه حسن روحانی عدم استقبال مردم از خرید خودروی داخلی را خیانت به کشور قلم داد کرد و مردمی را که از این کمپین حمایت میکنند ضد انقلاب و خائن نامید. علی علی لو عضو کمیسون صنایع مجلس هم از دست های پشت پرده این کمپین گفت که به دنبال منافع خود هستند.

اما این سخنان بنزینی بود بر آتش، روزنامه “شرق” که اصلاح طلب و حامی دولت است در واکنش به سخنان وزیر نوشت: سؤال اساسی این است که چه چیز یا عاملی به آقای وزیر حق میدهد که گروهی از افراد را، ولو بدون ذکر نام، با اوصافی از قبیل «ضدانقلاب» و «خائن به منافع ملی» مورد خطاب قرار دهد و گویا در فرهنگ برخی مقامهای دولتی، مفهومی به نام حقوق شهروندی، جا و مکان چندانی ندارد.

سیدمهدی هاشمی نماینده مردم تهران در مجلس ایران هم گفت: همه تولیدکنندگان و سازندگان خودرو باید به این موضوع توجه داشته باشند که با جان انسانها بازی میکنند ومردم ما به دلیل اینکه مسئولان نسبت به افزایش کیفیت واستانداردسازی خودروها تلاش نکردند و یا در حد و شأن این ملت انتظارات را برآورده نساختند، مردم خودشان مستقیم وارد میدان شدند و چنین کمپینی را به راه انداختند.

شهروندان ایران هم درشبکه های اجتماعی به سخنان وزیر واکنش نشان دادند و گفتند: خیانت این است که با خودروهای غیر استاندارد داخلی سالانه میلیارد ها لیتر بنزین بیشتر مصرف می شود و به دلیل ایمن نبودن خودروها سالانه هزاران نفر کشته می شوند.

هر چند وزیر صنعت در مقابل فشار افکار عمومی مجبور به عذر خواهی شد اما باز هم تاکید کرد مخالف کمپین خرید خودرو صفر است.

شرکت های خودرو ساز ایرانی که انحصار بازار را در اختیار دارند در سال ۲۰۱۱ تولید خود را به بیش از ۱ میلیون و ۶۰۰ هزار خودرو رساندند اما براثر تحریم های شدید بین المللی علیه ایران در سال ۲۰۱۳ تولید آنها به ۷۴۰هزار دستگاه سقوط کرد.

هنگامی که محمود احمدی نژاد ریاست جمهوری ایران را به عهده داشت، تحریم های نفتی درآمد ارزی ایران را به شدت کاهش داد و تحریم بانکی ارتباط پولی ایران با جهان خارج را قطع کرد. این دو عامل باعث شد که از یک سو بودجه شرکتهای خودرو ساز که یا دولتی هستند یا وابسته به دولت کم شود و از سوی دیگر واردات قطعات خودرو با مشکل اساسی روبرو گردد.

نتیجه تحریم ها این شد که طی دو سال قیمت برخی خودروها تا ۱۳۰ درصد افزایش پیدا کرد. برای مثال قیمت پژو ۲۰۶ از ۱۵ میلیون تومان به ۳۶ میلیون تومان(۱۲هزار دلار) رسید و پراید هم که ۹ میلیون تومان بود بیش از ۱۹ میلیون تومان( ۶۴۰۰ دلار) خرید و فروش میشد.برخی دیگر از خودرو ها در بازار نایاب شد. این در حالی است که متوسط درآمد سالیانه هر ایرانی معادل ۴هزار و ۵۰۰ دلار است.

بعد از توافق هسته ای میان ایران و قدرت های جهانی دولت تلاش کرد پای خودروسازان خارجی را که بعد از تحریم ها همگی از ایران رفته بودند به ایران باز کند. برای شروع مذاکراتی را با نمایندگان شرکت های آلمانی دایملر و فولکس واگن که همراه یک هیات سیاسی_ اقتصادی به ایران آمده بودند آغاز کرد.همچنین خودروسازان ایرانی با شریک دیرینه فرانسوی خود یعنی پژو مذاکراتی را شروع کردند که مدل های جدیدی از خودرو های این شرکت را در ایران تولید کنند و گفت گو هایی هم با رنو و شرکت های ایتالیایی انجام شد.اما این گفت گو ها هم نتوانست صنعت خودرو را از خواب زمستانی بیدار کند و مردم همچنان از بازار خودرو رو گردان هستند.

آمارها نشان میدهد هزینه تولید خودرو در ایران بسیار بالاست و این صنعت مقدار قابل توجهی ارز را از کشور خارج و از همه مهمتر اینکه هیچ وقت نتوانسته احساس برخورداری از یک خودرو با کیفیت داخلی را برای مشتریان خود فراهم کند. به نظر میرسد صنعت خودروسازی ایران به یک انقلاب و تحول زیربنایی نیاز دارد.