در بزرگداشت زاد روز «اشو زرتشت» / یادداشت

✍️ احمد حیدری

ادیان آسمانی از یک ریشه‌اند. خدای یگانه برای هدایت انسان و رساندن او به سعادت دنیا و آخرت، پیامبران را فرستاده و ذات انسان‌ها یگانه است به همین جهت یک برنامه «اصولی و حساب شده» برای همه انسان‌ها در همه زمان‌ها و مکان‌ها قرار داده است. برنامه اصولی همه ادیان بر سه محور است:

۱. بینش‌ها نسبت به خدا، جهان و انسان. این که جهان محتاج است و باید از «بی‌نیازی» نشات بگیرد و بر او تکیه کند. «بی‌نیاز مطلقی» به وجود آورنده جهان و جهانیان است که بر زمان و مکان سیطره دارد. همه جا و همه وقت، حاضر و ناظر است؛ جهان را برای غایت «بی‌نهایت و ابدیت» آفریده و دنیا، مزرعه جهان ابدی است و انبیا راه رسیدن سعادتمندانه از دنیا به آخرت را نشان می‌دهند.

۲. اخلاقیات، خُلق و خوهای خوب، پسندیده و انسانی که تخلّق به آن‌ها شایسته است و خوهای ناپسند و غیر انسانی که تخلّق بدان‌ها او را از انسانیت ساقط کرده، در ردیف حیوانات و پست‌تر از آنها می‌سازد. اخلاق عدل‌پروری، ظلم‌ستیزی، احسان، بخشندگی، چشم‌پوشی، گذشت، راست‌گویی، عفت و پاکدامنی را ادیان پسندیده و دروغ، ظلم، خودبزرگ‌بینی، فخرفروشی و… را نمی‌پسندند.

۳. احکام و دستورالعمل‌های تنظیم زندگی که در گذر زمان تغییر پذیر می‌باشد. پس أمّهات، اصول و ذات ادیان، یگانه است و تغییرات جزیی به وحدت ادیان ضربه نمی‌زند و پیروان ادیان تا زمانی که پیامبر و دین بعد را نشناخته‌اند، اگر به باورها، اخلاقیات و احکام دین‌شان پایبند باشند، نزد خدا مأجورند.

برادران و خواهران زرتشتی همچون دیگر معتقدان به دیانت‌های آسمانی، تا زمانی که نبوت آخرین و خاتم برایشان ثابت نشده، در پایبندی به دیانت خود از لحاظ اعتقاد، اخلاق و احکام مأجورند و در همین راستا قرآن می‌فرماید: «إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَالَّذِینَ هادُوا وَالنَّصارى وَالصَّابِئِینَ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ وَعَمِلَ صالِحًا فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلا هُمْ یَحْزَنُونَ(بقره/۶۲) در حقیقت کسانى که [به اسلام] ایمان آورده و کسانى که یهودى شده‏‌اند و ترسایان و صابئان[و دیگر متدینان به ادیان آسمانی از جمله زرتشتیان] هر کس[از آنان] به خدا و روز بازپسین ایمان داشت و کار شایسته کرد، پس اجرشان را پیش پروردگارشان خواهند داشت و نه بیمى بر آنان است و نه اندوهناک خواهند شد».

بنا بر روایات پیامبر و امامان، دین زرتشتی آسمانی است و با بقیه ادیان آسمانی[یهود، مسیحیت و اسلام) خویشاوندی و قرابت نزدیک دارد. اگر حضرت زرتشت به محضر پیامبر اسلام مشرّف می‌شد، پیامبر اسلام او را گرامی می‌داشت، بر صدر می‌نشاند و نبوّت او را تایید می‌کرد؛ او هم نبوّت پیامبر اسلام را تایید می‌کرد و به او به عنوان پیامبری که آخرین و برترین پیامبران است، ایمان می‌آورد و تابع، پیرو و یاور او می‌شد و به همه پیروانش اعلام می‌کرد این آخرین پیامبر خدایمان است که باید همگی به او ایمان آوریم و او را یاری کنیم. برادران و خواهران زرتشتی همچون پیروان دیگر ادیان آسمانی به یقین باور دارند که:

۱- پیامبران همه از جانب یک خدا آمده‌اند و پیامبران بعد، تکمیل کننده دین پیامبران قبل هستند. وقتی پیامبر بعد که بشارت آمدنش را پیامبر قبل داده، آمد؛ پیروان پیامبر قبل با وجود باور به نبوت و صداقت پیامبر قبلی، باید به پیامبر جدید ایمان آورند و تابع او شوند و تکذیب پیامبر جدید، تکذیب بشارت پیامبرشان و دروغگو شمردن او در این بشارت و دست شستن از ایمان به اوست.

۲- آنچه به عنوان میراث وحیانی از «اشو زرتشت» مانده، [همچون میراث پیامبران دیگر غیر از پیامبر اسلام] انتساب قطعی به او ندارد. آنچه امروز به عنوان اوستا وجود دارد و میراث وحیانی «اشو زرتشت» است، به وسیله دانشمندان باستان‌شناس مورد تحقیق واقع شده و ثابت گردیده که همه یا اغلب آن بعد از ایشان نوشته شده است. البته با این وجود، دیانت زرتشتی موجود بسیار قریب و شبیه به اسلام است.

برادران و خواهران زرتشتی باور دارند پیامبرشان آخرین پیامبر خدا نبوده و قطعا آن حضرت به آخرین پیامبر بشارت داده و به ایمان آوردن به او، فراخوانده است؛ از این رو برادران و خواهران عزیز زرتشتی در صورت داشتن توان، باید در باره «پیامبر خاتم» یعنی پیامبر اسلام به تحقیق بپردازند و اگر نبوت ایشان برایشان ثابت شد، مناسب است ضمن تصدیق حضرت «اشو زرتشت» و در اجابت دستور او، به پیامبر اسلام ایمان بیاورند. امید که خداوند همه ما را در پیروی از پیامبران صادق و ثابت قدم قرار دهد.