در حاشیه کلیپ جنجالی جانشین فرمانده ناجا / یادداشت

✍️ احمد حیدری

اخیرا ویدئویی در فضای مجازی پخش شده که در آن جانشین فرمانده ناجا خطاب به ماموران پلیس گفته است:

«اگر در صحنه درگیری (اوباش را) گرفتید و من ببینم اینجا سالم ایستاده، باید پاسخ بدهید چرا سالم است؟ اگر در صحنه درگیری قمه دستش بوده است، الان باید دست شکسته او را ببینم! من[باید] الان ببینم که نیم تنه‌اش افتاده است! اگر قمه دستش بوده و رعب و وحشت ایجاد می‌کرده، اگر قداره کشیده، همان موقع باید شما قلم پایش را می‌شکاندی[که] من اینجا ببینم!» این مقام ناجا در پاسخ به سوال خبرنگاری که از حقوق متهم می‌پرسد، می‌گوید: «متهم حقوقی دارد[امّا] زمانی که حقوق دیگران رعایت نمی‌کند در همان حدّش که زنده مانده، [رعایت] قانون است!»

این ویدئو بازتاب وسیعی داشته و اعتراض‌هایی را برانگیخته که چرا باید نیروی انتظامی خود را هم‎زمان دادستان، قاضی و مجری ببیند و بدون برگزاری دادگاه و بدون رعایت تشریفات قانونی، در همان صحنه جرم و شرارت، در مقام قاضی و مجری، حکم صادر کرده و اجرا کند. البته اگر شروری در مقابل نیروی انتظامی هم مقاومت می‌کند و سر تسلیم فرو نمی‌آورد، نیروی انتظامی از سرناچاری موظف است با قدرت او را به بند کشیده و به قانون تحویل دهد و چنانچه در این مسیر، ضرورتاً به شرور ضربات جرحی و غیره وارد کند، مقصّر نبوده و خود شرور، مقصّر است و قوه قضائیه هم باید چنین شرور سرکشی را به اشدّ مجازات محکوم کرده و عبرت دیگران سازد. اقتدار نیروی انتظامی و قوه قضایی در برخورد با اشرار، از لوازم ایجاد امنیت است و هیچ کس را در آن شکّ و تردیدی نیست و مردم قدردان نیروی انتظامی قدرتمند در مواجهه با اشرار می‌باشند و خواهان استمرار این اقتدار هستند.

سخن در این است که نیروی انتظامی رأسا جز دستگیری مقتدارنه اشرار و تحویل آنان به قانون، وظیفه‌ای ندارد و کیفر اشرار به عهده قوه قضایی بر اساس حکم قانونی محکمه عادله است و هر نوع کیفر، باید مستند به دستور قضایی باشد.

متأسفانه این رفتار نیروی انتظامی [مجرم گردانی همراه با توهین و ضرب و شتم و …] که مورد انتقاد کارشناسان حقوقی و جامعه شناسی و … است، سابقه طولانی دارد و در مرأی و منظر مسئولان عالی رتبه نظام بوده و نه تنها منع یا تقبیح نشده، که گاهاً تأیید هم گردیده است و با توجه به این سکوت و تأیید، تقبیح این فرمانده و امثال او که مجری منویّات مقامات عالی هستند، وجهی ندارد. همین مهرماه گذشته فرد شرور منطقه مشیریه تهران را در ملاء عام گرداندند و بر اساس ویدیوی پخش شده، ماموران پلیس که چهره خود را پوشانده بودند، به سر و صورت فرد شرور ضربه می‌زدند تا او را وادار کنند پیش چشم مردم، به خودش فحش بدهد و ناسزا بگوید! این اقدام با واکنش‌های تند جامعه‌شناسان و کارشناسان فرهنگی و اجتماعی مواجه شد ولی سردار رحیمی، فرمانده پلیس پایتخت، از این اقدام نیروی انتظامی دفاع کرد و آن را برای تأدیب اراذل و اوباش، زورگیران، سلب‌کنندگان آرامش و آسایش و دست درازان به نوامیس مردم لازم دانست. همان زمان ریاست قوه قضائیّه ضمن محکوم کردن آن رفتار، به دادستان تهران دستور داد تعدّی متخلفین اعم از بازپرس و ماموران از قانون و نقض حقوق شهروندی، را بررسی و با آن برخورد کند؛ ولی چند روز بعد از این دستور، از نیروی انتظامی و «ابتکاراتش در برخورد با منکرات» تقدیر شد.

بعد از این تقدیر هم به طور طبیعی، رفتار نیروی انتظامی در مجرم گردانی همراه با ضرب و شتم و توهین و بازتاب‌های منفی آن و دستور ریاست قوه قضایی مبنی به رسیدگی به تخلف بازپرس و مأموران در آن واقعه، به طاق نسیان سپرده شد تا این که امروز دوباره با مصاحبه اخیر جانشین فرمانده ناجا، همان زخم سرباز کرد. امید که این مسأله مورد رسدگی کارشناسان حقوقی و جامعه شناسان و … قرار گرفته و با توجه به نظرات کارشناسی آنان، تصمیم مقتضی از طرف مقامات عالی اخذ و ابلاغ شود تا شاهد این لجام گسیختگی‌ها و رفتارهای غیرقانونی نباشیم.