دستور شی جینپینگ برای برای بهبود وجهه خارجی چین؛ پکن به قلب صحنه جهانی نزدیک‌تر می‌شود

پایگاه خبری / تحلیلی نگامدر حالی که پکن به دنبال بازسازی چهره خود در بحبوحه انتقادات گسترده نسبت به نحوه عملکردش در مبارزه با کووید-۱۹ است، شی جین‌پینگ، رئیس جمهوری چین از مقام‌های ارشد کشور خواسته برای اطلاع‌رسانی در رابطه با رویدادهای این کشور راه‌های بهتری پیدا کنند.

آقای شی علاوه بر این با تاکید بر لزوم مخالفت با یک‌جانبه‌گرایی و سلطه‌گری، به ضرورت “ایجاد تیمی قدرتمند از متخصصین که توانایی برآورده‌کردن نیازهای ارتباطات بین‌المللی در عصر جدید” را داشته باشند هم اشاره کرده است.

شی‌ جین‌پینگ چندی پیش گفت در حالی که چین به قلب صحنه جهانی نزدیک‌تر می‌شود، باید “حلقه دوستان خود را گسترش دهد.”

به گزارش خبرگزاری رسمی شینهوا، رئیس‌جمهوری چین روز ۳۱ ماه مه در جلسه کمیته دائمی دفتر سیاسی (پولیت‌بورو) حزب حاکم کمونیست که نهاد ارشد تصمیم‌گیری سیاسی در کشور است، با تاکید بر ضرورت “کنترل لحن” گفت ارائه “چهره‌ای قابل احترام، دوست‌داشتنی‌ و قابل احترام از چین” بسیار مهم است و کشورش باید در ارتباط با جهان خارج ” رویی گشاده همراه با اعتماد به نفس و تواضع و فروتنی” داشته باشد.

این اولین باری نیست که رئیس‌جمهوری چین از مقامات حزب کمونیست و رسانه‌های دولتی می‌‌خواهد برای تقویت ارتباطات خارجی تلاش کنند. سال ۲۰۱۳، او در جریان یک نشست ملی در رابطه با تبلیغات و ایدئولوژی از رهبران حزب خواست به دنبال راه‌هایی جدید برای “بیان روایات چین به شکل مناسب و رساندن صدای این کشور به جهان به نحوی شایسته” باشند.

او در در جریان همایش ملی حزب کمونیست در ۲۰۱۷ هم گفت: “ما ظرفیت خود برای برقراری ارتباطات بین‌المللی را افزایش خواهیم داد تا روایات چین را به خوبی بیان کنیم و تصویری واقعی، چند بعدی و همه جانبه از کشور به نمایش بگذاریم.”

او به تازگی در روز ۲۷ ماه مه هم به مناسبت چهلمین سالگرد تاسیس روزنامه انگلیسی‌زبان چاینا دیلی، متعلق به حزب کمونیست نامه تبریکی برای این نشریه نوشت و از آن‌ها خواست روی ارائه “روایت بهتر در رابطه با توسعه چین” و “تقویت تعاملات این کشور با سایر نقاط جهان” تمرکز کنند.

اما تغییر رویکرد اخیر رییس‌جمهوری چین و تاکید او بر استفاده از قدرت نرم مساله‌ای قابل توجه است چون این کشور در پس‌زمینه‌‌ با تنش‌های فزاینده با قدرت‌های غربی بر سر طیفی از مسائل از جمله اتهام نقض حقوق بشر در سین کیانگ، مدیریت همه‌گیری ویروس کرونا و اصلاحات پیوسته در نظام انتخاباتی هنگ‌کنگ روبرو بوده است.

اظهارات شی جین پینگ علاوه بر این از تنظیم مجدد سیاست خارجی تهاجمی‌ چین که به دیپلماسی “گرگ جنگجو” معروف است، حکایت دارد. اصطلاح گرگ جنگجو که از یک فیلم اکشن چینی با مضمون جنگی گرفته شده به نسل جدید دیپلمات‌های این کشور اشاره دارد که در توییتر خود با انتقاد‌ها نسبت به سیاست‌های پکن به شکلی تهاجمی و خشن برخورد می‌کنند. البته نباید فراموش کرد که توییتر در چین فیلتر است.

در این میان کارشناسان و رسانه‌های دولتی چین به حمایت از اظهارات شی‌ جینگ‌پینگ در رابطه با تقویت ارتباطات بین‌المللی کشور پرداخته و از آنچه “برتری سلطه‌آمیز غرب در میدان نبرد افکار عمومی” می‌خوانند، انتقاد کرده‌اند.

خبرگزاری شینهوا روز دوم ژوئن در گزارشی به زبان انگلیسی ضمن اشاره به این نکته که جلسه کمیته دائمی دفتر سیاسی حزب کمونیست تنها چند روز پس از نامه تبریک رییس‌جمهور به مناسبت چهلمین سالگرد تاسیس روزنامه چاینا دیلی برگزار شد، نوشت به عقیده ناظران نزدیکی این دو رویداد از “اهمیت افزایش ظرفیت ارتباطات بین‌المللی چین” حکایت دارد.

استیون دانگ، استاد دانشگاه و رییس دانشکده امور دولتی و عمومی در دانشگاه ارتباطات چین روز ۲ ژوئن به نسخه انگلیسی زبان گلوبال تایمز گفت: “اظهارت شی نشان می‌دهد که چین در حال انجام یک برنامه‌ریزی در سطح بالاست تا روایت خودش را بسازد و افرادی بیشتری از جامعه را به ایجاد ارتباط با جهان خارج ترغیب خواهد کرد.”

در عین حال روزنامه طرفدار دموکراسی اپل دیلی چاپ هنگ‌کنگ که از منتقدان سرسخت پکن است روز ۵ ژوئن در گزارش خود ضمن انتقاد از طرحی که ژانگ ویوی، استاد دانشگاه فودان شانگهای و از اعضای حزب کمونیست در جلسه اخیر کمیته دائمی دفتر سیاسی این حزب در رابطه با رویکرد جدید سیاست خارجی چین مطرح کرد، نوشت: “اندکی روابط عمومی برای کشور مشکلی ایجاد نمی‌کرد، مشکل اینجا بود که حزب کمونیست روابط عمومی را به تهاجم فرهنگی و نفوذ سیاسی تبدیل کرده بود.”

با این که به عقیده ناظران اظهارات شی می‌تواند نشانه‌ تغییر در سیاست خارجی چین باشد، اما عده‌ای بر این باورند این اصلاحات بعید است به سرعت اتفاق بیفتند.

وو کیانگ، تحلیل‌گر ساکن پکن روز ۲ ژوئن به روزنامه ساوت چاینا مورنینگ پست چاپ هنگ‌کنک گفت : “شی عملا شکست ارتباطات خارجی چین و انزوای کشور که دلیلش می‌تواند نبود استراتژی‌های ارتباطی متقاعد‌کننده باشد را پذیرفته است. “

با همه این‌ها او گفت انتظار ندارد به جز “اصلاحات جزئی”، شاهد تغییرات دیگری در سیاست خارجی قاطع کشور باشد.

اظهارات اخیر شی احتمالا رسانه‌های دولتی را هم تحت تاثیر قرار خواهد داد. از ۲۰۱۲ که او در کشور به قدرت رسیده، رسانه‌ها تغییراتی قابل ملاحظه داشته‌اند که از جمله آن می‌توان به توسعه سریع فعالیت‌های آن‌ها در سطح بین‌المللی اشاره کرد. به عنوان مثال، خبرگزاری دولتی شینهوا و شبکه تلویزیونی چاینا گلوبال -که متعلق به تلویزیون مرکزی چین است- هم اکنون در نقاط مختلف جهان دفتر دارند.

اما به نظر می‌رسد چین همچنان به استفاده از رسانه‌های خود برای تحت تاثیر قراردادن افکار مخاطبان بین‌المللی ادامه خواهد داد.

ماه گذشته، وزیر امور خارجه چین آنچه پکن اغلب به عنوان “گفتمان سلطه‌‌جویانه” آمریکا توصیف می‌کند را رد کرد و گفت چین به عنوان پرجمعیت‌ترین کشور دنیا شایسته جایگاهی مناسب در چشم‌انداز رسانه‌ای جهان است.

هوا چونیینگ، سخنگوی وزارت امور خارجه چین گفت این کشور باید “روایتی عینی در رابطه با مسائلی نظیر مدیریت همه‌گیری کووید-۱۹” ارائه دهد و در عین حال به این نکته هم تاکید کرد که فضای افکار عمومی در جهان نباید تنها “تحت سلطه رسانه‌های غربی از جمله سی‌ان‌ان و بی‌بی‌سی” باشد.