دعوا سر پول است نه فرهنگ / یادداشت

حرف‌های مهم وزیر ارتباطات درباره اقتصاد سیاسیِ نزاع‌های جناحی درون نظام: از مافیای ستاره مربع تا کاسبی پلتفرم‌های داخلی تا پشت‌صحنه بخت‌آزمایی در صداوسیما

دولت برجام و تلگرام. این لقبی است که اصول‌گرایان به دولت روحانی داده‌اند. در حالی که مهلت احیای برجام رو به اتمام است و به نظر می‌رسد مخالفان دولت اجازه نمی‌دهند پیروزی برجام به نام حسن روحانی تیک بخورد، در جای دیگر هم دعوای مهمی در جریان است: فضای مجازی.

محمد جواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات، در گفتگو با سال‌نامه روزنامه شرق به نکات مهمی درباره این نبرد اشاره کرده است. حرف‌های او از این جهت که زوایای مهمی از اقتصاد سیاسیِ نزاع‌های جناحی در جمهوری اسلامی را روشن می‌کند، خواندنی است. خلاصه‌ای از حرف‌های او را بخوانید.

اوایل دوران وزارت متوجه شدم مسئله هجمه‌ای که به توسعه فناوری اطلاعات در کشور می‌شود، در ظاهر فرهنگ است، اما در باطن اقتصاد است و کسانی که دادشان بلند است، بیشتر دنبال کاسبی خودشان هستند تا مسئله فرهنگ. اگر همین اتفاق‌ها در پلتفرم خودشان بیفتد، اشکالی ندارد؛ درحالی‌که اگر اتفاقی در یک پلتفرم بین‌المللی بیفتد، بد است و فریاد واسلاما و واقرآنا سر می‌دهند.

در جناح مقابل دولت، همواره شنیده‌اید که این دولت را «دولت برجام و تلگرام» خطاب می‌کنند. خودشان هم به خوبی می‌دانند یکی از دستاوردهای این دولت، فضای مجازی است…. آنها دوست ندارند فضای مجازی نیز به‌عنوان دستاورد موفق این دولت ثبت شود و در نتیجه علاقه‌مندند دست‌اندازهایی در فعالیت دولت در عرصه فضای مجازی ایجاد کنند تا کار توسعه فضای مجازی پیش نرود و این امتیاز در ذهن مردم برای دولت ثبت نشود. فشارها برای فیلترینگ شبکه‌های اجتماعی از همین نظر است. این دولت مشترکان پهن‌باند را از چهار میلیون مشترک اینترنت خانگی به بیش از ۸۰ میلیون مشترک اینترنت خانگی و تلفن همراه رسانده است.

در جلسات مختلف بارها شنیده می‌شود که می‌گویند فیلترشکن‌ها ابزار جاسوسی است و باید بسته شود. فشار می‌آورند که فیلترشکن‌ها بسته شود، سپس همان‌ها با اصحاب رسانه‌ خود در شبکه‌های اجتماعی با فیلترشکن وارد می‌شوند و شروع به فحش‌دادن به دولت می‌کنند که دولت می‌خواهد فیلترشکن‌ها را ببندد.

تلگرام به دستور قضائی فیلتر شد نه با رأی کارگروه تعیین مصادیق؛ بازپرس شعبه دوم دادسرای رسانه حکم فلیترینگ را بنا بر شکایت یک نهاد امنیتی داد. پرونده‌ای که یک نهاد امنیتی در آن دادسرا باز کرده بود، باعث شد بازپرس حکم به انسداد تلگرام بدهد. ما به‌عنوان دولت، تلگرام را فیلتر نکردیم و دستگاه قضائی مستقیما آن را به اپراتورها ابلاغ کرد.

عدم اجرای دستور قضائی برای مسدودسازی اینستاگرام یکی از موارد[شکایت از من] بود.

توقف این کسب‌‌وکار [ستاره‌‌‌مربع‌ها و پول‌های ارزش افزوده و بخت‌آزمایی‌‌های فضای مجازی] ضربه اقتصادی سنگینی برای آنها محسوب می‌شود.

در جشنواره بهترین برنامه صداوسیما، اسپانسر یکی از برنامه‌های مورد اقبال مدیران صداوسیما، آرای مردم را دستکاری کرده بود. ما شفاف‌سازی کردیم و گفتیم تقلب شده است؛ این موضوع هم برایشان خیلی سنگین بود.

از بخت‌آزمایی صداوسیما، رهبری پشت بلندگو انتقاد کرد؛ هرچند ایشان قبلا تذکراتی داده بود، اما آقایان توجه نکرده بودند و ایشان در نهایت از پشت بلندگو گفت که صداوسیما از بخت‌آزمایی اجتناب کند. مراجع عظام نیز حکم بر حرام‌بودن این بخت‌آزمایی در کسب‌و‌کار ارزش افزوده دادند. ما هم احساس کردیم از جیب مردم دزدی می‌شود و گزارش دادیم؛ این کار برای ما هزینه بالایی داشت. یک بخش از این ماجراها، همین صداوسیماست.

بخشی از عوارض این موضوع هنوز رو نشده است و شاید بعدها مشخص شود، ولی به یک مافیای بزرگ ضربه وارد کرد. بیشتر از این نمی‌خواهم توضیح دهم، اما از من بپذیرید که ضربه مهلکی به بخشی از قدرتی پنهان در کشور وارد شد.