رشد ۲ برابری شاخص سوءتغذیه در استان‌های محروم؛ افزایش خطر ناامنی غذایی در میان اقشار کم درآمد

پایگاه خبری / تحلیلی نگام_زهرا عبداللهی، مدیرکل دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی درباره وضعیت امنیت غذایی کشور هشدار داده است. او گفت عده‌ای از مردم شغل‌شان را از دست داده‌اند و یا درآمدشان کم شده است. از طرفی تغییرات آب وهوایی و خشکسالی باعث شده است که شهروندان کشور در استان‌های محروم دچار مشکلات سوءتغذیه شوند.

این مقام ایرانی هم مثل سایر مقامات کشور موضوع تحریم‌ها را بهانه کرده و گفت تحریم‌های اقتصادی، مشکلاتی که در واردات و صادرات مواد غذایی در کشور وجود دارد، افزایش قیمت مواد غذایی و گرانی‌ها همگی دست به دست هم داده‌اند که خطر ناامنی غذایی در کشور مخصوصا در اقشار کم درآمد افزایش یابد.

به گفته عبداللهی وضعیت استان سیستان و بلوچستان، هرمزگان، کرمان، خراسان جنوبی و خوزستان به لحاظ امنیت غذایی نامطلوب‌تر از نقاط دیگر کشور است و شاخص سوءتغذیه به ویژه میان کودکان در اغلب این استان‌ها در مقایسه با دوره قبل از کرونا تقریبا دو برابر شده است.

سوءتغذیه نوعی بیماری شمرده می‌شود که به علت مصرف ناکافی یا بیش از اندازهً یک یا چند مادهٔ غذایی بروز می‌کند. بر پایه آمار سازمان بهداشت جهانی، سوءتغذیه بزرگ‌ترین عامل مرگ‌ومیر کودکان است.

در برخی از استان‌ها همزمان با کرونا و تورم، میزان سوءتغذیه نسبت به سال‌های گذشته بیشتر شده است. برای مثال پیش از سال ۹۹ یعنی قبل از شیوع کرونا، میزان لاغری که یکی از شاخص‌های سوءتغذیه کودکان است در سیستان و بلوچستان درحدود شش یا هفت درصد بوده است اما این رقم درحال حاضر به حدود ۱۲ درصد رسیده است.

زهرا عبداللهی، مدیرکل دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت افزود: «افزایش ناامنی غذایی که به ویژه در مناطق محروم کشور مشاهده شده است، منجر به افزایش شیوع سوءتغذیه کودکان زیر پنج سال و دیگر گروه‌های آسیب‌پذیر تغذیه‌ای مانند مادران باردار و نوجوانان، کمبود ریزمغذی‌ها مانند کمبود آهن، روی، ویتامین آ و کمبود دریافت مواد پروتئینی که شواهد کمبود آن همیشه در کشور وجود داشته است، خواهد شد.»

این مقام وزارت بهداشت هشدار داده است که اگر به موقع برای وضعیت امنیت غذایی مردم کاری انجام نشود با شیوع بیش از پیش سوءتغذیه و کمبود ریزمغذی‌ها مواجه خواهیم بود.

یکی دیگر از پیامدهای بد سوءاغذیه در ارتباط با واکسیناسیون بوده است. پاسخ به واکسیناسیون در کسانی که دچار سوءتغذیه هستند و تغذیه خوبی ندارند، به این دلیل که سیستم ایمنی‌شان خوب کار نمی‌کند مطلوب نیست و در بدن آن‌ها مقاومت دربرابر ویروس به اندازه مورد انتظار نخواهد بود.

مدیرکل دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت در ادامه گفت باید به سرعت برای مهار گرانی و افزایش قیمت مواد غذایی، مخصوصا پروتئین حیوانی، مانند گوشت، مرغ و تخم مرغ، شیر و لبنیات که دسترسی برای آن‌ها بسیار سخت شده است و مصرف آن یا کم یا حذف شده است، فکری شود.

آنچه که در ارتباط با سوءتغذیه گفته نشده

تحریم، کرونا و یا خشکسالی و برخی دیگر از عوامل بهانه‌ای برای مقامات ایرانی شده است تا بتوانند از این طریق “ناکارآمدی، سوء مدیریت” را توجیه کنند.

برای مثال ورود واکسن بریتانیایی و آمریکایی به ایران ممنوع اعلام شده است. در ارتباط با برداشته شدن تحریم‌ها نیز گام‌های جدی برداشته نشده است. دولت جدید شرط احیای برجام را به برداشته شدن تحریم‌ها منوط کرده است. از طرفی آمریکا بارها حتی در دوره دونالد ترامپ اعلام کرده بودکه غذا و دارو شامل تحریم‌ها نیست.

عبداللهی پیشنهاد کرده است که طرح شیر مدارس احیا شود و یارانه برای منابع پروتئینی مانند گوشت، مرغ، تخم مرغ و لبنیات که به شدت گران است در نظر گرفته شود.

او در ارتباط با تاثیر سوءتغذیه بر نسل‌های آینده نیز گفته است هرشکلی از سوءتغذیه که رخ بدهد کاهش بهره هوشی و کوتاه قدی کودکان و نوجوانان را سبب می‌شود.

به گفته این مقام وزارت بهداشت ایران سوءتغذیه مادران باردار نیز می‌تواند در دوره جنینی باعث مشکل در تکامل مغزی جنین شود و بهره هوشی‌اش پایین بیاید و دچار ناتوانی جسمی و ذهنی شود و موجب کاهش قدرت یادگیری و افت تحصیلی و در نتیجه هدر رفت سرمایه‌گذاری‌های آموزشی شود.