رقابت بر سر ۵۰۰ میلیون جایزه: تداعی مسابقه نوستالژیک منوچهر نوذری

پایگاه خبری / تحلیلی نگام_جمعه‌شب اولین قسمت مسابقه “دورهمی” از شبکه نسیم روی آنتن رفت و از این پس مهران مدیری، هر هفته جمعه تا دوشنبه این مسابقه را روی آنتن خواهد داشت.

روزنامه خراسان نوشت که او پس از اجرای چهار سری برنامه گفت‌وگومحور “دورهمی” با مسابقه‌ای که نام این برنامه را دارد، به آنتن بازگشته است. با توجه به حضور مهران مدیری در مسابقه و ساختار متفاوتی که دارد، به نظر می‌رسد شبکه نسیم بتواند تابستان پرمخاطبی را پشت سر بگذارد.

مسابقه “دورهمی” هم مانند تعداد زیادی از برنامه‌ها و مسابقاتی که در تلویزیون پخش شده، یک نمونه خارجی دارد و در واقع نسخه ایرانی مسابقه Mental Samurai است. مهران مدیری همان ابتدای قسمت نخست فصل تازه، درباره این موضوع صحبت کرد و با اشاره به موارد مشابه گفت این مسابقه هم کپی است و تاکید کرد جزء به جزء آن کپی شده است. مدیری در ادامه توضیح داد سعی کرده‌اند مسابقه یک کپی درجه یک و باکیفیت باشد. بنابراین فصل جدید “دورهمی” نیز به مجموعه مسابقه‌های اطلاعات عمومی مانند “سیم آخر”، “برنده باش” و “پنج ستاره” پیوست که نسخه‌های ایرانی مسابقه‌های خارجی بوده‌اند.

با احتساب “عصر جدید”، “زوجی‌نو”، “کودک شو”، “اعجوبه‌ها” و فصول اول همین “دورهمی” که از نمونه‌های خارجی الگوبرداری کرده بودند، مشخص می‌شود عملاً اغلب برنامه‌های پربیننده تلویزیون در سال‌های اخیر، کپی‌برداری بوده‌اند.

برگردیم به “دورهمی”. مسابقه اطلاعات عمومی، دو مرحله دارد و شرکت‌کنندگان برای کسب جایزه ۵۰۰ میلیون تومانی مسابقه با یکدیگر رقابت می‌کنند. در مرحله اول مهران مدیری برای هشت شرکت‌کننده سوالاتی در زمینه‌های مختلف مطرح می کند و شرکت‌کنندگان امتیاز کسب می‌کنند. در این مرحله شش نفر که بیشترین امتیاز را دریافت کرده باشند، به مرحله دوم که نامش “روبات” است، راه پیدا می‌کنند و در این مرحله فردی که بیشترین امتیاز را دارد، برای رقابت با دیگر برنده‌های مسابقه به مرحله بالاتر می‌رود. جذابیت اصلی مسابقه مربوط به مرحله “روبات” است اما به طور کلی هیجان مسابقه برای مخاطبان چندان بالا نیست.

چالش بازی با قدرت تمرکز

مسابقه “دورهمی” متناسب با ساختارش، دکور ویژه و جالبی دارد که با دیگر مسابقه‌های تلویزیون کاملا متفاوت است. در مرحله دوم “روبات”، صندلی مخصوص شرکت‌کننده به وسیله یک بازوی روباتیک حرکت می‌کند و هربار به صورت تصادفی روبه‌روی یکی از برج‌هایی که مربوط به حوزه موسیقی، هنرهای تجسمی و تاریخ است، قرار می‌گیرد. در حالی که شرکت‌کننده به واسطه این روبات در هوا معلق است، باید طی ۳۰ ثانیه به سوال پاسخ بدهد. سرعت روبات ۴ سطح دارد و شرکت‌کننده می‌تواند یکی از سطح‌ها را انتخاب کند. هدف از این مرحله به چالش کشیدن تمرکز افراد است.

مسابقه‌های اطلاعات عمومی که مراحل متنوعی ندارند و با پرسش و پاسخ پیش‌ می‌روند، با خطر یکنواخت شدن و به تکرار افتادن مواجه هستند و مسابقه “دورهمی” هم از این قاعده مستثنا نیست بنابراین کار مهران مدیری در این مسابقه سخت است. او باید در جایگاه مجری، به واسطه چالش جذاب با شرکت‌کننده‌ها، فضای سرگرم‌کننده‌ای در مسابقه به وجود بیاورد. مدیری در قسمت اول مسابقه، به خوبی از پس اجرای آن برآمد و اجرای متفاوتی نسبت به “دورهمی” داشت. او در برنامه “دورهمی” با مهمانان شوخی می‌کرد و ارتباط صمیمانه‌ای با آن‌ها داشت اما در عین حال اجرا و لحنش رسمی بود. مهران مدیری در مسابقه “دورهمی” از آن فضای رسمی فاصله گرفته بود. مدیری هنگام شنیدن پاسخ‌های عجیب یا اشتباه شرکت‌‌کنندگان، از همان لحن شوخ خاص خودش استفاده می‌کرد تا او را به شک بیندازد و متوجه اشتباهش کند. مهران مدیری در مواجهه با شرکت‌کننده‌هایی که اضطراب زیادی داشتند، سعی می‌کرد با شوخی و خنده، به آن‌ها آرامش بدهد تا استرس‌شان کمتر شود.

یکی از محبوب‌ترین و به یادماندنی‌ترین مسابقات تلویزیونی، “مسابقه هفته” است که در دهه ۷۰ پخش می‌شد و مرحوم منوچهر نوذری آن را اجرا می‌کرد. این مسابقه بینندگان فراوانی داشت و در ذهن مردم ماندگار شده است. مهران مدیری در مجموعه نوستالژیک “ساعت خوش”، از محبوبیت این مسابقه استفاده و در یکی از آیتم‌های آن با “مسابقه هفته” شوخی می‌کرد. او در این آیتم با سبک اجرای زنده‌یاد نوذری، صراحت کلام و جدیت او شوخی می‌کرد. اکنون از لحاظ بصری قرار گرفتن مهران مدیری در جایگاه پرسشگر، در حالی که شرکت‌کنندگان دور تا دور او را فرا گرفته‌اند، یادآور خاطره خوب “ساعت خوش” و برنامه ماندگار “مسابقه هفته” است. این بار مدیری در جایگاه شخصی قرار گرفته که روزگاری با او شوخی می‌کرده است.

مسابقه “دورهمی” هم مانند بسیاری از برنامه‌ها و مسابقات تلویزیون با حضور تماشاگران تولید شده است. تماشاچیان در این مسابقه با تشویق‌هایشان شرکت‌کنندگان را همراهی می‌کنند و از حضورشان صرفا برای بالا بردن هیجان مسابقه در استودیو، استفاده شده است. در زمان شیوع کرونا مسابقه “عصر جدید” و در مقطعی برنامه “دورهمی” نیز تصمیم گرفتند جای خالی تماشاگران را با پخش صدای تشویق آنان تا حدی پر کنند بنابراین اگر قرار باشد نقش تماشاچیانی که همه با لباس و ماسک سیاه رنگ در بخش‌های تاریک استودیو نشسته‌اند تنها تشویق و ابراز هیجان باشد، حضورشان تاثیر چندان مثبتی بر بالا رفتن هیجان مسابقه نخواهد داشت.