رهبر سابق حزب کارگر رئیس جمهوری جدید اسرائیل شد / دوره هفت ساله اسحاق هرتزوگ از ماه آینده آغاز می‌شود

پایگاه خبری / تحلیلی نگاماسحاق هرتزوگ، رهبر سابق حزب کارگر اسرائیل و رئیس کنونی سازمان غیرانتفاعی «آژانس یهودی» در این کشور، روز چهارشنبه از سوی نمایندگان مجلس به ریاست‌ جمهوری این کشور انتخاب شد. این جایگاه در حکومت اسرائیل بیشتر تشریفاتی است؛ هرچند در دو سال اخیر با توجه به بن‌بست‌ سیاسی و برگزاری انتخابات پیاپی در این کشور، توجه بیشتری به آن جلب شده است.

آقای هرتزوگ در رای‌گیری مخفی، با ۸۷ رای در برابر ۲۷ رای، بر خانم میریام پرتز پیروز شد. پیش از آن، برخی نمایندگان از تمام احزاب اسرائیل، جز احزاب نماینده شهروندان عرب، از آقای هرتزوگ حمایت کرده بودند؛ هرچند خود احزاب حمایت رسمی نشان نداده بودند. حتی حزب کارگر به رهبری خانم میراو میخائیلی نیز رسما از هرتزوگ حمایت نکرد؛ گرچه باور می‌رود که نمایندگان‌ آن به او رای دادند.

سه نماینده رای غایب دادند، سه رای باطله بود، و یک نماینده، منصور عباس، رهبر «فهرست متحد عربی»، رای نداد.

آقای هرتزوگ دوره هفت‌ساله ریاست ‌جمهوری خود را بیش از یک ماه دیگر در روز ۹ ژوئیه آغاز می‌کند. رئیس ‌جمهوری کنونی، روون ریولین، از حزب راست‌گرای لیکود است، اما به علت برخورد غیرحزبی و دفاع از ارزش‌های فراحزبی دولت اسرائیل، مورد تقدیر بسیاری در این کشور قرار گرفته است.

آقای هرتزوگ پس از اعلام نتیجه گفت: «من می‌خواهم رئیس‌جمهوری همه باشم و به هر مقامی و به هر فردی گوش کنم.» او بر اهمیت ساختن «پل‌های توافق درون خودمان و با برادران و خواهران‌مان در دیاسپورا» تاکید کرد.

این سیاستمدار ۶۰ ساله در اشاره به چالش‌های اسرائیل گفت: «می‌بایست به زخم‌های خونین جامعه‌مان برسیم، می‌بایست از جایگاه بین‌المللی اسرائیل و نام نیکش میان ملت‌ها دفاع کنیم، می‌بایست با یهودستیزی و نفرت از اسرائیل بجنگیم، می‌بایست از ستون‌های دموکراسی‌مان حفاظت کنیم.»

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، که در تلاش و تقلا برای بقای سیاسی خود است، پیش از این گفته بود که هم هرتزوگ و هم پرتز نامزدهای شایسته‌ای هستند. او به آقای هرتزوگ تبریک گفت و افزود: «برای ایشان از طرف تمام شهروندان اسرائیل آرزوی موفقیت می‌کنم.»

خانم پرتز می‌توانست اولین رئیس‌جمهوری زن اسرائیل باشد، اما نهایتا انتخاب نشد. گرچه بیشتر مدافعان او از احزاب راست‌گرا بودند، خود او غیرحزبی است. او در سال‌های اخیر پس از کشته شدن دو پسرش در جنگ‌هایی در لبنان و نوار غزه، به چهره‌ای آموزشی و کنش‌گر بدل شده است و «جایزه اسرائیل» را به دلیل اقداماتش دریافت کرده است. پیش از این، احزاب مختلفی از راست و میانه از خانم پرتز دعوت کرده بودند به آن‌ها بپیوندد، اما او هرگز نپذیرفته است. آقای هرتزوگ رقیب خود را «قهرمانی اسرائیلی» و «منشاء الهام» برای تمام مردم کشور خواند.

بسیاری از این‌که لیکود نامزدی در این رقابت معرفی نکرد، متعجب بودند. جالب این‌جا است که به‌رغم حضور قوی‌تر نمایندگان راست‌گرا در مجلس اسرائیل، ریاست‌ جمهوری نهایتا به سیاستمداری از چپ میانه رسید.

یائیر لاپید، رهبر حزب میانه‌گرای «یش آتید» که در تلاش برای تشکیل دولت با همکاری نفتالی بنت، چهره راست‌گرا است، به آقای هرتزوگ تبریک گفت. او از خانم پرتز نیز تشکر کرد و گفت: «او هماره رئیس‌ جمهوری قلب‌های مردم‌مان خواهد بود.»

آقای هرتزوگ از یکی از خانواده‌های مهم اسرائیل می‌آید. پدربزرگش، خاخام اسحاق هالوی هرتزوگ، ده سال خاخام ارشد ایرلند بود و سپس به فلسطینِ تحت قیمومت بریتانیا نقل‌مکان کرد تا ۲۳ سال (از ۱۹۳۶ تا ۱۹۵۹) خاخام ارشد اشکنازی فلسطین و سپس اسرائیل باشد.

پدرش، حییم هرتزوگ، خود ششمین رئیس ‌جمهوری اسرائیل بود و دو دوره متوالی، از ۱۹۸۳ تا ۱۹۹۳، در آن مسند حضور داشت. هرتزوگِ پدر، که سه سال هم سفیر اسرائیل در سازمان ملل بود، متولد بلفاست و بزرگ‌شده دوبلین بود و از همین رو انتخاب پسرش به ریاست ‌جمهوری تیتر روزنامه‌های ایرلند شده است. روزنامه «نیوزلتر» ایرلند شمالی در یکی از تیترهای اصلی خود از آقای هرتزوگ به عنوان «فرزند بلفاست» یاد کرد. روزنامه «اورشلیم پست» اسرائیل هم در مقاله‌ای هرتزوگ را «رئیس ‌جمهوری نسل دومی اسرائیل» خواند.

برادر اسحاق، میخائیل، از سرتیپ‌های بازنشسته ارتش است؛ چنان‌که پدرشان هم سابقه‌ حضور در عالی‌ترین سطوح نیروهای مسلح کشور را داشت و حتی در هنگام شورش ملی فلسطینی‌ها در دهه ۱۹۳۰، در نیروهای نظامی یهودیان جنگیده بود. یکی از دیگر اقوام آن‌ها، سوزی، همسر آبا ابان، دیپلمات شهیر اسرائیل و وزیر خارجه سابق است.

آقای رئیس ‌جمهوری در زمان حضور پدرش در سازمان ملل، در مدارس عالی در آمریکا درس خواند و سپس در بخش اطلاعاتی ارتش اسرائیل فعالیت کرد. او درس‌خوانده دانشکده حقوق دانشگاه‌ تل‌آویو است و پیش از ورود به سیاست و حزب کارگر، در شرکت حقوقی معروف پدرش که «هرتزوگ، فاکس و نیمان» نام دارد، فعالیت می‌کرد.

حرفه سیاسی او در دولت کوتاه ایهود باراک، نخست‌وزیر حزب کارگر از ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۰، آغاز شد که در آن دبیر کابینه بود. او سپس به عنوان نماینده حزب کارگر وارد مجلس شد و از ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۸ در سمت‌های مختلف در کنست و گاه در کابینه حضور داشت، تا دست‌آخر به رهبری حزب کارگر رسید و از ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۸ در آن سمت بود. در انتخابات ۲۰۱۵، هرتزوگ و حزبش شکست سختی از لیکود به رهبری بنیامین نتانیاهو خوردند. حزب کارگر از آن پس هرگز به قامت پیشین خود به عنوان حزب اصلی بنیانگذار اصلی اسرائیل، بازنگشته است و دیگر مدعی جدی قدرت نبوده است.

هرتزوگ در سال ۲۰۱۸ به ریاست سازمان غیردولتی مهم «آژانس یهودی اسرائیل» گمارده شد تا حضور خود را در سطح نخبگان جامعه اسرائیل حفظ کند. برخی می‌گویند او از پس از شکست سال ۲۰۱۵، به روشنی برای رسیدن به دفتر ریاست‌جمهوری در بیت‌المقدس (اورشلیم) نقشه کشیده است.

آقای ریولین در پیام تبریک خود به هرتزوگ، نوشت: «عنوان «شهروند اول» و وظیفه پاسداشت مشخصه دولت اسرائیل، به‌خصوص در زمان حال، مسئولیت‌های سنگینی هستند. هیچ شکی نداریم که شما به خوبی از آن پس آن‌ها برمی‌آیید. مفتخرم که پرچم را یک ماه دیگر به شما تحویل دهم. زنده‌باد دولت اسرائیل! زنده‌باد رئیس‌جمهوری دولت اسرائیل!»

از جمله قدرت‌های رئیس‌جمهوری اسرائیل، بخشایش کسانی است که در دادگاه محکوم شده‌اند. اگر نتانیاهو که در حال حاضر در حال محاکمه شدن به اتهاماتی همچون رشوه‌گیری است، محکوم شناخته شود، عملکرد هرتزوگ کلیدی خواهد بود. آقای هرتزوگ پیش از این به سوال‌هایی در این باره ‌که اگر انتخاب شود، نتانیاهو را عفو می‌کند یا نه، پاسخ نداده است. آقای نتانیاهو از هیچ یک از دو نامزد حمایت نکرده بود.