زن افغان متولد ایران، فرمانده مبارزه با طالبان؛ سلیمه مزاری: “طالبان” امروز ما و فردا جهان را می‌سوزاند/ ما هیچ‌گاه نمی‌توانیم در ایران شخصیتی حقوقی پیدا کنیم/ زندگی در محله کن، بهترین دوران زندگی من بود

پایگاه خبری / تحلیلی نگامسلیمه مزاری، فرماندار شهرستان چهارکنت در ولایت بلخ افغانستان که هم اکنون در سه کیلومتری پایگاه های طالبان و در خط مقدم نبرد با این گروه قرار دارد، خطاب به جامعه جهانی گفت: اکنون ما در خط مقدم مبارزه با طالبان قرار گرفته ایم و جامعه جهانی باید به این نکته توجه داشته باشد که وقتی در یک منطقه سیل خروشان جنگ می آید، چند تکه سنگ توانایی مقابله با آن را ندارند. بنابراین قول می دهم که در آینده ای نزدیک، آسیای میانه و حتی کشور ایران در مقابل این موج قرار می گیرند و شاید در برابر آن بسوزند.

سلیمه مزاری زنی ۴۰ ساله است که هم اکنون در خط مقدم مبارزه با طالبان قرار دارد. سلیمه مزاری زاده ایران است و از ۳۰ سالگی به افغانستان بازگشته است. سلیمه مزاری به دلیل قابلیت هایی که از خود نشان داده، سه سالی است که توانسته به عنوان فرماندار شهرستان چهارکنت در ولایت بلخ افغانستان منصوب شود.

سلیمه مزاری به عنوان فرماندار شهرستان چارکنت، از معدود فرمانداران زن افغانستان است که اکنون به دلیل شرایط جنگی این کشور ناچار شده نیروهای تحت امر خود را برای مبارزه با طالبان بسیج کند. چند ماهی است که اوج گیری فعالیت های نظامی طالبان در افغانستان هم زمان با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور، همسایه شرقی ایران را مجددا در شرایط بحرانی قرار داده است.

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، زنی ۴۰ ساله، زاده ایران، ساکن افغانستان، ولسوال (فرماندار) شهرستان کوهستانی چارکنت در ولایت بلخ، زنی که هم اکنون در سه تا چهار کیلومتری پایگاه های طالبان در خط مقدم مبارزه با این گروه قرار دارد؛ او سلیمه مزاری است، یک مادر، همسر و فرمانده جنگ.

سلیمه مزاری اصالتا افغانستانی است و در محله کن تهران متولد شده؛ جایی که خودش می گوید خاطره های خوشی از آن برایش به یادگار مانده است. فارغ التحصیل جامعه شناسی دانشگاه خوارزمی (تربیت معلم سابق) است و بعد از تمام فراز و فرودهایی که به دلیل زندگی در غربت تجربه کرد، در ۳۰ سالگی به این نتیجه رسید که بهتر است برای خدمت به وطنش به افغانستان بازگردد.

از سال ۹۷ به عنوان ولسوال یا همان فرماندار ولسوالی یا همان شهرستان چارکنت در ولایت یا همان استان بلخ در شمال افغانستان منصوب شده است. چارکنت یک شهر کوهستانی صعب العبور است که در حوالی شهر معروف مزارشریف قرار دارد؛ شهری که طالبان در دور جدید حملات خود به پشت دروازه های آن رسیده است.

البته خود چارکنت نیز هم اکنون از چهار سمت تحت محاصره طالبان قرار دارد و سلیمه مزاری نیز وقتی با رکنا مصاحبه کرد که دو روز از یک نبرد سنگین هفت روزه گذشته بود، نبردی که به گفته او، چهار نفر از نیروهای تحت فرمانش و البته بیش از ۵۰ نفر از نیروهای طالبان در آن کشته شدند.

اما آن طور که سلیمه مزاری گفت، فعلا جنگ در حوالی چارکنت خوابیده، اما هر لحظه ممکن است آتش جنگ در این منطقه شعله ور شود، آتشی که اگر نهادهای بین المللی فکری برای خاموش شدن آن نکنند، به زودی سراسر افغانستان و حتی کشورهای همسایه آن را فرا خواهد گرفت.

سلیمه مزاری البته از سال ۱۳۹۰ به کشورش بازگشته است. او در گفت و گو با رکنا تاکید کرد که چون احساس کرد که هیچ گاه افغانستانی ها نمی توانند در ایران هویت شهروندی پیدا کنند، تصمیم به بازگشت گرفت.

او در توضیح بیشتر گفت: از یک روز به بعد احساس کردم که ما هیچ گاه نمی توانیم در ایران یک شخصیت حقوقی پیدا کنیم، چون نه تنها نمی توانیم برای خودمان یک خانه بخریم، بلکه حتی نمی توانیم یک ماشین یا سیم کارت داشته باشیم.

در ایران آینده ای نداشتم

این زن فرمانده جنگ این را هم گفت زمانی که فشارها بر طبقه مهاجر در ایران زیاد شد، او از ماندن در ایران دلسرد شد، چون احساس کرد اگر صد سال دیگر هم در ایران زندگی کند، هیچ وقت یک شهروند محسوب نمی شود و نگاه تبعیض آمیزی که علیه مهاجران وجود دارد، هیچ زمانی از بین نمی رود.

وی با انتقاد از وجود این نگاه و برخی مقررات تبعیض آمیز ایران علیه مهاجران افغانستانی عنوان کرد: با وجود این که خانواده من از سال ۵۷ به ایران مهاجرت کرده بودند، بازهم وجود قوانین تبعیض آمیز باعث شد که هیچ گاه این احساس به ما دست ندهد که ایران می تواند جای خوبی برای زندگی باشد و انسان در آن آینده ای داشته باشد. حتی به این نتیجه رسیدم که فرزندان من هم در ایران هیچ آینده ای ندارند و قرار است ما مثل یک مرده متحرک زندگی کنیم. به همین دلیل به همراه خانواده ام به افغانستان برگشتم.

سلیمه مزاری در ادامه به مشکلات آموزشی موجود برای مهاجران افغانستانی در ایران اشاره کرد و گفت: با وجود این که آموزش، ابتدایی ترین حق انسان است، ولی بسیاری از افغانستانی ها در ایران از این حق محروم هستند. البته ما چون از سال ها پیش به ایران آمده بودیم، کارت های مهاجرت داشتیم و به واسطه داشتن همین کارت ها نیز توانستیم در مدرسه ثبت نام کنیم.

فرماندار چارکنت البته شرایط اجتماعی ایران در دهه ۶۰ را فاقد تبعیض برای مهاجران افغانستانی توصیف کرد و ادامه داد: زمانی که در ایران درس خواندم، چون مصادف با ایام جنگ بود، مردم با یکدیگر نزدیک بودند و تبعیض زیادی بین ایرانی ها و افغانی ها وجود نداشت. ولی بعد از این که جنگ تمام شد، کم کم بین ایرانی ها و افغانی ها فاصله افتاد و حتی احترام به شیعه بودن ما کنار گذاشته شد.

زندگی در محله کن، بهترین دوران زندگی من بود

سلیمه مزاری البته از این که بیشتر دوران تحصیلش در مدرسه، در ایام جنگ و سال های نخست پس از پایان جنگ تحمیلی سپری شده بود، ابراز خوشحالی کرد و تاکید داشت که در آن ایام هنوز تبعیض میان ایرانیان و مهاجران افغانستانی ایجاد نشده بود و به همین دلیل او توانست در آن فضای نسبتا مناسب تحصیل کند.

این زن فرماندار از رفتار مردم ایران با مهاجران افغانستانی نیز ابراز رضایت کرد و گفت: مردم ایران در کل مردم خوبی هستند و در تمام سال هایی که در مکتب درس خواندم، نه معلم ها و نه شاگردها هیچ تفاوتی بین ایرانی ها و افغانستانی ها قائل نبودند و هیچ وقت من حرف تبعیض آمیز یا توهینی نشنیدم، البته منطقه ای هم که ما ساکن آن بودیم، یعنی منطقه کن، مردم با فرهنگ و اصیلی داشت و ساکنان آن انسان هایی بسیار غنی بودند.

وی زندگی در محله کن را یکی از بزرگترین موهبت های الهی توصیف کرد و اظهار داشت: کن یکی از قدیمی ترین مناطق تهران است که مردم بسیار با فرهنگی دارد. من هم در همین محله درس خواندم و بزرگ شدم و مردم روابط بسیار خوبی با ما داشتند و استادان و دبیران ما بسیار خوب بودند و این باعث شد که یک دوران تحصیل بسیار آرام و بدون فشار روحی را پشت سربگذارم و شاید بهترین دوران زندگی من همان دوران بود.

فرماندار چهارکنت البته بخشی از این موفقیت خود را به شرایط نسبتا مناسب تحصیلش در ایران ربط داد و گفت: من توانستم در ایران تحصیلات مناسبی داشته باشم، اما بسیاری از کسانی که در افغانستان می مانند، نمی توانند شرایط تحصیلی مناسبی داشته باشند.

وی افزود: به همین دلیل، من از نظر تحصیلی از بسیاری از زنان و حتی مردان شهرستان خودمان جلوتر بودم و به خاطر این که علم مدیریت منابع و مدیریت منابع انسانی را به خوبی آموزش دیده بودم، توانستم جایگاه خوبی در بین مردم پیدا کنم و آنها هم من را باور کردند.

سلیمه مزاری فشار جامعه جهانی روی دولت افغانستان برای استفاده از زنان در جایگاه های مدیریتی را نیز به عنوان یکی دیگر از دلایل انتصابش به عنوان ولسوال یک شهرستان افغانستان توصیف کرد و اظهار داشت: دولت ما از نظر اقتصادی به جامعه جهانی وابستگی زیادی دارد و ما هم توانستیم با استفاده از فشارهای جامعه جهانی، حقی را که زن ها در دولت داشتند، به دست بیاوریم. یعنی اگر فشارهای جامعه جهانی نبود، قطعا من هم نمی توانستم به عنوان یک فرماندار انتخاب شوم و ما این مساله را مرهون تلاش های جامعه جهانی می دانیم.

باور داشتن نظامیان مرد مرد به سلیمه مزاری

سلیمه مزاری در حالی به عنوان یک زن مدیریت جنگ در ولسوالی چارکنت را به عهده گرفته است که بسیاری از نیروهای تحت مدیریت او، مرد هستند و سوال مهم اینجاست که مردان زیردست او چطور در نبرد میان دولت افغانستان و طالبان، از فرامین فرماندار زن خود اطاعت می کنند؟

فرماندار چارکنت در پاسخ به این سوال گفت: نیروهای مرد به این دلیل به صحبت های من گوش می کنند که به من باور دارند. این باور هم در یک فرآیند طولانی و در طی سه سال شکل گرفته است. البته به این مساله هم باید توجه داشت که بخش های مختلف افغانستان دچار فساد اداری است و مبارزه من با فساد اداری باعث شد که مردم از حضور من در فرمانداری استقبال کنند و چون حمایت مردم پشتوانه کاری من بود، دیگران هم مجبور شدند که به این موضوع تن بدهند.

وی با تاکید بر این که سرپرستی بخش امنیتی یکی از وظایف فرمانداران در افغانستان است، اظهار داشت: مدیریت تمام بخش های امنیتی مثل ارتش و پلیس براساس فرمان رئیس جمهور زیر نظر فرماندار یا همان ولسوال صورت می گیرد و طبق قانون هم مسئولان این بخش ها وظیفه دارند که از دستورات ولسوال پیروی کنند، چه این ولسوال زن باشد و چه مرد.

اعتقاد راسخ سلیمه مزاری ؛ حاصل جنگ جز کشتار نیست

این زن فرمانده جنگ در ادامه تاکید کرد تا زمانی که تصمیمی در سطح جهانی برای مقابله با طالبان و پایان دادن به جنگ در افغانستان گرفته نشود، مبارزه میان آنها و طالبان ادامه خواهد داشت. او این را هم گفت که ریشه مشکل جنگ از خود افغانستان نیست و جامعه جهانی باید به این نکته توجه داشته باشد وقتی در یک منطقه سیل خروشان جنگ می آید، چند تکه سنگ توانایی مقابله با آن را ندارند و اکنون تمام دنیا باید منتظر رها شدن سیلاب جنگ از افغانستان باشند و سلیمه مزاری و سایر نیروهای دولتی افغانستان نیز صرفا تا زمانی که توانایی داشته باشند، خود را در مقابل این سیلاب نگه می دارند.

فرماندار چارکنت همچنین معقتد است که هیچ جنگی نتایج خوبی ندارد و هر نتیجه ای که در یک جنگ به دست آید، چه شکست و چه پیروزی، حاصل جنگ چیزی جز کشتار نیست. سلیمه مزاری که خود یک مادر است، می گوید اکنون فرزندانش در کنار او حضور دارند و البته این زن فرمانده جنگ، به تمام فرزندان شهرستان چارکنت همان احساس مادرانه ای را دارد که نسبت به فرزندان خود دارد.