سهم ایرانیان از گذرنامه واکسن چقدر است؟؛ کرونا و هزینه‌های سرسام‌آور دلیل خداحافظی با سفرهای خارجی

پایگاه خبری / تحلیلی نگام ، با ادامه همه‌گیری کرونا، بیش از یک‌سال است که سفر، به‌ویژه سفرهای خارجی، برای بسیاری از ایرانیان در فهرست ممنوعه‌‌ها قرار گرفته است.


مژگان غفاری شیروان در گزارشی می‌نویسد که گذشته از هزینه‌های سنگین سفرهای خارجی که با کاهش روزافزون ارزش تومان دربرابر ارزهای خارجی، روزبه‌روز سنگین‌تر هم شده و در سال‌های اخیر، سفر را برای گروه‌های گسترده‌تری از مردم ایران غیرممکن یا به‌شدت سخت کرده است، در یک‌سال گذشته، محدودیت‌های مسافرتی ناشی از کرونا عامل اصلی دور از دسترس شدن برنامه‌ریزی برای سفرهای خارجی شده است.


در این مدت نه‌تنها سفرهای با هدف گردشگری یا دیدار خانواده و بستگان، که بسیاری از سفرهای کاری، تجاری یا حتی دریافت ویزاهای دانشجویی نیز اغلب غیرممکن و در بعضی موارد با ارائه تست منفی کرونا پیش از سفر و قرنطینه بعد از آن امکان‌پذیر بود.


البته این محدودیت‌ها در سراسر دنیا و برای مردم همه کشورها کمابیش برقرار بود؛ اما حالا چند ماه پس از آغاز واکسیناسیون کرونا در بسیاری از کشورها، طرح‌هایی همچون صدور «گذرنامه واکسن کرونا» به‌‌عنوان راه‌حلی برای کمتر کردن محدودیت‌های سفر و به راه انداختن دوباره چرخ صنعت گردشگری که بیشترین صدمه را از همه‌گیری کرونا دیده است، مطرح شده است.


*«گذرنامه واکسن»، گشایش برای سفر یا محدودیت بیشتر؟


اجرای طرح صدور «گذرنامه واکسن کرونا» برای افراد واکسینه‌شده و مصون از کرونا، در بعضی کشورها آغاز شده است. این طرح در اسرائیل با عنوان «گذرنامه سبز» درحال اجراست و در بخش‌هایی از ایالات متحده آمریکا نیز آغاز شده است. حدود دو هفته پیش ایالت نیویورک از یک گذرنامه دیجیتالی رونمایی کرد که ساکنان می‌توانند با ارائه آن، واکسینه‌شدن خود یا نتیجه تست منفی کرونا را ثابت کنند.


بریتانیا نیز از برنامه‌ریزی برای اجرای چنین طرحی خبر داده و اتحادیه اروپا به‌تازگی اعلام کرده است که قصد دارد تا حدود دوماه و نیم آینده، طرح گذرنامه واکسیناسیون را در سراسر کشورهای عضو این اتحادیه اجرایی کند.


اجرای طرح گذرنامه واکسن به‌معنای گشایش امکان سفر و گردشگری برای افراد واکسینه‌شده درمقابل ویروس کرونا خواهد بود، اما به نظر می‌رسد برای شهروندان کشورهایی مانند ایران که شیوع کرونا در آن‌ها گسترده و روند واکسیناسیون به‌شدت کند است، محدودیت‌های سفر خارجی را از پیش هم محکم‌تر کند.


با وجود همه این مسائل، کشورهای محدودی وجود دارند که همچنان ایرانی‌ها امکان سفر به آن‌ها را دارند، البته با ارائه آزمایش منفی کرونا و رعایت دستورالعمل‌های بهداشتی مربوطه.


*کشورهای همسایه: سفر به عراق ممنوع و به ترکیه آزاد


براساس گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس که اواخر سال ۹۸ منتشر شده بود، تا پیش از همه‌گیری کرونا، بیشترین مقصد سفرهای خارجی ایرانیان (حدود ۸۵ درصد) کشورهای همسایه، ازجمله عراق، ترکیه، امارات متحده عربی، جمهوری آذربایجان و ارمنستان بوده است.


اما این روزها سفر به عراق همچنان ممنوع است. سفر به این کشور به‌دلیل شدت گرفتن همه‌گیری کرونا در استان خوزستان از اواخر سال ۱۳۹۹ ممنوع شده بود که این ممنوعیت همچنان به‌دلیل شرایط ویژه شیوع ویروس جهش‌یافته در آن، ادامه دارد.


سفر به کشور ترکیه آزاد و پروازهای به مقصد این کشور همچنان برقرار است. هرچند سخنگوی سازمان هواپیمایی ایران حدود ۱۰ روز پیش از ممنوعیت تورهای گردشگری به مقصد ترکیه خبر داده بود، بررسی وب‌سایت‌ آژانس‌های مسافرتی و برگزارکنندگان تورهای گردشگری نشان می‌دهد که همچنان برای این سفرها در روزهای آینده بلیط فروخته و هتل رزرو می‌شود.


براساس آنچه در بخش مقررات سفر کشورها در وب‌سایت انجمن بین‌المللی حمل‌ونقل هوایی، یاتا، منتشر شده است، سفر هوایی به جمهوری آذربایجان، برای تمام مسافران به‌جز اتباع آن کشور، تا اول ماه ژوئن (خردادماه) ممنوع است. البته ایران این کشور را در فهرست محدودیت‌های سفر خود نگذاشته است.


تورها و سفرهای گردشگری به ارمنستان همچنان برقرار است و سفر به امارات متحده عربی نیز با ارائه نتیجه منفی تست پی‌سی‌آر کرونا که حداکثر ۷۲ ساعت پیش از پرواز انجام شده باشد، امکان‌پذیر است؛ اما مسافران ایرانی باید پس از ورود به فرودگاه آن کشور بار دیگر تست پی‌سی‌آر بدهند و تا زمان دریافت نتیجه، در هتل یا محل اقامت خود قرنطینه بمانند.


سازمان هواپیمایی ایران، روز چهارشنبه، ۲۵ فروردین‌ماه، اعلام کرد با توجه به بهبود وضعیت شیوع کرونا در بریتانیا، براساس تصمیم ستاد ملی مقابله با کرونا، پروازهای بریتانیا که از اواخر دی‌ماه ۹۹ درحالت تعلیق قرار گرفته بود، از همان روز از سر گرفته شد. پیش‌تر اعلام شده بود که این پروازها از ۱۶ اردیبهشت‌ماه دوباره برقرار خواهد شد.


اما ایران کشور فرانسه را در فهرست کشورهای با شرایط ویژه شیوع ویروس جهش‌یافته قرار داده و پروازها به آن کشور و از آن، ممنوع شده است. از میان دیگر کشورهای اروپایی، جمهوری چک، ایرلند، اسلواکی و استونی نیز در همین فهرست قرار گرفته‌اند و پرواز از ایران به آن‌ها نیز ممنوع شده است.


ایران کشور سوئد را در فهرست «کشورهای پرخطر با بروز بالای بیماری» قرار داده که البته سفر به آن‌ها ممنوع نیست؛ اما بنابر اعلام وزارت خارجه سوئد، سفرهای غیر ضروری از کشورهای بیرون از اتحادیه اروپا (ازجمله ایران) به آن کشور، تا ۳۱ ماه مه (اوایل خردادماه) ممنوع است.

پروازها به کشور آلمان نیز برقرار است و بنابر گزارش‌ها شرکت هواپیمایی لوفت‌هانزا که از دی‌ماه ۱۳۹۸ پروازهای خود به ایران را متوقف کرده بود، از ۲۷ فروردین‌ماه از سر گرفته می‌شود. اما بنابر اعلام سازمان هواپیمایی ایران، پروازهای هواپیمایی اتریشی هنوز از سر گرفته نشده است و مذاکره برای برقراری دوباره این پروازها در جریان است. حال ایران و اتریش در تلاش و مذاکره برای از سرگیری مجدد این مسیر پروازی هستند.


البته هرچند که درحال حاضر پروازها از ایران به بسیاری از کشورهای اروپایی برقرار است، بخض ویزای سفارت این کشورها همچنان تعطیل است و بنابر گزارش‌ها تغییر احتمالی وضعیت صدور ویزای شنگن برای ایرانی‌ها در ماه آینده اعلام خواهد شد.