صادرات گاز به افغانستان؛ شکست دیگر برای ایران در دیپلماسی انرژی

پایگاه خبری / تحلیلی نگامدر پی ناکامی ایران در صدور گاز به پاکستان، این بار وزیر نفت از برنامه جدید برای صادرات گاز به افغانستان خبر داد.

به گزارش ایلنا، بیژن زنگنه روز، پنجشنبه، ۱۹ فروردین‌، در سفر خود به سیستان و بلوچستان گفت: «خط لوله انتقال اصلی گاز به منطقه کلی سیستان و بسیاری از شهرهای آن در پایان کار است و این خط انتقال به‌زودی در بیشتر این شهرها افتتاح می‌شود.»

او در ادامه با اشاره به اینکه خطوط لوله گاز به شهرستان زابل تکمیل شده و به‌زودی افتتاح می‌شود، افزود: «در مرحله بعد از آن برای صادرات به افغانستان استفاده خواهیم کرد.»

از سال ۱۹۹۰ ایران قصد داشت تا از طریق پاکستان، گاز خود را به هند و چین صادر کند، اما پاکستان اجازه نداده تا گاز ایران به همسایه شرقی آنها برسد. در همین راستا، ایران خط لوله‌ای هزار و ۱۰۰ کیلومتری را در خاک خود احداث کرد تا گاز پارس جنوبی را به مرز پاکستان برساند.

در همین رابطه، محمدحسین ملائک، سفیر سابق ایران در چین گفته است اسلام‌آباد حاضر نیست گازی را که سال‌هاست خط لوله آن در ایران تا مرز این کشور احداث شده، دریافت کند، چه برسد به اینکه از این طریق گاز به چین ارسال شود. در مقابل، ایالات متحده از خط لوله گاز ترکمنستان، افغانستان و پاکستان حمایت کرده است. برخی از کارشناسان تلاش آمریکا برای حل مشکل خود با طالبان را در همین زمینه تحلیل می‌کنند. پاکستان تحریم آمریکا و مشکلات مالی را بهانه‌ای برای عدم تکمیل زیرساخت موردنیاز در خاک خود برای واردات گاز ایران عنوان کرده است.

پیش‌تر نیز ایران مدعی شده بود که صادرات گاز به پاکستان نهایی شده و قرار است به‌زودی آغاز شود. موضوعی که با توجه به تحریم‌ها و ممانعت ایالات متحده هیچ‌گاه عملی نشد.

پروژه صادرات گاز ایران به عمان هم پیشرفت خاصی نداشته است. صادرات گاز به عمان هم با مشکلات خاص خود روبه‌رو است و انتظار نمی‌رود که در کوتاه‌مدت ایران بتواند به عمان گاز صادر کند.

مشکل عمده صنعت انرژی در بُعد کلان، مشخص نبودن جایگاه صادرات انرژی در سیاست خارجی ایران است. دیپلماسی انرژی در ایران باید بازتعریف شود. میران مصرف داخلی باید مدیریت شود و به مرور زمان کاهش یابد. اگر ایران نتواند با ترکیه برای تمدید قرارداد گاز به توافق برسد، بازار ترکیه را از دست خواهد داد. آمریکا از واردات انرژی ترکیه از ایران خشنود نیست و با افزایش صادرات ال‌ان‌جی به ترکیه، در صدد افزایش سهم خود در بازار انرژی ترکیه و کاهش سهم روسیه و ایران در این بازار است.