صعود نرخ تورم در شهریور و افزایش شکاف طبقاتی در ایران

پایگاه خبری / تحلیلی نگامگزارش جدید مرکز آمار ایران حاکی از آن است که فشار تورم بر دهک‌های فقیرتر جامعه ایران بیشتر شده است.

افزایش نرخ تورم در ایران شکاف بیشتر میان قشرهای جامعه و فاصله طبقاتی را در پی داشته است. در شهریور ۱۴۰۰، نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه برای فقیرترین قشر جامعه ایران به ۴۸.۸ درصد رسید؛ در حالی‌ که قشر ثروتمند جامعه در این همین ماه، با نرخ تورم نقطه‌ای ۴۰.۶ درصدی مواجه شدند.

ابراهیم رئیسی روز سه‌شنبه، ۶ مهر، تورم را «خط قرمز» دولت خود خواند و از دستگاه‌های اجرایی خواست از هرگونه اقدامی که باعث افزایش تورم شود پرهیز کنند. او همچنین بانک مرکزی را موظف کرد که سیاست‌های پولی را متناسب با نقدینگی و کنترل تورم پیگیری کند.

رئیس‌جمهوری ایران در حالی کنترل تورم را وعده داد که کارشناسان اقتصادی بارها تاکید کرده‌اند کنترل تورم تنها در سایه تعامل با جامعه جهانی و به ثمر رسیدن مذاکرات برجام ممکن خواهد بود. اقدامی که شواهد موجود نشان می‌دهد دولت سیزدهم چندان رغبتی به آن ندارد و در نتیجه سیاست‌هایی که حکومت در پی گرفته است، فقرای جامعه روزبه‌روز فقیرتر می‌شوند.

اعدادی که مرکز آمار ایران به‌تازگی منتشر کرده است، نشان می‌دهد که در شهریور ۱۴۰۰ نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه برای فقیرترین قشر جامعه به ۴۸.۸ درصد رسیده و این در حالی است که ثروتمندان نرخ تورم نقطه‌ای ۴۰.۶ درصدی را تجربه کردند. به‌ عبارت‌ دیگر، شکاف موجود میان قشر فقیر و ثروتمند جامعه ۸.۲ درصد بوده است. از طرف دیگر نرخ تورم سالانه که در مرداد ۱۴۰۰ برای خانوارهای کشور به ۴۵.٢ رسیده بود، در شهریور به ۴۵.۸ درصد افزایش یافت.

گزارش جدید مرکز آمار ایران حاکی از آن است که فشار تورم بر دهک‌های فقیرتر جامعه ایران بیشتر شده است. به گزارش روزنامه همشهری، نرخ تورم سالانه گروه کالاهای خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها که در سبد خانوار دهک‌های پایین جامعه سهم بالایی دارد، به عدد ۶۲.۲ درصد رسیده است؛ در حالی‌ که همین شاخص با ضریب اهمیت کمتر، برای دهک‌ ثروتمند ۶۱.۵ درصد محاسبه شده است. از سوی دیگر، سنگینی فشار تورم در ۱۲‌ ماه منتهی به شهریور ۱۴۰۰ برای دهک فقیر جامعه ۴۸.۴ درصد گزارش شده است. در حالی‌ که دهک ثروتمند با فشار ۴۰.۶ درصدی مواجه است. علاوه بر این، نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه گروه کالاهای خوراکی، آشامیدنی و دخانیات برای همه دهک‌ها از فقیر و متوسط گرفته تا ثروتمند در فاصله مرداد تا شهریور ۱۴۰۰ صعودی بوده است.

این اعداد را مرکز آمار ایران منتشر کرده است؛ اما ابراهیم رئیسی پیش‌تر گفته بود که نرخ تورم سالانه بر اساس محاسبه‌های بانک مرکزی به بیش از ۵۵ درصد رسیده است.

بانک مرکزی با وجود محاسبه نرخ تورم سالانه، آن را منتشر نمی‌کند و این آمار را فقط در اختیار نهادهای دولتی قرار می‌‎‌‌‌دهد. روزنامه ‌همشهری براورد کرده است که با توجه به روند افزایش نرخ تورم در دو ماه گذشته، بر اساس محاسبه‌های بانک مرکزی این رقم در حال حاضر به ۶۰ درصد نزدیک شده باشد. پیش‌تر مسعود دانشمند، عضو اتاق بازرگانی تهران، در گفت‌وگو با خبرگزاری ایلنا، پیش‌بینی کرده بود که نرخ تورم تا پایان سال ۱۴۰۰ به ۶۰ درصد می‌رسد و اقتصاد ایران «ونزوئلایی» می‌شود.

احسان سلطانی، پژوهشگر و کارشناس اقتصادی، نیز با بیان اینکه نرخ تورم واقعی بالای ۶۰ درصد است، گفته بود از آنجا که مرکز آمار ایران یک نهاد رسمی و زیرمجموعه دولت است، به‌جای محاسبه دقیق افزایش قیمت کالاها و خدمات «عددسازی» می‌کند.