عید غدیر خم مبارک باد ؛ بزرگداشت شاکله معرفت اسلامی به معرفی رسول خدا / یادداشت

✍️ محسن کدیور

بر أساس اقدم کتب معتبر سنی و شیعه بودند رسول خدا یقینا در حجه الوداع در غدیر خم در حضور انبوه مسلمانان خطبه خوانده است.
مفاد اصلی این خطبه یقینا درباره ولایت علی بن ابی طالب بوده است.

علاوه بر آن مطمئنا پیامبر درباره ثقلین – کتاب خدا و اهل بیتش – در حجه الودع بیش از یک بار سخن گفته از جمله در غدیر خم.

یقینا مسلمانان خطبه پیامبر در این دو محور را شنیده اند. بنابراین در اصل صدور خطبه در حد فوق کمترین تردیدی نیست.

اکثریت مسلمانان یعنی اهل سنت مفاد خطبه پیامبر را به گونه ای معنی کردند که هیچ تاثیری در شاکله معرفت اسلامی و جانشینی پیامبر نداشت.

شیعیان که هم آن زمان و هم تا امروز در اقلیت بوده و هستند خطبه پیامبر را به گونه ای درک کردند که پیامبر در این خطبه نه تنها شاکله معرفت اسلامی را از طریق معرفی ثقلین برای پیروانش تعیین کرده، بلکه سمت و سوی جانشینی سیاسی خود را نیز مشخص کرده است.

فهم تشیع بر خطبه پیامبر – مطابق تحقیق من – منطبق است، و به نظر میرسد اهل سنت به مفاد این خطبه مهم توجه و عمل نکردند.

چرا؟
گفته شده علی بن ابی طالب جوان بود (در زمان رحلت پیامبر ۳۳ ساله بود) و بسیاری از تازه مسلمانها هنوز کینه کشتگانشان را در جنگهای زمان پیامبر با شمشیر علی به خاطر داشتند.

مهمتر از آن رسوم و مناسبات قبایلی عرب هنوز از دلهایشان ریشه کن نشده بود. این ملاحظات بر وصایای نبوی و موازین قرآنی تقدم یافت.

اینکه جانشین سیاسی رسول خدا که بوده بحثی تاریخی و مربوط به گذشته است.

اما اینکه رسول خدا کدام سویه معرفتی را به پیروانش معرفی کرد بحثی اعتقادی و مربوط به هر روز ماست.

در حقیقت عید غدیر خم جشن تولد هویت اسلامی مورد تایید رسول خداست.

با حفظ احترام انتقادی به مسلمانان اهل سنت هر مذهبی باورهای خود را دنبال می کند.

معنای وحدت اسلامی انحلال باورهای اصیل شیعی و ذوب شدن در باورهای اهل سنت نیست، در عین این که لعن بزرگان اهل سنت کاری مذموم و حرام است.

شیعه شرمنده نباشیم.

ما به پیروی علی بن ابی طالب افتخار میکنیم و معتقدیم به وصیت رسول خدا در غدیر خم در تمسک به ثقلین عمل کرده و ولایت علی را پذیرفته ایم.
ما امام علی را باب علم نبی می دانیم.

البته اینکه در عمل چگونه شیعه ای بوده و هستیم بحث دیگری است!

لذا خداوند را با این دعا شکر میگوئیم:
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی جَعَلَنَا مِنَ الْمُتَمَسِّکِینَ بِوِلاَیَهِ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ عَلیِّ بنِ أَبِی طالِب وَ الْأَئِمَّهِ عَلَیْهِمُ السَّلاَمُ.