فرشاد مؤمنی: در روند اضمحلال و فروپاشی اقتصادی قرار داریم؛ از دولت خام‌فروش به دولت آینده‌فروش!/ ۲ دهک ثروتمند از تورم لذت می‌برند

پایگاه خبری / تحلیلی نگامفرشاد مؤمنی اقتصاددان حامی جمهوری اسلامی اعتراف کرده که ایران در روند اضمحلال و فروپاشی اقتصادی قرار دارد و کشور با یک سقوط وحشتناک در بنیه تولیدی مواجه شده است.

فرشاد مؤمنی در گفتگو با روزنامه آرمان ملی گفته است با وجود هزینه شدن نزدیک به ۱۰۰۰ میلیارد دلار در دهه ۱۳۹۰، برآیند رشد اقتصادی ایران در دهه گذشته نزدیک به صفر بوده است.

او افزوده «در این دهه ما با سقوط انگیزه‌های تولیدی برای سرمایه‌گذاری مواجه هستیم و در حالی که بیش از ۱۰۰۰ میلیارد دلار در یک دهه به اقتصاد کشور تزریق شده اما اندازه تغییر شاغل در جامعه متناسب با این رقم نیست. در این دهه بی‌سابقه‌ترین امواج تورمی و بی‌سابقه‌ترین تزلزل و بی‌ثباتی اقتصادی از کانال بی‌سابقه‌ترین کاهش ارزش پول ملی را تجربه کرده‌ایم.»

او افزوده که «اگر ما از آنچه در دهه ۱۳۹۰ بر سر کشور آمد، عبرت نگیریم با چالش‌های بسیار شکننده‌تری مواجه خواهیم شد. این در حالی است که گاهی مشاهده می‌شود مسئولان محترم کشور به صورت سهل‌انگارانه و ولنگارانه درباره عبارات کلیدی دارای پایه نظری در حیطه اقتصاد صحبت می‌کنند اما باید متوجه این نکته باشند که تنها در فاصله سال ۱۳۹۶ تاکنون نرخ ارز در ایران بالغ بر شش برابر شده است و برحسب آنچه در سه سال اخیر رخ داده نرخ ارز نزدیک به ۱۰ برابر نرخ ارز در سال ۱۳۹۶ نیز رسیده است.»

فرشاد مؤمنی گفته که «گزارش‌های رسمی درباره روند تحولات مصرف‌های مقداری خانوارها در زمینه کالاهای اساسی و به‌ خصوص مواد پروتئینی بیانگر این است که میانگین مصرف مواد پروتئینی به ۱۰ درصد مصرف مواد پروتئینی در سال‌های جنگ رسیده است. این موضوع به معنای این است که ما در روند اضمحلال و فروپاشی اقتصادی قرار داریم. این فروپاشی مانند فروپاشی یک ساختمان که به صورت عریان و آشکار باشد نیست، بلکه بسیار مستهلک‌تر از آن است.»

او همچنین با اشاره به گزارش‌های رسمی سازمان برنامه و بودجه و وزارت صمت گفته که «ما با یک سقوط وحشتناک در بنیه تولیدی مواجه هستیم به شکلی که با شاخص رابطه مبادله که قدرت چانه‌زنی بنیه تولیدی ما را در پهنه جهانی مورد سنجش قرار می‌دهد داده‌های ما در این زمینه بین یک دوم تا یک سوم رقم ما در سال ۱۳۶۷ بوده است.»

فرشاد مؤمنی با انتقاد از عملکرد دولت گفته که «ما باید این اتفاقات را نشانه اضمحلال و فروپاشی از دولت خام‌فروش به دولت آینده‌فروش مواجه هستیم به معنای این است که قباحت خام‌فروشی ریخته است. ما در حال تجربه شرایطی هستیم که برای گذران امور جاری کشور باید متوسل به وام‌گیری داخلی و خارجی بشویم. همه اینها نشانه‌های روند معطوف به انحطاط در اقتصاد ایران است.»

او در ادامه گفته است: «این شرایط به چه میزان ریشه در سیاست خارجی ایران و تنش‌های بین ایران و برخی کشورهای منطقه و جهان دارد؟ تا زمانی که نااطمینانی وجود داشته باشد انگیزه سرمایه‌گذاری بلند‌مدت و مولد در حد نصاب نخواهد بود و در چنین شرایطی چرخ‌های اقتصاد ایران به جای اینکه روی تولید ملی بچرخد روی واردات می‌چرخد. استفاده از لفظ کاسبان تحریم نشان‌دهنده یک واقعیت تلخ و غم‌انگیز است و ما با این شرایط از شرایط نااطمینانی و تنش‌زا خلاصی پیدا نمی‌کنیم.»

اقتصاد ایران به دلیل ناکارآمدی‎های جمهوری اسلامی و ساختار فاسدی که در کشور ایجاد کرده دچار آنچنان بحرانی شده که دیگر حتی اقتصاددانان طرفدار نظام نیز زبان به انتقاد و بیان واقعیت‌ها باز گشوده‌اند.

وحید شقاقی شهری اقتصاددان و استاد اقتصاد دانشگاه خوارزمی نیز معتقد است که «در اقتصاد ایران، ۸ دهک درآمدی هزینه تورم را می‌دهند و ۲ دهک ثروتمند از تورم لذت می‌برند، به همین دلیل است که ۲ دهک اتفاقا در حوزه‌های مختلف نفوذ کرده و اجازه اصلاحات ساختاری را نمی‌دهند.»

به گفته او «واردکنندگانی که از رانت وارداتی استفاده می‌کنند، افرادی که ثروت‌های نجومی دارند بدون آنکه مالیات بدهند با تورم، ثروت‌شان چند برابر می‌شود. دهک‌های کم درآمد بیشتر هزینه تورم را می‌دهند‌. این افراد خانه ندارند، درآمد ندارند و… فشار تورم روی دوش این ۸ دهک است آنهم در حالی که در تمام دنیا فشار تورم بر دوش ثروتمندان است ولی در کشور ما هزینه تورم بر دوش فقراست چون نظام مالیاتی،‌ بانکی و یارانه‌ای ما کار نمی‌کند. بنابراین هزینه تورم بر دوش فقرا است.»

جدا از تورمی که وحید شقاقی شهری بار آن را بر دوش فقرا دانسته است، میزان درآمد مردم نیز طی هشت سال فعالیت دولت حسن روحانی به شدت کاهش یافته است. وبسایت نود اقتصادی با استناد به آمار بانک مرکزی گزارش داده که متوسط درآمد سرانه ایرانیان در ۷ سال نخست دولت روحانی ۲۰درصد کمتر از دولت احمدی‌نژاد شده است.

بر اساس این گزارش، متوسط درآمد سرانه ایرانیان در دولت احمدی‌نژاد ۶ میلیون و ۸۴۰ هزار تومان بود که در دولت روحانی به ۵ میلیون و ۴۷۰هزار تومان سقوط کرده است. به عبارت دیگر سیاست‌های ناکارآمد دولت روحانی سبب شده که در ۷ سال اخیر بطور متوسط یک میلیون و ۳۷۰هزار تومان از درآمد هر ایرانی کاسته شود.

کاهش درآمد در کنار تورم ۵۰ درصدی نشان می‌دهد مردم طی هشت سال گذشته چقدر زیر فشار اقتصادی قرار گرفته و بضاعت اقتصادی آنها تا چه میزان کاهش یافته است. این در حالیست که مطلقا اراده‌ و توانایی در جمهوری اسلامی برای ساماندهی به شرایط اقتصادی کشور و حمایت از مردم دیده نمی‌شود.