فساد اسم رمز پاک‌سازی‌های بن‌سلمان

پایگاه خبری / تحلیلی نگام _ فرمانده ارشد نظامی عربستان‌سعودی در جنگ یمن تازه‌ترین قربانی اقدامات گروه تحقیق درباره فساد مقامهای حکومت عربستان شد. براساس بیانیه‌ای که تلویزیون رسمی عربستان منتشر کرد، ژنرال «فهد بن‌ترکی بن‌عبدالعزیز» به‌دلیل ردگیری معامله‌های مشکوک در وزارت دفاع عربستان از سمت خود برکنار شده است.

علاوه بر این ژنرال بلندپایه، پسرش شاهزاده عبدالعزیز بن‌فهد بن‌ترکی نیز از سمت خود به‌عنوان معاون حاکم منطقه الجوف در شمال غرب عربستان و نیز چهار مقام نظامی دیگر نیز از سمتهای خود برکنار شدند. بیانیه‌ای که در اختیار تلویزیون رسمی عربستان قرار گرفته از‌سوی «ملک سلمان» پادشاه ۸۴‌ساله عربستان صادر شده اما تردیدی نیست که برکناری و بازداشت این مقامها به دستور «محمد بن‌سلمان» پسر پادشاه و ولیعهد پرنفوذ عربستان انجام شده است.

محمد بن‌سلمان، ولیعهد ۳۵‌ساله و ماجراجوی عربستان، از زمان روی‌کار‌آمدن در چند نوبت دستور بازداشتهای گسترده شاهزادگان و مقام‌های ارشد نزدیک به خاندان عبدالعزیز، پادشاه پیشین این کشور را صادر کرده است. منتقدان ولیعهد انگیزه او از این بازداشتها به بهانه «مبارزه با فساد» را قلع‌و‌قمع رقبا و منتقدان خود در خاندان پادشاهی و هموارکردن مسیر خود به‌سوی تخت پادشاهی عربستان میدانند.

سرکوب به بهانه مبارزه با فساد

محمد بن‌سلمان در کنار تشکیل «کمیته مبارزه با فساد» زیر نظر خود که اختیارات فراوانی هم به آن داده، تسلط خود بر نهادهای امنیتی و اطلاعاتی عربستان را هم افزایش داده تا هرگونه مخالفی را سرکوب کند.

جنجالی‌ترین تسویه‌حساب محمد بن‌سلمان در اواخر سال ۲۰۱۷ رقم خورد. آن زمان ولیعهد جوان دستور بازداشت بسیاری از شاهزادگان و تاجران سرشناس عربستان را صادر کرد و تمام این شاهزادگان را در هتل لوکس «ریتس کارلتون» ریاض حبس کرد. این افراد در‌نهایت با گذشت حداکثر ۱۵ ماه از حبس در این هتل، در توافق با محمد بن‌سلمان با برگرداندن بخشی از دارایی خود آزاد شدند.

سرکوب این مخالفان از‌سوی ولیعهد جوان، حتی بازداشت شاهزاده «احمد بن عبدالعزیز آل‌سعود»، یکی از برادران ملک سلمان پادشاه عربستان و نیز شاهزاده «محمد بن‌نایف» پسر عموی محمد بن‌سلمان را در‌پی داشت. در ماه مارس هم مقامهای حکومت عربستان اعلام کردند که حدود ۳۰۰ مقام نظامی و امنیتی به اتهام فساد مالی و دریافت رشوه بازداشت شده‌اند.

این بازداشتهای گسترده که در چند نوبت به دستور محمد بن‌سلمان صورت گرفته نگرانی دیده‌بان حقوق‌بشر را در‌پی داشته و این نهاد هشدار داده که «در سیستم قضائی عربستان، پروسه غیرعادلانه برای محاکمه متهمان هر‌گونه امیدی را برای مشخص‌شدن حقیقت در این پرونده‌ها از بین میبرد».

ژنرال فهد در سال ۲۰۱۸ و پس از سالها بن‌بست در جنگ یمن، به فرماندهی ائتلاف منصوب شد، بااین‌حال عربستان هنوز هم نتوانسته در جنگ پنج‌ساله یمن موفقیت خاصی به دست آورد.

فهد قبل از سال ۲۰۱۸ هم فرمانده نیروهای ویژه عربستان بود و همچنین مدتی هم مسئولیت نظارت بر نیروی زمینی عربستان را بر عهده داشت. پدر فهد هم سالها قبل معاون وزیر دفاع عربستان بود. در‌پی برکناری ژنرال فهد، پادشاه عربستان در حکمی ژنرال «مطلق بن‌سلیم بن‌مطلق العظیما» را جانشین او و فرمانده ائتلاف عربستان در جنگ یمن کرد.

چند هفته قبل از برکناری‌هایی که روز دوشنبه به خواست محمد بن‌سلمان و با موافقت ملک سلمان صورت گرفت، خانواده «سعد الجبری»، یکی از مقامهای ارشد امنیتی سابق عربستان، با افشاگری علیه محمد بن‌سلمان اعلام کردند که ولیعهد عربستان تقریبا هم‌زمان با برنامه‌ریزی برای قتل «جمال خاشقجی»، روزنامه‌نگار منتقد عربستانی، در کنسولگری این کشور در استانبول، قصد داشت گروهی را هم برای قتل سعد الجبری به کانادا اعزام کند.

سعد الجبری یکی از مشاوران نزدیک به محمد بن‌نایف بود که پس از برکناری و دستگیری نایف، او هم از سمتهای خود برکنار شد و بلافاصله به کانادا رفت و مدتهاست که به‌دلیل تهدیدهای امنیتی‌ای که علیه او مطرح شده، در مکانی امن سکونت دارد و اخیرا تصمیم به شکایت ازبن سلمان گرفته است.

بن‌بست در یمن

تغییرات در فرماندهی ائتلاف عربستان در جنگ یمن به اتهام «فساد مالی» فرمانده برکنار شده این ائتلاف، در حالی صورت میگیرد که مدتهاست هیچکدام از طرفین جنگ یمن دستاورد قابل‌توجهی نداشتند.سال گذشته و با خروج امارات متحده عربی از ائتلاف عربستان و حمایت ابوظبی از شورشیان جدایی‌طلب در یمن، وضعیت در این کشور پیچیده‌تر شد.

مستحکم‌کردن جایگاه ولیعهدی

روزنامه واشنگتن‌پست نوشت: بدون شک تمام کسانی که برای ولیعهد جوان خطرساز خواهند بود، به‌زودی از دایره قدرت حذف میشوند تا بن‌سلمان بتواند بدون مانع مهمی استراتژی خود را در کشورش و در جهان به پیش ببرد./شرق