قدرت روحانیت

پایگاه خبری / تحلیلی نگام – ✍️فرهاد قنبری

در سالهای اخیر بارها و بارها تصاویر و ویدئوهایی با مضمون توهین و حمله به روحانیون در شهرهای مختلف کشور مشاهده شده است. در یک مورد هم دو سال پیش فردی در همدان روحانی نسبتا جوانی را در خیابان به جرم طلبه بودن به قتل رساند. این شکل و صورت از حمله به روحانیون و نفرت بخشی از جامعه از آنها، محصول یکی دو دهه اخیر است و تاریخ نشان می دهد روحانیون نه تنها هیچگاه مورد نفرت عمومی نبودند، بلکه از اقشار مورد احترام مردم به شمار می رفتند.

در روزگاری نه چندان دور «روحانیت» قدرت سیاسی و اقتصادی چندانی نداشت، اما بر اذهان و قلب های بخش عظیمی از توده ها حکومت می کرد. در جنبش تنباکو حکم یک خطی (بسم‌الله الرحمن الرحیم، الیوم استعمال تنباکو و توتون بِأَیِ نحوٍ کان در حکم محاربه با امام زمان علیه‌السلام است. حرره الاقل محمدحسن الحسینی.) از سوی یکی از مراجع شیعه کافی بود تا صدهها هزار نفر قلیان های خود را بشکنند و مصرف توتون و تنباکو را برخود حرام بدانند. حکمی که قلمرو اجرا آن تا اندرونی شاه قاجار گسترده بود.

مردم در گذشته ای نه چندان دور گوش به فرمان روحانیت بودند و با کوچکترین بی احترامی به روحانیت کفن پوشیده و به خیابان می آمدند.(مهاجرت روحانیون از تهران در جنبش مشروطه یا حادثه سی تیر سال هزار و سیصد و سی و یک یا پانزده خرداد سال چهل و دو)
در این میان حکومت ها هم از قدرت روحانیت آگاه بوده و سعی می کردند به هر طریقی که شده، رضایت خاطر آنها را جلب نمایند. آنها به خوبی می دانستند که در صورت نارضایتی روحانیون با مشکلات عدیده ای مواجه خواهند بود.

اما شرایط امروز «روحانیت» کاملا متفاوت است.
روحانیان امروز اغلب پست های سیاسی و حساس کشور را در اختیار دارند، در همه مراکز نظامی، دانشگاهی، آموزشی، فرهنگی و.. نمایندگانی از آنها حضور دائم و فعال دارند. از کمیته اخلاق فدراسیون فوتبال تا مدارس و ارتش و بانک و رسانه و سازمان اطلاعات و دور افتاده ترین روستاها و معادنی که صدها متر در زیر زمین قرار دارد، نمایندگانی از روحانیت حضور دارند و به عنوان عنصر تصمیم گیر مشغول به فعالیت هستند.

روحانیون امروزه نماینده اصلی ایدئولوژی حاکم شناخته می شود و مردم همه چیز را از چشم آنها می بینند. امروز در گرانی و فساد و اختلاس و هر بزه اجتماعی، روحانیت در صف اول اتهام و بازخواست مردم قرار دارند.

روحانیت امروز قدرت زیادی را به دست آورده است، اما جنس قدرت امروز آنها با جنس قدرت چندین دهه قبل متفاوت است. روحانیون امروز به همان میزان که در کسب قدرت سیاسی موفق بوده است، قدرت معنوی و حکومت خود بر اذهان بخش عظیمی از جامعه را از دست داده است، جامعه ای که زمانی با فتوای یک خطی جنبش اجتماعی عظیمی را بر پا میکرد، امروزه نسبت به هشدارها و فتواها بسیار بی توجه است و بخشی از جامعه به راحتی با سن و سال برخی روحانیون یا برخی فتواها شوخی می کنند و از آنها طنز می سازند (مانند حرام کردن همه چیز، یا سن و سال آقای جنتی و..)

روحانیون طی این سالها قدرت سیاسی را که هیچگاه در تاریخ این سرزمین نداشتند را به دست آورند اما در عوض آن بخش بزرگی از آن قدرت معنوی و احترامی را که در طول قرنها در اختیارشان بود را از دست دادند…