قصد رئیسی برای حذف ۶۳ میلیارد دلار “یارانه پنهان”؛ او در نبود شرایط مساعد اقتصادی از وقوع شورش‌های شهری می‌ترسد

پایگاه خبری / تحلیلی نگام دولت ابراهیم رئیسی که با کمبود شدید منابع روبرو است حذف آنچه را که “یارانۀ پنهان” می‌نامد در دستور کار قرار داده، اما، نگران است که اجرای این تصمیم در فقدان شرایط مساعد اقتصادی به وقوع شورش‌های شهری بینجامد.

رادیو بین المللی فرانسه می‌نویسد که ایرنا، خبرگزاری رسمی دولت، با انتشار مطلبی نوشت که “یارانۀ پنهان از چالش‌های دیرین کشور است” و “حذف آن باید به گونه‌ای باشد که اقشار ضعیف جامعه [… ] از پی‌آمدهای سوء احتمالی آن به دور باشند. “

به نوشتۀ ایرنا “دولت هر ساله مجبور است چندین برابر یارانه آشکار به شیوه‌های مختلف یارانۀ پنهان به مردم پرداخت کند” و این امر “علاوه بر هزینۀ زیاد” “فشار سنگینی بر بودجه وارد می‌آورد”. ایرنا به نقل از مسعود میرکاظمی، رئیس سازمان برنامه و بودجه، رقم یارانۀ پنهان را ۶۳ میلیارد دلار در سال اعلام کرده و افزوده است که “حذف یارانۀ پنهان باید در اولویت دولتمردان باشد” زیرا رقم آن بسیار بیشتر از “یارانه‌های نقدی و آشکار است. “

ایرنا، تلویحاً با بازنمایی نگرانی “دولتمردان” از پی آمدهای اجتماعی حذف باصطلاح یارانۀ پنهان تصریح کرده است که در حذف این یارانه “نباید به کسی آسیبی برسد” و این که این یارانه “به چه کسانی تعلق می‌گیرد و به چه کسانی تعلق نمی‌گیرد از حساسیت بالایی برخوردار است. “

خبرگزاری دولت سپس نوشته است: “در ضرورت حذف یارانۀ پنهان شکی وجود ندارد”. اما، “در صورت فراهم نبودن شرایط به ویژه در سطح اقتصاد کلان هرگونه حذف یارانه پنهان ممکن است پی آمدهای بسیار بدی برای جامعه دربرداشته باشد. “

به نوشتۀ خبرگزاری دولت “اگر شرایط اقتصادی مناسب نباشد تورم شدید می‌تواند به سرعت نقش یارانه‌های نقدی را در افزایش قدرت خرید یارانه‌بگیران از بین ببرد” چنانکه این بلا بر سر یارانۀ نقدی ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومانی آمد. برای پیشگیری از چنین سناریویی “ایرنا” پیشنهاد کرده که پیش از حذف یارانه پنهان شاخص‌های کلان اقتصادی کشور تقویت و نرخ تورم در کشور کاهش یابد. اما، هیچک از این دو بدون رفع تحریم‌ها و به هنجار شدن مناسبات جمهوری اسلامی با جهان میّسر نیست.

در آبان ماه ۹۸ افزایش ناگهانی بهای سوخت شورشی سراسری در ایران برانگیخت که جمهوری اسلامی ایران به بهای کشتن صدها تظاهرکننده و معترض در شهرهای کشور توانست آن را مهار و از سقوط احتمالی حکومت جلوگیری کند.