ماموریت ویژه برای معاونین وزیر راه؛ رستم قاسمی: به‌زودی نقشه ترانزیتی قفقاز تغییر خواهد کرد

پایگاه خبری / تحلیلی نگام رستم قاسمی، وزیر راه و شهرسازی دولت ابراهیم رئیسی با تهدید تلویحی دولت جمهوری آذربایجان، در حساب توییتر خود نوشت: «با مأموریت ویژه‌ای که به معاونین وزارتخانه داده شد مشکل مسیر نوردوز به ارمنستان و کریدور قفقاز رفع و به‌زودی نیز نقشه ترانزیتی آن منطقه کاملاً تغییر خواهد نمود.»

او در بخشی دیگر تاکید کرد: «کسانی که در این خصوص شیطنت کردند بدانند هیچ راهی برای ما بسته نمی‌ماند اما پل‌های شکسته پشت سر آنها به سادگی ترمیم نخواهد شد.»

در هفته‌های اخیر، تنش میان جمهوری آذربایجان و ایران از اختلاف دو کشور بر سر مسیر اصلی ترانزیت کالا میان ایران و ارمنستان، بازداشت دو راننده ایرانی و دریافت عوارض عبور از کامیون‌های ایرانی به‌دلیل ورود به خاک آذربایجان، آغاز شد.

پس از جنگ چند هفته‌ای دو کشور همسایه آذربایجان و ارمنستان بر سر منطقه قره‌باغ در سال ۲۰۲۰ و برقراری آتش‌بس میان دو کشور، بخشی از مناطق واقع در مرز ایران که پیش‌تر در اختیار ارمنستان بود، زیر کنترل دولت آذربایجان درآمد و در حال حاضر خاک آن کشور محسوب می‌شود. تنش هفته‌های اخیر بین ایران و باکو بر سر آنچه آذربایجان «عبور غیرقانونی کامیون‌های ایرانی از مرز» می‌خواند نیز به همین موضوع برمی‌گردد. بخش‌هایی از مسیر همیشگی عبور اغلب کامیون‌های ترانزیت کالا از ایران به ارمنستان در جاده میان گوریس و قاپان، دو شهر بزرگ جنوب ارمنستان، از مناطقی می‌گذرد که کنترل آن‌ها پیش‌تر زیر نظر ارمنستان بود و پس از آتش‌بس در اختیار جمهوری آذربایجان قرار گرفته است.

در همین رابطه، الهام علی‌اف، رئیس جمهوری آذربایجان، در گفت‌وگویی با خبرگزاری دولتی آناتولی ترکیه گفت ایران سال‌هاست درخواست‌های آذربایجان را مبنی‌بر توقف حمل‌ونقل کالا به قره‌باغ نادیده گرفته و آذربایجان بار دیگر در اواسط مرداد سال جاری با احضار سفیر ایران به وزارت امور خارجه، خواستار توقف این روند شده است. به گفته او، با وجود این اعتراض، از ۲۰ مرداد تا ۲۰ شهریورماه سال جاری، حدود ۶۰ کامیون ایرانی «غیرقانونی» وارد منطقه قره‌باغ شده‌اند.

دولت آذربایجان پیش از آن دو راننده کامیون با پلاک ایرانی را در آن جاده به اتهام «عبور غیرقانونی از مرز و ورود به آذربایجان از ارمنستان» بازداشت کرده بود.

به گفته رئیس جمهوری آذربایجان، از زمان وضع عوارض عبور، دیگر هیچ کامیون ایرانی وارد قره‌باغ نشده است. او همچنین تاکید کرد که عوارض عبور مختص کامیون‌های ایرانی نیست و از وسایل نقلیه با پلاک گرجستان یا هر کشور خارجی دیگر نیز دریافت می‌شود.

از سوی دیگر، آذربایجان روابط خوبی با اسرائیل دارد و این موضوع برای مقام‌های جمهوری اسلامی ایران، به‌عنوان همسایه آذربایجان و دشمن اسرائیل، نگران‌کننده است. بسیاری معتقدند آذربایجان در جنگ با ارمنستان با کمک پهپادها و سلاح‌هایی که اسرائیل در اختیارش گذاشت، برتری نظامی پیدا کرد و توانست پیروز شود.

این موضوع با واکنش جمهوری اسلامی مواجه شد. کیومرث حیدری، فرمانده نیروی زمینی ارتش، هم‌زمان با برگزاری رزمایش، دلیل افزایش حساسیت جمهوری اسلامی به این منطقه مرزی را حضور اسرائیل در جمهوری آذربایجان عنوان کرد.

محمد پاکپور، فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران نیز پیش از آن، از مقام‌های جمهوری آذربایجان خواسته بود که اجازه ندهند اسرائیل «خاک آن کشور را بستری برای تحقق اهداف خود قرار دهد».

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، روز یکشنبه ۱۱ مهر، با اشاره ضمنی به تنش‌های اخیر، بدون نام بردن از جمهوری آذربایجان، به آن کشور هشدار داد که، به گفته او، از دادن مجوز حضور به بیگانگان خودداری کند. او گفت: «حوادثی که در شمال‌غرب ایران، در برخی کشورهای همسایه در جریان است باید با همین منطق پرهیز از دادن مجوز حضور بیگانگان حل شود.»