محمد مهدی احمدی : مردم امروز نارضایتی‌های خود را از چشم روحانیون می‌بینند


پایگاه خبری / تحلیلی نگام ، عضو جامعه‌المصطفی‌العالمیه با اعتقاد بر این که حوزه‌ی علمیه‌ی قم یکی از قوی‌ترین حوزه‌ها، پرمایه و مدرن است، گفت: اما از نظر جایگاه مردمی متأسفانه در بین جوان‌ها کمی اعتقادات سست شده است و تخلفات صورت گرفته در جامعه، انتظارات برآورده نشده‌ و مشکلات مردم تا حدی موجب کاهش جایگاه روحانیت بین آن‌ها شده است.

محمدمهدی احمدی درگفت‌وگو با شفقنا با اشاره به هجمه‌های فراوانی که امروز در عمل به مسایلی در دین از جمله اعتقادات وارد شده است، اظهار کرد: با توجه به این هجمه‌ها در حال حاضر یک بعد رسالت حوزه‌های علمیه، تبیین درست اعتقادات و دفع شبهات است. متأسفانه امروز در فضای مجازی تا حدی پیش رفتند که اصل توحید، اصل وحی و حتی قرآن را زیر سوال بردند. شبهاتی را ایجاد می‌کنند و این شبهات در فضاهای مجازی پخش می‌شود. این شبهات بر جوانان ما که اطلاعات دقیقی از این مسایل ندارند، اثر می‌گذارد.

او با بیان این که در گذشته این مسایل مطرح نبود و افراد وقتی اعتقاد داشتند، دیگر به همان اعتقاد ثابت می‌ماندند اما امروزه چنین نیست، گفت: آن طرف دنیا در فضای مجازی تبلیغات می‌کنند و اصل توحید، وحی، حتی قرآن و امامت و مسایل دیگر را زیر سوال می‌برند. یکی از چالش‌های مهم امروز، این گونه شبهاتی است که مطرح می‌شوند و در اختیار همه اعم از زن و مرد و جوان و … قرار می‌گیرد. همه‌ی این افراد و گروه‌ها که به دانش دینی مجهز نیستند و همین امر خطر بسیار بزرگی است.

یکی از مهم‌ترین وظایف حوزه‌های علمیه پاسخ به شبهات اعتقادی است

عضو جامعه‌المصطفی‌العالمیه ادامه داد: همانطور که قبل از انقلاب هم در ایران، گروه‌هایی مانند ماتریالیست‌ها تبلیغات و شبهات انحرافی ایجاد می‌کردند و واقعاً لازم بود که حوزه‌های علمیه در این مساله قیام کنند و پاسخ دهند. امروز این مساله بیش از آن دوران وجود دارد. ممکن است امروز این مسایل در ایران به دلیل حاکمیت اسلام مطرح نباشد، اما تبلیغات، بدون مرز است و حتی در ورای مرزهای ما در دنیا دیده خواهد شد. در نتیجه یکی از مهم‌ترین وظایف حوزه‌های علمیه پاسخ به شبهات اعتقادی است که از سراسر  دنیا به آن روی آورده‌اند و در حال متزلزل کردن اعتقاد جوانان‌ها است.

او با تأکید بر اهمیت پاسخگویی حوزه‌های علمیه به شبهات، گفت: اگر در این جهت کوتاهی و سهل‌انگاری کنیم، معلوم نیست که نسل آینده چه خواهد شد. امروز در دانشگاه سر کلاس معارف، دانشجو شبهات را مطرح می‌کند و اصل نظام را زیر سوال می‌برد. مشخص است که این فکر از جایی در ذهن این جوان تزریق شده است. به قانون نظمی که پذیرفته‌شده‌ی همه‌ی دانشمندان عالم است، چند شبهه وارد می‌کنند و جوان می‌شنود و سر کلاس مطرح می‌کند و اصلاً می‌خواهد اساس نظام را زیر سوال ببرد. بر این اساس امروز یکی از رسالت‌های اصلی حوزه‌های علمیه، حفظ اعتقادات انسان‌ها و پاسخ به شبهات است.

یکی از کارهای امروز حوزه‌ی علمیه، پاسخ به نیازهای حکومت است

احمدی با بیان این که یکی از کارهای امروز حوزه‌ی علمیه، تغذیه و پاسخ به نیازهای حکومت است، خاطرنشان کرد: نظام، نظام اسلامی است و نظامی اسلامی نیازمند یک سری مبانی در این جهت است.به همین دلیل حوزه‌های علمیه در حوزه‌ی پاسخ به این نیازها فعالیت بیشتری دارد. برای مثال یک بخش از این نیازها تربیت قضات است. دستگاه قضاوت در چنین جامعه‌ای باید اسلامی باشد و قضات آن نیز با مبانی دین -چه مسایل حقوقی و چه مسایل فقهی- آشنایی و نسبت به آن اطلاعات داشته باشند. یکی از کارهایی که حوزه‌ی علمیه‌ی قم مدت‌ها انجام داده است و امروز نیز انجام می‌دهد، تأمین این بعد از نیازها است. این یکی از اقدامات خوب حوزه‌های علمیه است. قاضی بر مال و جان مردم مسلط است و اگر به مبانی دینی آگاهی نداشته باشد به انحراف کشیده  می‌شود.

او ادامه داد: بعد دیگر نیز در این جهت مساله‌ی تبلیغ و تأمین مبلغ است. البته این موضوع در نهادهایی تحت عنوان سازمان تبلیغات اسلامی، مرکز جهانی اسلامی و … هماهنگ با همدیگر دنبال می‌شود. این نهادها تلاش کردند افرادی برای تبلیغ ورای مرزهای ایران و در داخل تربیت کنند. برای مثال جامعهالمصطفی در حال حاضر تبلیغ در صد کشور را تأمین می‌کند. نیروهایی از آن کشورها وارد ایران می‌شوند و توسط این نهادها آموزش داده می‌شوند.

این کارشناس دینی یکی دیگر از اقدامات حوزه‌های علمیه را اعزام روحانیون مستقر به مناطق مختلف دانست و افزود: این روحانی‌ها مطابق طرح هجرت، چند سالی در آن مناطق مستقر می‌شوند و پاسخ نیازهای دینی مردم را می‌دهند. این حالت در گذشته وجود نداشت و تنها در ایام تبلیغی، علما و روحانیون به آن شهرها و نقاط دور اعزام می‌شدند. خود این طرح در این مدت، بسیار کمک‌کننده بوده است. بخشی دیگر نیز مبلغان را به خارج از کشور اعزام می‌کنند.

او با اشاره به فعالیت‌های جامعهالمصطفی اظهار کرد: این نهاد دینی طلاب را از کشورهای مختلف به قم آورده است تا دوره‌هایی در آن‌جا بگذرانند و مدرکی در رشته‌های مختلف اعم از فقه و اصول، حقوق، مدیریت، علوم تربیتی، علوم سیاسی و … دریافت کنند. به تازگی وزارت علوم پذیرفته است که این دسته از طلاب، مدرک دکترا دریافت کنند و به کشور خود بازگردند. در حقیقت به جای این که از ایران به کشورهای مختلف، مبلغ بفرستیم، نیروهایی از آنجا می‌آیند و آموزش می‌بینند و در این کشورها برای تبلیغ پخش می‌شوند. تربیت افراد بومی کاری بسیار جالب و پسندیده و بهترین راه تبلیغ دین است.

امروز حوزه‌ی علمیه تأمین‌کننده‌ی نیازهایی است که نظام در جهت فرهنگی دارد

احمدی بعد دیگر اقدامات حوزه را پیاده کردن مسایل دینی در قالب فرهنگ و هنر خواند و افزود: این روش هم کاری به روز است و در آن باید با زبان روز صحبت کرد که در حال انجام است و در این جهت نیز حوزه‌ها موفق بوده‌اند. البته در زمینه‌ی تربیت افرادی برای مدیریت، به عنوان امام جمعه یا افراد موردنیاز در ارتش، سپاه یا بسیج نیز حوزه‌ی علمیه فعالیت می‌کند. در مجموع می‌توان گفت که امروز حوزه‌ی علمیه تأمین‌کننده‌ی نیازهایی است که نظام در این جهت دارد و در حد توان خود می‌تواند این کار را انجام دهد.

مردم امروز نارضایتی‌های خود را از چشم روحانیون می‌بینند

او در توضیح انتظاراتی که از حوزه‌ی علمیه وجود داشته و به خوبی برآورده نشده است، گفت: به هر حال حکومت، اسلامی و حکومتی دینی است و طبیعی است این انتظار بین مردم وجود داشته باشد که با حاکم شدن این حکومت، عدالت برقرار و مسایل اقتصادی و رفاهی مردم تأمین شود. این انتظار مردم به حق نیز بوده است اما متأسفانه در این بعد، کم کار شده است و آن طور که باید و شاید نیست. امروز وقتی در جامعه نارضایتی ایجاد می‌شود، از چشم روحانیون می‌بینند اما حاکمیت که در اختیار ما نیست؛ یک رهبر و یک رییس‌جمهور روحانی هستند، بقیه که روحانی نیستند.

آنطور که باید و شاید مطالبات مردم تأمین نشده است

مسوولان نظام اغلب غیرروحانی هستند

عضو جامعه‌المصطفی‌العالمیه ادامه داد: اما به هر حال چون نظام، اسلامی و اسم روحانیت بر آن است، این انتظار در مردم وجود دارد که حداقل دنیایشان آباد و ابعاد اقتصادی، اجتماعی و رفاهی زندگی آن‌ها تأمین شود. در حالی که متأسفانه به دلیل شرایط خاص کشور در داخل و خارج از آن هنوز آن طور که باید و شاید این مطالبات تأمین نشده است. از این جهت این ضعف را متوجه حوزه‌ی علمیه‌ی قم کرده و نقد می‌کنند که شما باید این کار را انجام می‌دادید و متأسفانه انجام نگرفته است. ما می‌پذیریم که مردم این انتظار به حق را دارند اما به این صورت نیست که انگشت اتهام به سمت روحانیت و حوزه باشد. چرا که مسوولان نظام اغلب غیرروحانی هستند.

در حوزه‌ی علمیه‌ی قم هم ساختار و هم محتوا باید تغییر پیدا کند

او با تأکید بر اینکه در حوزه‌ی علمیه‌ی قم هم ساختار و هم محتوا باید تغییر پیدا کند، گفت: بخشی از دروس در حوزه‌ی علمیه از کتاب‌های قدیمی است و از این جهت برای طلبه‌ها وقت‌گیر است. این کتاب‌ها باید تغییر پیدا کنند و به روز شوند تا وقت طلبه‌ها در این جهت کمتر گرفته شود. علاوه بر آن درس‌ها باید تخصصی شوند؛ البته این اتفاق تا حدی افتاده است اما باید بهتر شود و طلبه‌ها واقعاً بر اساس استعدادی  که دارند و نیاز جامعه است، به آن سمت بروند.

نیاز نیست که همه در فقه و اصول کار کنند

احمدی با بیان اینکه نیاز نیست که همه در فقه و اصول کار کنند، اظهار کرد: تفسیر، فلسفه، کلام و ابعاد دیگر علوم نیز مطرح و مفید و موردنیاز هستند. بر این اساس به نظر می‌رسد دروس باید بیش از این تخصصی شود و طلبه‌ها را تشویق کنند که براساس نیازهای خود به آن سمت و سو حرکت کنند. حتماً لازم است که این کار انجام بگیرد.

حوزه‌ی امروز غیر از حوزه‌ی دیروز و انتظار امروز از حوزه نیز غیر از دیروز است

امروز به حوزه و روحانیت به عنوان حکومت و نظام سیاسی و اجتماعی نگاه می‌کنند

اگر حوزه بخواهد از جامعه عقب نماند، حتماً باید به روز باشد

او با اعتقاد براینکه در حوزه‌ی علمیه‌ی قم در بخش ساختاری هم متناسب با نیازهای جامعه‌ی امروز باید تغییراتی صورت بگیرد، گفت: حوزه‌ی امروز غیر از حوزه‌ی دیروز و انتظار امروز از حوزه نیز غیر از دیروز است.  حوزه‌ی علمیه در گذشته فقط با مردم ارتباط داشت و بیش از این نبود، اما امروز این چنین نیست. امروز به حوزه و روحانیت به عنوان حکومت، دین و نظام سیاسی و اجتماعی نگاه می‌کنند. تبعاً حوزه‌ی علمیه هم باید پاسخگو باشد و در این جهت نه تنها هدایت بلکه نقش مدیریت داشته باشد. اگر حوزه بخواهد از جامعه عقب نماند، حتماً باید به روز باشد و  هم ساختار و هم محتوای آن در این جهت تغییر کند.

در صورت اصلاح نشدن امور، آینده‌ی چندان خوبی برای حوزه‌ی علمیه نمی‌بینم

عضو جامعه‌المصطفی‌العالمیه با بیان این که در صورت اصلاح نشدن امور، آینده‌ی چندان خوبی برای حوزه‌ی علمیه نمی‌بیند، گفت: البته حوزه تحولی پیدا کرده و توانسته است خود را تا حدی با روز تطبیق دهد. برای مثال امروز در حوزه، زبان تدریس می‌شود و طلبه‌ها به رشته‌های زبان وارد هستند. نه تنها عربی و انگلیسی بلکه زبان‌های مختلف مورد توجه طلبه‌ها قرار گرفته‌اند. حوزه در تلاش برای تربیت به روز طلاب است به گونه‌ای که تناسب با نیازهای امروز چه در داخل و چه در خارج از کشور داشته باشد. نباید این امر را نادیده گرفت.

جایگاه روحانیت بین مردم تا حدی کاهش یافته است

او ادامه داد: البته به جهت این که مردم انتظاراتی از روحانیت دارند و آن انتظارات برآورده نشده است، به نظر می‌رسد جایگاه روحانیت بین مردم تا حدی کاهش یافته است. برای مثال وقتی یک روحانی، قاضی می‌شود، انتظار مردم از او متفاوت است یا بر فرض اگر زندگی روحانیت، متناسب با انتظارات مردم نباشد. بدین معنا که به سمت دنیا بیایند یا خدای ناکرده تخلفاتی از آن‌ها سر بزند ولو یک یا دو مورد باشد. این موارد، همگی موجب دلزدگی مردم می‌شود. اگر ده‌ها پزشک تخلف کنند، مردم نادیده می‌گیرند اما اگر یک عالم تخلف کند، همان را بزرگ‌تر می‌بینند و مطرح می‌کنند. تخلفات صورت گرفته در جامعه، انتظارات برآورده نشده‌ و مشکلات مردم موجب می‌شوند جایگاه روحانیت تا حدی بین مردم کاهش یابد.

حوزه‌ی علمیه‌ی قم یکی از قوی‌ترین حوزه‌ها، پرمایه و مدرن است

احمدی با تأکید بر اینکه حوزه‌ در بعد علمی و به روز بودن قوی است و در حال قوی‌تر شدن است، گفت: در حقیقت امروز حوزه‌ی علمیه‌ی قم یکی از قوی‌ترین حوزه‌ها، پرمایه و مدرن است اما از نظر جایگاه مردمی متأسفانه در بین جوان‌ها کمی اعتقادات سست شده است. البته فکر می‌کنم که این سست شدن اعتقادات، زودگذر باشد چون به هر صورت روحانیت، جای خود را باز می‌کند و جامعه متوجه خواهد شد که اشکال در جای دیگر است. ممکن است یک روحانی هم در جایی اشتباهی داشته باشد اما این اختلاس‌ها و تخلفات موجود واقعاً از ما نیست. یک روحانی پیدا کنید که سلطان سکه شده است یا دلارهایی را برده است؛ واقعاً نیست.

مردم تحت تأثیر تبلیغات، کوچکترین خطای یک روحانی را بزرگ می‌کنند

او تصریح کرد: متأسفانه این ضعف درخود مردم است؛ من این اشکال را به مردم وارد می‌کنم که  تحت‌تأثیر تبلیغات قرار می‌گیرند و کوچک‌ترین خطای روحانی را بزرگ می‌کنند اما خطاهای بزرگ دیگران را نادیده می‌گیرند.