محمود صادقی: تاثیر ریاست‌ جمهوری جو بایدن بر مناسبات داخلی ایران / امکان تعدیل نگاه منفی حاکم بر دولت ایران وجود دارد؟

پایگاه خبری / تحلیلی نگام _ تمام افرادی که دل در گروی ایران، نظام و انقلاب دارند باید مراقب باشند که نتایج انتخابات امریکا موجب تشدید اختلافات داخل کشور نشود و جناح‌ها با اتکا به منافع ملی، وضعیت جدید را مدیریت کنند.

پیروز انتخابات ۲۰۲۰ امریکا هنوز رسما اعلام نشده و در حالی که تنها خبرگزاری‌ها نامزد دموکرات‌ها ر ا رییس‌جمهور بعدی ایالات‌متحده معرفی کرده‌اند، گمانه‌زنی درباره تاثیر این اتفاق بر مناسبات داخلی ایران آغاز شده است. موضوعی که ما را بر آن داشت از منظر محمود صادقی، دبیرکل انجمن اسلامی مدرسین دانشگاه‌ها به بررسی این مهم بنشینیم.

آقای صادقی! باتوجه به اینکه نتایج انتخابات ریاست‌جمهوری امریکا تا اینجای کار از ورود جو بایدن به کاخ سفید حکایت دارد به نظر شما این مساله تا چه میزان می‌تواند بر مسائل و مشکلات امروز ایران اثرگذار باشد.

باید توجه داشت که سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در قالب سیاست «نه شرقی نه غربی»، مستقل از بلوک‌های قدرت و مبتنی بر ۳ اصل عزت، حکمت و مصلحت است که مورد تایید و تاکید رهبری قرار دارد؛ بنابراین اگر سیاست‌های داخلی کشورمان به تعاملات در کاخ سفید گره بخورد، اساسا دون شأن ملت و نظام‌مان است. منشا اصلی مسائل و مشکلاتی که ما با آنها دست و پنجه نرم می‌کنیم در سیاست داخلی کشور و وجود اختلال و ناکارآمدی در ساختارها و فرآیندهای نظام است. تا زمانی که ساختارها و فرآیندها اصلاح نشوند، مسائل با تغییر افراد به‌ طور اساسی حل نخواهد شد؛ در نتیجه در نظام مدیریتی نیازمند اصلاحات هستیم. با این حال باید بر این نکته نیز تاکید کرد که اتفاقاتی که در سطح دنیا رخ می‌دهد بالطبع بر ایران تاثیرگذار خواهد بود و اینگونه نیست که عنوان کنیم ایران متاثر از اتفاقات در جهان نیست. حتی اگر در عراق یا پاکستان یا ترکیه انتخاباتی برگزار شود نتیجه آن علاوه بر خود این کشورها بر وضعیت کشورهای همسایه‌شان نیز تاثیرگذار خواهد بود؛ بنابراین اینکه ادعا کنیم اگر هر اتفاقی در جهان رخ دهد بر ما هیچ تاثیری نمی‌گذارد، ادعای غیرمنطقی و غیرمعقولی است. باتوجه به اینکه ایران طی ۴ دهه گذشته روابطی پرتنش را با امریکا پشت سر گذاشته باید گفت که نتیجه انتخابات ۲۰۲۰ در ایران و بر مناسبات داخلی ایران بی‌تاثیر نیست.

در این میان برخی معتقدند که تعامل میان ایران و دموکرات‌ها ساده‌تر خواهد بود و از این‌ رو احتمال حل و فصل حداقل بخشی از مشکلات را مطرح می‌کنند؛ نظر شما در این زمینه چیست؟

اگرچه هر دو حزب دموکرات و جمهوری‌خواه استراتژی‌های مشترکی دارند اما حداقل در تاکتیک‌ها تفاوت‌هایی میان‌شان مشاهده می‌شود. دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری فعلی امریکا فردی نامتعارف، غیرقابل پیش‌بینی و هنجارشکن است، به ‌ویژه باتوجه به پیشینه‌اش و ماجرای عهدشکنی‌اش در توافق هسته‌ای موسوم به برجام و سایر پیمان‌های بین‌المللی می‌توان به صراحت گفت که حضور او در کاخ سفید برای کل دنیا تنش‌زا بوده و خواهد بود. این یعنی با رفتن ترامپ از کاخ سفید، کل دنیا نفس راحت خواهد کشید. به عبارتی اروپایی‌ها و بسیاری از کشورها در آسیا نسبت به خروج ترامپ از کاخ سفید خوشحال هستند و نفس راحتی می‌کشند. از آن‌ سو، رقیب ترامپ نیز در راهبردها به‌ دنبال منافع کلان امریکاست و در نتیجه راهبردهای کلان تفاوتی با راهبردهای کلان ترامپ نخواهد داشت اما قطعا تاکتیکی متفاوت را در این مسیر اتخاذ خواهد کرد. با این حال نباید فراموش کنیم که طی بیش از ۴۰ سال گذشته قدرت در امریکا و واشنگتن میان دو حزب دست به دست شده و ما دیده‌ایم که هر دوی این احزاب سیاست‌های یکسانی را در تقابل با جمهوری اسلامی ایران به‌ کار برده‌اند.

با ورود بایدن به کاخ سفید تغییری در سیاست دولت امریکا در قبال ایران ایجاد خواهد شد؟

بله! در صورت انتخابات بایدن به عنوان رییس‌جمهوری امریکا بالطبع کشور ما هم تحت ‌تاثیر قرار خواهد گرفت و تصمیم‌های جدیدی را در سیاست خارجی اتخاذ خواهد کرد. البته ما فراموش نمی‌کنیم که در دوره دموکرات‌ها هم تحریم‌هایی علیه جمهوری اسلامی ایران تحمیل شد. در دولت اوباما نیز تحریم‌هایی علیه ایران اعمال شد اما سیاست‌های دموکرات‌ها نسبت به جمهوری‌خواه‌ها پیچیده‌تر است. امریکا در دولت اوباما که دولتی دموکرات محسوب می‌شد تا پیش از برجام به اجماع جهانی علیه ایران رسیده بود اما با برجام این اجماع جهانی علیه ما شکسته شد و به‌‌ رغم اینکه ترامپ از برجام خارج شد کماکان این وضعیت تداوم پیدا کرد.

روی کار آمدن بایدن تا چه حد به سود اصلاح‌طلبان ایران و دولت روحانی خواهد بود؟

در مرحله نخست باید گفت که نتایج انتخابات در امریکا نباید میان گروه‌های سیاسی داخلی کشورمان منازعه ایجاد کند. تمام افرادی که دل در گروی ایران، نظام و انقلاب دارند باید مراقب باشند که نتایج انتخابات امریکا موجب تشدید اختلافات داخل کشور نشود و جناح‌ها با اتکا به منافع ملی، وضعیت جدید را مدیریت کنند. در مرحله دوم نیز باید دقت کرد که بالطبع همان‌گونه که خروج امریکا از برجام باعث ایجاد چالش‌هایی برای دولت روحانی شد، بازگشت امریکا به برجام نشانگر شکست دولت امریکا از سیاست تحریم و فشار حداکثری آنهاست و می‌تواند برای تمام جناح‌ها امر مثبتی تلقی شود. اما طبیعتا نگاه افکار عمومی نسبت به دولت روحانی که برجام جزیی از دستاوردهایش بود و با خروج ترامپ با چالش روبه‌رو شد، تغییر کرده و دیدگاه منفی به او و دولتش در جامعه حاکم شده ولی در شرایط جدید این نگاه منفی می‌تواند تا حدی تعدیل شود.