مرقد و زیارتنامه امام خمینی!

پایگاه خبری / تحلیلی نگام – ✍️ احمد حیدری

اخیراً در باره مرقد امام و زیارتنامه ایشان که در تجدید بیعت هیئت دولت اتفاق افتاد و از صدا و سیمای جمهوری اسلامی پخش جهانی شد، انتقاداتی مطرح می‌شود که هر کدام ممکن است از جهاتی صحیح و از جهاتی غلط باشد. نویسنده بدون توجه به آن نقدها، ناقدان و انگیزهایشان، بر این باور است که اگر نقدها در فضای آزادی و انصاف مطرح شود و مخالفان فارغ از شخص ناقدان و انگیزه‌هایشان که جز خدا بر آن اطلاع قطعی ندارد، به نقدها منصفانه و منطقی جواب دهند، به یقین در نهایت به سود اهداف و آرمان‌های امام خاتمه خواهد یافت. این جانب راجع به این موضوع از دو جهت نقد دارم که امیدوارم در راستای اهداف و آرمان‌های امام و انقلاب باشد:

  1. مرقد مجلّل و با شکوه امام؛ بسیاری را اعتقاد بر این است که ساخت این مرقد مجلّل و باشکوه با آرمان و سیره امام همسو نبوده و به قداست معنوی ایشان ضربه زده و عشق محرومان و مستضعفان نسبت به او را خدشه‌دار می‌سازد و اگر با معماری‌ای ساده‌تر و کم‌هزینه‌تر ساخته می‌شد، بهتر بود. بنده هم با این نقد موافقم و این مرقد عظیم، باشکوه و مجلّل را مناسب مقام قدسی و محروم‌نواز امام نمی‌دانم ولی بر این نقد چند ملاحظه وجود دارد: الف. مقام قدسی امام بالاتر از پیامبران و امامان نبوده و نیست و می‌بینیم که برای امامان هم حرم‌هایی با جلال و شکوهی به مراتب بالاتر ساخته و می‎سازند و به قدسیت آنان هم خدشه‌ای وارد نساخته است.

در مورد این جواب عرض می‌کنیم که @اولا آن مراقد را مردم با نذورات خود ساخته‌اند نه حکومت با بیت المال مردم. @ثانیا از آرزوهای امثال بنده است که کاش مراقد امامان هم با این جلال و شکوه مادی نبود که نه خواسته خودشان بلکه ناشی از نگاه ظاهربین و غلط ما آدمیان است[همان نگاه کعبه مطلای ابن زبیر!]. ما خیال می‌کنیم که اگر مثلا شکوه و جلال مراقد امامان چشم‌ها را خیره و مبهوت ساخت، به آنان خدمت کرده‌ایم. این نگاه را در این سال‌ها در باره زیارت اربعین هم می‌بینیم که جمعی سعی دارند آن را به یک تجمع بی‌نظیر جهانی از حیث شکوه و عظمت بدل سازند حال آن که تأثیر آن در تعالی و گسترش فرهنگ اهل بیت معلوم نیست چقدر مثبت باشد!

ب. این مرقد یک بنای ملی است که باید در مناسبت‌ها میزبان ملیونی مردم و هیئت‌های دیپلماتیک در سراسر سال باشد لذا باید به نحوی آبروند و کفاف دهنده این نیاز ساخته شود و این ملاحظه قابل توجه و پذیرفتنی است.

ج. جمعی ناجوانمردانه و به عمد سعی دارند تصمیم بر ساخت این مرقد مجلّل و باشکوه را متوجه خاندان امام و متولیان این مرقد -که امروز سید حسن خمینی است- سازند و با سوق دادن نقدها به سوی ایشان، او را بشکنند! حال آن که اولا اگر سید حسن محبوب شده به خاطر ذاتیات خودش است نه تولیت آستان امام؛ ثانیا اگر ساخت این مرقد با این جلال و شکوه پذیرفتنی هم نباشد، نباید نقد را متوجه تولیت آستان امام کرد زیرا ایشان و پدر مرحومش(سید احمد) تصمیم‌گیر نهایی و اصلی در این مورد نبوده و تصمیم‌گیر اصلی مسئولان نظام بوده‌اند از این رو رهبری تا به حال بدون این که بر ساخت این مرقد نقدی متوجه کند، هر ساله بارها و در ایام سالگرد در مرقد حضور یافته و سخنرانی کرده است.

  1. زیارت نامه رسمی و تلاوت سنتی آن در جمع رسمی هیئت دولت و پخش سراسری و جهانی آن، شک نیست که قاطبه مردم ایران به امام به عنوان رهبری دینی و عارفی زاهد و خدایی نگاه می‌کنند و او را مانند امام‌زادگان و ذریه حضرت زهرا(س) می‎دانند لذا مرقدش را زیارت می‌کنند و به ساحتش عرض ارادت می‌کنند. تا اینجا طبیعی است و هیچ ایرادی بر آن نیست. ایراد این است که مانند امامان زیارتنامه عربی برای ایشان ساختن و در جمع رسمی هیئت دولت قرائت کردن و …، اقدامی حکومتی است که زیبنده امام نیست و او را از محبوب مردمی بودن خارج می‌سازد و سنت و سیره می‌شود تا در آینده برای بسیاری دیگر چنین زیارتنامه‌ها و مراقدی بسازند و … . این گونه رفتار با رهبران حکومت، تقدس دینی امامان را هم خدشه دار می‌کند. اجازه دهید مردم و مسئولان نه در مراسم تشریفاتی رسمی، بلکه از سویدای قلب خود با امام ارتباط برقرار کنند و ان را امامزاده حکومت ساخته، نسازید. امید داریم که جناب سید حسن خمینی که به احتمال زیاد با این سخن همراه است، در مقابل این رفتار نکوهیده موضع گرفته و اجازه مرسوم شدن آن را ندهند.