نگاهی گذرا به کتاب آدم شویی / یادداشت

«آدم‌شویی» بر وزن پول‌شویی
نویسنده: نصرت الله محمودزاده
انتشارات نیستان

این کتاب در هجدهمین دوره انتخاب کتاب دفاع مقدس برگزیده شد.


برای آشنایی با کتاب، بخشی از نقد و بررسی آن که قبلا انجام گرفته، انتخاب شد.


مجید قیصری: ما محمودزاده را بیشتر با کارهای زندگی‌نامه و خاطره می‌شناسیم و تاکنون ندیده بودم که ایشان با آن اندوخته‌ای که از جنگ داشتند، داستان کوتاه بنویسد. به نظرم این اتفاق بسیار خوبی هم برای ایشان و هم برای ادبیات ماست.

کتاب، روایت ۶ داستان بعد از جنگ است و آن بلایی که بر سر شخصیت‌های داستان آمده که تأثیر جنگ را نشان می‌دهد. البته داستان «من قاتل پسرتان هستم» کمی خاص است که سال‌ها پیش توسط احمد دهقان با نگاه دیگری نوشته شده بود.


موقعیت داستان این گونه است که تیر به گلوی سربازی در حین عبور از اروند خورده و سر و صدا می‌کند. یکی از دوستانش برای اینکه دشمن متوجه نشود، سرش را زیر آب می‌برد و او را خفه می‌کند. بعد از گذشت مدتی از ماجرا، آن فرد در نامه‌ای به پدرش اعتراف می‌کند که من قاتل پسرتان هستم. حال راوی محمودزاده بعد از ۱۵ سال داستان «باور بفرمایید من قاتل پسرتان نیستم» را با نگاهی متفاوت می‌نویسد. اینکه چرا آقای محمودزاده، نگاه دیگری به آن دارد، کار جدیدی است.


در واقع «آدم شویی» نقد سودجویی از طریق جنگ است

محمدرضا گودرزی در مورد این کتاب گفت: احمد دهقان و محمودزاده، یک ماجرا را با ۲ دیدگاه متفاوت روایت می‌کنند. در این داستان یک رابطه بین متنی با داستان احمد دهقان دارد و تغییری است که هر داستان جایگاه خود را دارد. راوی مشترک است، اما نوع نگاه آن متفاوت شده است. داستان، در حقیقت روایت ترس افراد در لحظات خاص جنگ است که این ترس پنهان می‌ماند و عمدتا هم گفته نمی‌شود.


۶ داستان این کتاب، به هم پیوسته هستند و ضرب‌آهنگی مشترک دارند که ماجرای کانال کمیل آنها را به همدیگر متصل می‌کند. هم چنین کنش وحید، عضو نفوذی اطلاعات که عملیات را لو داده، بسیار زیبا است و کسی سراغ این موضوع نمی‌رود.


این داستان، نقد تندی به سودجویانی دارد که از طریق جنگ به پول و مقام رسیده‌اند. در واقع نویسنده، حساب کسانی را که مخلصانه و بدون چشم‌داشت جنگیدند را از حساب کسانی که سودجو بودند و اتفاقا به مقام و قدرت رسیدند، جدا می‌کند.

نویسنده کتاب «آدم‌شویی»: شکل‌گیری داستان در ذهن من، چیزی در حدود ۲ سال طول کشید. در هر ۶ داستان یک وجه اشتراک می‌بینید. هر ۶ نفر در ۲ عملیات لو رفته والفجر مقدماتی و کربلای ۴ بوده‌اند که آنان را بر این اساس انتخاب کردم. هر ۶ نفر زندگی بسیار سختی دارند.


آدم‌شویی بر وزن پول‌شویی است.


ما از کسانی ضربه خوردیم که اطلاعات ما را لو دادند و بعد که آزاد شدند، وارد رانت‌خواری‌ شدند.نه تنها این افراد از جامعه عذر نخواستند، بلکه با زد و بند پیچیده‌تر بر جامعه سوار شدند و هنوز تکرار آنرا شاهدیم.