نیم‌قرن پس از کنوانسیون رامسر؛ گاوخونی در آستانه نابودی است

پایگاه خبری / تحلیلی نگام ، نیم قرن پس از آن‌که با تلاش‌های اسکندر فیروز، رئیس وقت سازمان محیط زیست ایران، کنوانسیون رامسر درباره تالاب‌های جهان به امضا رسید، تالاب‌های ایران در وضعیت بدی قرار دارند. به گزارش رادیو زمانه، گاو‌خونی،‌ تالابی ثبت‌شده در کنوانسیون رامسر، یکی از تالاب‌های در آستانه نابودی ایران است.


احمدرضا لاهیجان‌زاده، معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست سه‌شنبه ۱۴ بهمن در مراسم پنجاه سالگی کنوانسیون رامسر در این سازمان از تهیه طرحی برای احیای زاینده‌رود خبر داد تا از نابودی تالاب گاوخونی جلوگیری شود.


لاهیجان‌زاده گفت که این «طرح جامع برای احیای زاینده‌رود در حال تهیه است»، هرچند به گفته او، جلسه شورای عالی آب برای تصویب آن به تعویق افتاده است.


زاینده‌رود مهم‌ترین منبع رسیدن آب به گاوخونی است. این تالاب پرآوازه منطقه‌ای به وسعت ۴۷۶ کیلومتر مربع را پوشانده و در ۱۶۷ کیلومتری جنوب شرق اصفهان در کنار شهر ورزنه و در مجاورت تپه‌های شنی واقع شده است.


کنوانسیون رامسر ۲ فوریه ۱۹۷۱ میلادی / ۱۳ بهمن ۱۳۴۹ با تلاش‌های اسکندر فیروز، رئیس وقت سازمان محیط زیست ایران در رامسر به امضای ۱۸ کشور رسید. شمار امضاکنندگان آن اکنون به ۱۷۱ کشور رسیده است.


به همین دلیل دوم فوریه «روز جهانی تالاب‌ها» نام‌گذاری شده است.


در کنوانسیون رامسر ۴۲ نوع تالاب از یکدیگر بر مبنای اینکه «ساحلی‌ـ‌دریایی»، «داخل خشکی» یا «مصنوعی» باشند، تفکیک شده اند. ایران دارای ۴۱ نوع از ۴۲ نوع تالاب ثبت‌شده در این کنوانسیون است.


به گفته معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست، مصرف آب زاینده‌رود برای کشاورزی باعث شده که حق‌آبه محیط زیستی گاوخونی تأمین نشود. این اتفاق در حالی رخ می‌دهد که بر اساس قانون، اولویت اول تأمین آب شرب و اولویت دوم تأمین حق‌آبه زیست‌محیطی است.


لاهیجان‌زاده گفت حتی از بارش‌های فراوان سال گذشته نیز آبی به زاینده‌رود نرسید: در سیل سال گذشته بیشتر از ۲۰۰۰ میلیمتر بارش در کوهرنگ داشتیم. با این وجود باز هم با هدف کشت بیشتر اجازه ندادند آب به تالاب گاو خونی برسد. وضعیت به‌گونه‌ای بود که در اصفهان کشت تابستانه هم انجام شد که بی‌سابقه بود اما آب به تالاب نرسید.


او تاریخچه مشکلات گاوخونی را تا ابتدای دولت محمود احمدی‌نژاد در ۱۳۸۴ عقب کشید: «متاسفانه مدیریت آب در زاینده رود به‌صورت یکپارچه انجام نمی‌شود. این اشتباهی است که از سال ۸۴ رقم خورد و سبب شد که بدون توجه به پایین دست، آب برداشت شود.»


در شرایط طبیعی، باید سالانه ۱۷۶ میلیون متر مکعب آب وارد گاوخونی شود اما به گفته مقام‌های محیط زیست، در چند سال گذشته حتی پنج میلیون متر مکعب آب هم وارد تالاب گاخونی نشده است.