هدف کشورها از انتشار اعلامیه‌های «هشدار سفر به ایران» چیست؟

پایگاه خبری / تحلیلی نگام _ با افزایش تنش‌ها میان ایران و آمریکا، موجی از بیانیه‌ها مبنی بر هشدار نسبت به سفر به ایران و عراق به راه افتاده است.


با خروج آمریکا از توافق هسته‌ای و تشدید تحریم‌ها و در نهایت با لغو معافیت وارد کنندگان نفت از ایران، درگیری لفظی میان تهران و واشنگتن روز به روز بیشتر شده و در چند هفته اخیر در پی اعزام یک ناوگروه آمریکایی به خلیج فارس، این تنش‌ها به احتمال درگیری نظامی میان دو کشور بدل شده است.

 آمریکا مدعی است که ایران در حال برنامه‌ریزی برای هدف قرار دادن منافع ایالات متحده در منطقه است. بر مبنای همین ادعا، چندی پیش رسانه‌های آمریکایی از طرح پنتاگون برای اعزام ۱۲۰ هزار نیرو به منطقه با هدف مقابله با ایران خبر داد.

 با وجود تکذیب این طرح توسط دونالد ترامپ، انتشار اخبار مرتبط با این طرح و خبر اعزام ناوگروه و بمب‌افکن آمریکایی همزمان با خبر دیگری مبنی بر دستور دولت آمریکا برای خروج همه نیرو‌های غیر ضروری سفارت این کشور در بغداد و اربیل، ترس از احتمال وقوع یک جنگ تمام عیار را در جامعه افزایش داده است.

 به گزارش رویداد۲۴ روز گذشته آمریکایی‌ها در اعلامیه دیگری به هواپیما‌های مسافربری که بر فراز خلیج فارس عبور می‌کنند نیز هشدار داده و گفته ممکن است در زمان افزایش تنش‌ها میان ایران و آمریکا، این هواپیما‌ها هدف یک محاسبه اشتباه شوند. وزارت خارجه بریتانیا نیز با انتشار بیانیه‌ای به شهروندان این کشور که تابعیت ایرانی نیز دارند و در سازمان‌هایی کار می‌کنند که می‌تواند در ارتباط با دولت بریتانیا تلقی شود، توصیه کرده از سفر به ایران اجتناب کنند. بنابر آنچه در سایت رسمی دولت بریتانیا منتشر شده، این تصمیم برای جلوگیری از بازداشت خودسرانه و بدرفتاری مقام‌های ایران با دوتابعیتی‌ها گرفته شده است. این در حالی است که تا کنون کسی به جرم دوتابعیتی بودن بازداشت نشده و مسائل دیگری در میلان بوده است. از سوی دیگر موضوع بازداشت دوتابعیتی‌ها چیز جدیدی نیست و انتشار چنین اعلامیه‌ای در بحبوحه جنگ لفظی منطقه هدفی جز تشدید تنش‌های مرتبط با جنگ نداشته است.

 بحرین نیز روز گذشته شنبه ۲۸ اردیبهشت به شهروندانش در مورد سفر به ایران و عراق هشدار داده و از بحرینی‌هایی که در این دو کشور به سر می‌برند نیز خواست برای امنیت خودشان «فورا» از آنجا خارج شوند. روز گذشته شرکت نفتی اکسون موبیل نیز در اقدامی مشابه همه کارکنان خارجی خود را از تاسیسات این شرکت در عراق تخلیه کرده و به دبی فرستاد. تاثیر این دست اقدامات بر تصور جامعه از احتمال بروز یک جنگ بیش از هر اقدام دیگری است. اما آیا این سیاست واقعا به منزله اعلام خطر جدی است؟ ایران بار‌ها در جریان نا آرامی‌های فرانسه در سال‌های ۲۰۱۰ و ۲۰۱۸ در اقدامی مشابه از شهروندان ایرانی خواسته از سفر به پاریس خودداری کنند، این در حالی است که در بدترین شرایط جنگی در سوریه و عراق چنین اعلامیه‌هایی از سوی جمهوری اسلامی منتشر نشده است. 

به طور معمول بیانیه‌های این چنینی با هدف ایجاد ترس و بازی روانی از سوی دولت‌ها صادر می‌شود که متعاقبا تاثیر به سزایی بر مردم خواهد داشت. انتشار بیانیه هشدار سفر از سوی بحرین و بریتانیا و بیانیه تخلیه نیرو‌ها از سوی آمریکا در شرایط جنگ روانی علیه ایران امر تعجب برانگیزی نیست. این در حالی است که در روز‌های اخیر شاهد کاهش تنش‌ها میان آمریکاو ایران بوده‌ایم. ترامپ در هفته گذشته دوبار در دو گفت‌وگوی مجزا تاکید کرد به دنبال جنگ با ایران نیست؛ همزمان رهبری نیز در دیدار با مسئولان نظام اعلام کرد قرار نیست جنگی اتفاق بیفتد. این اظهارات درحالی عنوان شده که نشانه‌های دیگری دال بر کاهش تنش‌ها میان ایران و آمریکا به چشم می‌خورد. وال استریت ژورنال روز پنجشنبه خبر داد که دو ناو نظامی مک فائول و گنزالس آمریکا بدون اینکه هیچ اتفاقی رخ دهد از تنگه هرمز در نزدیکی ایران گذشته‌اند. 

مقام‌های وزارت دفاع آمریکا در حالی ترانزیت ناوهای جنگی آمریکایی از تنگه هرمز در روزهای اخیر را آرام‌ترین ترانزیت خوانده‌اند که این نقطه حتی در سال‌های برقراری کانال دیپلماتیک میان ایران و امریکا در مذاکرات برجام نیز یکی از پرتنش ترین نقاط میان دو کشور بوده است. 

به گزارش رویداد۲۴ در سال به امضا رسیدن برجام به تنهایی سی و سه رویارویی که به گفته آمریکایی‌ها رویارویی های «نا امن و غیر حرفه‌ای» بوده‌اند میان ناوهای آمریکایی و قایق‌های سپاه اتفاق افتاد. گرچه از تعداد رویاروی‌ها میان دو نیروهای دریایی دو طرف از زمان روی کار آمدن ترامپ کم شده اما همچنان این نگرانی وجود دارد که تنگه هرمز به نقطه کلیدی درگیری دو طرف بدل شود.

مقامات پنتاگون به وال استریت ژورنال گفته‌اند که این آرام‌ترین ترانزیت ناوی بوده که تا کنون مشاهده کرده‌اند. البته در ادامه پنتاگون مدعی شده اعزام و استقرار ناو و بمب افکن آمریکایی در خلیج فارس به کاهش تخاصم‌ها میان دو کشور کمک کرده است.
یکی از مقامات وزارت دفاع آمریکا گفته: وجه بازدارندگی استقرار ناو و بمب افکن آمریکایی در نزدیکی ایران به خوبی به هدفش رسیده است و تاثیر آن را به زودی خواهیم دید.