چابهار، پاشنه آشیل روابط تهران با دهلی؛ هند خواهان ارجاع پرونده قرارداد چابهار به داوری بین‌المللی است

پایگاه خبری / تحلیلی نگام_رییس کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی با اشاره به تغییرات صورت گرفته در قرارداد توسعه بندر چابهار بین ایران و طرف هندی اظهار داشت هند خواهان ارجاع حل اختلاف قراردادی به داوری بین المللی است که البته این موضوع نیاز به مصوبه مجلس دارد و در حال حاضر لایحه آن به مجلس ارسال شده است.

به گزارش ایلنا، محمدرضا رضایی کوچی با بیان اینکه اخیرا شرکت هندی ۶ جرثقیل موبایل ساحلی به ارزش حدود ۲۴ میلیون یورو وارد کرده است، گفت: «قراردادی با هندی‌ها برای بندر شهید بهشتی چابهار داریم که در حال حاضر عملیاتی و در حال اجرا است؛ اما با توافق طرفین تغییراتی در قرارداد در حال اعمال بوده که مراحل آن در دست اقدام است. طرفین برای اعمال این اصلاحات به توافق رسیده‌اند و فقط تشریفات قانونی آن در حال انجام است.»

دسترسی به آسیای میانه برای هندوستان بسیار مهم است، از این رو یافتن کوتاه‌ترین مسیر برای انتقال مواد خام و صادرات محصولات تولیدی هند به بازار آسیای میانه و افغانستان باعث شد تا دهلی نو درصدد بهره‌گیری از امکانات بندر چابهار برآید.

بندر چابهار در حدود ۱۰۰۰ کیلومتری بندر کاندلا و ۱۴۰۰ کیلومتری مومبای قرار دارد و دسترسی به مسیر دریایی را برای حمل و نقل کالا، تجارت و کسب و کار آسان می‌کند. اختلاف هند و پاکستان هم یکی دیگر از عواملی بود که هند را به سرمایه‌گذاری در طرح توسعه بندر چابهار ترغیب کرد.

بندر چابهار دسترسی هند به افغانستان را از طریق دریا تسهیل می‌کند. در سال ۲۰۱۶، موافقت‌نامه سه‌جانبه توسعه بندر چابهار میان ایران، هند، و افغانستان به امضا رسید. بر اساس آن موافقت‌نامه، قرار بود هند و افغانستان در توسعه بندر چابهار و خط ریلی که این بندر را به زاهدان و سپس تا مرز میلک – مرز مشترک ایران و افغانستان در ۱۰۰ کیلومتری زاهدان – می‌رساند، سرمایه‌گذاری ‌کنند.

قرارداد احداث خط آهن چابهار- زاهدان در جریان سفر ماه مه ۲۰۱۶ نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، به تهران امضا شد و ارزش آن بالغ بر ۱.۶ میلیارد دلار بود. شرکت دولتی ساخت راه‌آهن هند متعهد شد تا منابع مالی مورد نیاز پروژه را فراهم کند و کار احداث راه‌آهن را آغاز کند. اما با گذشت چند سال و سفر متعدد متخصصان و مهندسان این شرکت به ایران، تداوم تحریم آمریکا علیه ایران باعث شد تا آن شرکت علملیات احداث راه‌آهن را شروع نکند.

در همین زمینه خیرالله خادمی، معاون پیشین وزیر راه و شهرسازی ایران، کنار گذاشتن هند از پروژه خط آهن چابهار – زاهدان را تایید و دلیل این اقدام ایران را تأخیر سه ساله در اجرا و تأمین مالی از سوی هند اعلام کرد. کنار گذاشتن هند از این پروژه و تمایل ایران به اجرای سند همکاری با چین، می‌تواند تداوم حضور هند را در طرح توسعه بندر چابهار با چالش جدی مواجه کند.