چه کسانی کمک میلیاردی از وزارت ارشاد دریافت می کنند؟

پایگاه خبری / تحلیلی نگامانتشار فهرستی تازه از دریافت کنندگان کمک مالی از وزارت ارشاد

انتشار لیست کمک های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به اشخاص حقیقی بازهم حاشیه ساز شد. سال گذشته هم انتشار این لیست با انتقادها و سوال های بسیاری روبه رو شد. هرچند به نظر نمی رسد که انتقادها تاثیری در فرایند کمک های مالی این نهاد فرهنگی ایجاد کرده باشد. در فهرست سال ۹۷ تنها نام ۸۶ فرد برای دریافت کمک های مالی درج شده بود اما فهرست منتشر شده از سال ۹۸ ۱۲۱ شخص حقیقی را شامل می شود که نام شش نفر در لیست جدید در مقایسه با لیست قبلی تکراری است. جمع مبلغ کمک های مالی وزارت ارشاد به این اشخاص بیش از ۴ میلیارد تومان است.

بودجه های بلاعوض از کجا آمده اند؟

لیست منتشر شده از افراد حقیقی تنها بخشی از بودجه مصوب برای کمک های بلاعوض وزارت ارشاد است. درواقع براساس بودجه مصوب سال ۹۸ این وزارت خانه می تواند تا سقف ۱۰۰ میلیارد تومان به اشخاص حقیقی و حقوقی کمک مالی کند. این تنها بخشی از کمک های مالی مصوب در بودجه کشور است.کمک به اشخاص حقیقی و حقوقیدر لایحه بودجه سال ۹۸، شامل هفت ردیف بودجه ذیل عنوان دستگاه‌های اجرایی است که شامل این قانون می‌شود که مجموع آن ها رقمی بیش از ۵۰۰ میلیارد تومان است. اما این کمک های مالی از چه زمانی وارد بودجه شده اند؟ درواقع قانون «کمک به اشخاص حقیقی و حقوقی» در ماده ۷۱ قانون محاسبات عمومی کشور در تاریخ اول شهریور سال ۱۳۶۶ به تصویب مجلس شورای اسلامی وقت رسید و قرار بر این شد که ضوابط پرداخت این قبیل کمک‌ها در آینده به تصویب مجلس برسد. گرچه در سال ۹۳ مجلس تلاش کرده تا این کمک های مالی را شفاف کند. در این سال مجلس شورای اسلامی در جریان بررسی طرح «الحاق موادی به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت» در ماده ۴۰ این طرح موافقت کرد که دستگاه‌های اجرایی مجاز به کمک به اشخاص حقیقی و حقوقی از محل اعتبارات قوانین بودجه سنواتی می‌باشند و شروطی برای آن تعیین کردند، از جمله آن‌که بر اساس بند (ب) این ماده، دستگاه‌های اجرایی موظفند نسبت به اخذ شماره ملی اشخاص حقیقی گیرنده و یا سهامداران و صاحبان سهم و اعضای هیئت مدیره و بازرس یا بازرسان قانونی اشخاص حقوقی گیرنده کمک و درج آن در بانک اطلاعاتی که توسط معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور برای این منظور ایجاد می گردد، اقدام و سپس مبلغ کمک را پرداخت نمایند. گزارش عملیات مالی و انطباق هزینه های انجام شده با اهداف اعلام شده هم باید تا پایان شهریورماه سال بعد به معاونت برنامه ریزی و نظارت رییس جمهوری ارسال شود. هرچند تا کنون گزارش عملکردی از این کمک ها منتشر نشده است و تنها در طی چندسال گذشته چند لیست از افرادی که کمک دریافت می کنند منتشر شده است.

به چه کسانی کمک شده است؟

در لیست جدیدی که وزارت ارشاد منتشر کرده است نام ۱۲۱ نفر که مجموعا بیش از ۴ میلیارد تومان کمک مالی دریافت کرده اند دیده می شود. بررسی لیست منتشر شده نشان می دهد که اکثر آن ها تحت عنوان«کمک به فعالیتهای فرهنگی و دینی» این مبالغ را دریافت کرده اند. عنوانی که هیچ توضیح مشخصی درباره آن وجود ندارد و جستجوی نام اکثر این فعالان فرهنگی برای یافتن اثری از فعالیت هایشاننیز بی فایده است. نام های ناشناسی که مبالغ میلیونی در طی سه ماه پایانی سال ۹۸ دریافت کرده اند. کمک به انتشار آثار ارزشمند عنوان دیگری است که با استفاده از آن به افراد این لیست کمک مالی شده است. علیرضا عتیقی بخشایشی مدیر انتشارات بخشایش یکی از این افراد است که به دلیل آنچه«کمک به انتشار آثار ارزشمند» خوانده شده مبلغ ۳۰ میلیون تومان کمک مالی بلاعوض دریافت کرده است. جستجو برای یافتن این فرد و انتشاراتش ما را به شهر قم می رساند، جاییکه دفتر انتشارات علیرضا عقیقی در آن واقع شده است. انتشاراتی که بیشتر در حوزه چاپ ادعیه فعالیت دارد و در کنار آن برخی کتاب های با عناوینی چون «فلسفه تربیت در جمهوری اسلامی» ایران هم به چشم می خورد. کتابی که برای خرید آن باید۵۰ هزاتومان پرداخت کنید. حامد کفاش یکی دیگر از مدیر انتشارات سایان هم یکی از چهره های این لیست است که پیش از این در مصاحبه ای از وضعیت گرانی کاغذ گلایه کرده بودو به نظر می رسد که گلایه هایش ثمربخش بوده و او تحت عنوان«کمک به خرید کتاب» مبلغ ۵۶ میلیون تومان دریافت کرده است. همچنین محمد جواد پیچان هم به دلیل برگزاری همایش بزرگداشت آیت الله حجت نجف آبادی مبلغ ۱۵ میلیون تومان دریافت کرده است، همایشی که باز هم اثری از آن وجود ندارد و مشخص نیست در چه ابعادی برگزار شده است. کمک به اطلاع رسانی کتاب هم از دیگر عناوینی است که تحت آن به افراد این لیست کمک مالی شده است.

نجومی بگیران لیست

لیست منتشر شده از کسانی که کمک مالی دریافت کرده اند چند مورد عجیب هم دارد. نام خسرو ملکان، کارگردان سینما هم در این لیست وجود دارد که تحت عنوان«پیشگیری از سوءمصرف موادمخدروروانگردان» حدود ۵۰۰ میلیون تومان کمک بلاعوض دریافت کرده است. شاید در نگاه اول اینگونه به نظر برسد که آقای ملکان این مبلاغ را بخاطر فیلم هایش دریافت کرده، اما با نگاهی به آثار سینمایی این کاگردان ردپایی از عنوان«پیشگیری از سومصرف مواد مخدر» به چشم نمی خورد. درواقع آخرین ساخته سینمایی خسرو ملکان فیلم «مادرزن سلام» است که یک فیلم کمدی است و نشانه ای از مبارزه با مواد مخدر در آن وجود ندارد. میرکمال میرنصیری، چهره نجومی بگیر دیگر لیست منتشر شده است که برای آنچه «رصد و کنترل آسیب های اجتماعی» عنوان شده حدود یک میلیارد تومان دریافت کرده است. جست و جو برای این نام تنها به یک کاگردان کم تر شناخته شده تاتر می رسد که نزدیک ترین فرد به نام درج شده در این لیست است. فعالیت های میرنصیری در زمینه نمایش درمانی و کار با معلولان است. ناصر گلی از دیگر چهره های جالب لیست منتشر شده است. آقای گلی یک عکاس است که در تدوین کتب هم فعالیت دارد. چاپ قرآن کریم به ۳ زبان فارسی، انگلیسی و عربی به صورت مصور از جمله آثار او است. او در مصاحبه ای با خبرگزاری فارس درباره این اثر گفته«از آنجایی که امکان تغییر در آیات قرآن کریم وجود ندارد، تصاویری هم که در این کتاب از آن ها استفاده کردم کاملا اورجینال (خام) هستند و هیچ تغییری در آن ها صورت نگرفته است تا حس آیات به خوبی منتقل شود.»

فارغ از انتقادهایی که نسبت به اصل کمک مالی به افراد حقیقی وجود دارد،‌ به نظر می رسد که انتشار این فهرست جدید و نام های آن هم با اعتراضاتی مواجه شود.