کاهش ذخایر برنج و شکر در ایران به مرز «هشدار» رسید

پایگاه خبری / تحلیلی نگامقیمت شکر در حالی طی یک ماه گذشته ۲.۵ برابر شده که برخی گزارش‌ها از کاهش شدید و هشداردهنده ذخایر برنج و شکر در ایران خبر می‌دهند.

در روزهای گذشته قیمت شکر دوباره گران شد و این کالا در بسیاری از مناطق کمیاب شده است. بر اساس گزارش‌های میدانی در برخی مناطق شهر تهران یافتن شکر در فروشگاه‌ها دشوار شده است.

دولت نرخ رسمی شکر را که در خرداد امسال ۶ هزار و ۶۵۰ تومان بود به ۱۱ هزار و ۵۰۰ تومان رسانده است. این در حالیست که قیمت تمام شده هرکیلوگرم شکر زمان تحویل از کامیونداران، ۱۳ تا ۱۳ هزار و ۵۰۰ تومان است و قیمت آن در فروشگاه‌ها ۱۸ هزار تومان برای هر کیلو است.

قاسمعلی حسنی رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی کمبود و گرانی شکر را تأیید کرده و گفته که «اختلال در تخصیص ارز واردات و تولید شکر» علت نابسامانی در بازار شکر است.

به گفته قاسمعلی حسنی عمده نیاز کشور به شکر از طریق تولید داخل تأمین می‌شود. در حالی که تولید شکر به دلیل خشکسالی دچار مشکل شده است.

او همچنین توضیح داده چنانکه دولت هرچه زودتر فکری برای تأمین ذخایر ۶ ماهه، یکساله و یک و نیم ساله شکر نکند، بازار این کالا از زمستان ۱۴۰۰ دچار مشکل می‌شود.

گزارش‌ها نشان می‌دهد که در بازار ایران ۲.۲ میلیون تن شکر در سال مصرف می‌شود که بنا به اعلام وزارت کشاورزی ۸۰ درصد این نیاز را تولید داخل تأمین می‌کند و خوزستان به عنوان قطب تولید شکر ایران به شمار می‌آید. این در حالیست که چغندر قند و نیشکر محصولی به شدت آب‌بر است و با خشکسالی بی‌سابقه در خوزستان پیش‌بینی می‌شود که تولید شکر در ایران گرفتار مشکل جدی شود.

اینهمه در حالیست که بیش از دو ماه است که قند و شکر به قیمت دولتی در میادین میوه و تره‌بار شهرداری تهران و فروشگاه‌های زنجیره‌ای در سطح شهر تهران توزیع نشده است.

علی احمدی یکی از غرفه‌داران فعال در میدان میوه وتره‌بار شهرداری تهران به وبسایت بازار گفته است: «آخرین بار قند و شکر با قیمت مصوب در آغاز ماه مبارک رمضان توزیع شده و تاکنون خبری از توزیع این کالاهای اساسی در بازار نیست و اجازه نداریم شکر را با قیمت آزاد ۱۵ هزار تومانی در این غرفه بفروشیم.»

علی احمدی توضیح داده که «حتی برای خرید قند یک ماه پیش ۲۵ میلیون تومان نیز واریز کرده ایم و چندین بار نیز برای تحویل حواله خود مراجعه کردیم، اما شرکت بازرگانی دولتی از پاسخ سوال ما که چه زمانی قند و شکر توزیع می کنید، خودداری کرده است.»

در این گزارش میدانی یکی دیگر از غرفه‌داران میدان میوه و تره‌بار گفته که «در طی بیش از ۲ ماه گذشته هرچه تلاش کردیم که قند و شکر برای فروش به غرفه بیاوریم موفق نشدیم و تاکنون تلاش‌های ما بی‌تیجه بوده است و در حال حاضر در این غرفه فقط برنج و روغن به مردم عرضه می‌کنیم و بیش از دو ماه است که شکر و قند نداریم.»

علی بهره‌مند رئیس اتحادیه قنادان کشور نیز با تأیید خبر کمبود شکر گفته که «شرکت بازرگانی دولتی به قنادان اعلام کرده که فعلا شکر ندارند و باید در صف انتظار باشند. قنادان از سازمان بازرگانی دولتی درخواست خرید ۵۰۰ تن شکر داشتند اما به نظر می‌رسد که شکر نیست و ما در تامین شکر حتی با نرخ آزاد دچار مشکل هستیم.»

از سوی دیگر برنج نیز در بازار ایران با کمبود روبرو شده است. مسیح کشاورز دبیر انجمن واردکنندگان برنج خبر کاهش شدید موجودی انبار برنج خارجی را تأیید کرده و گفته که «وزارت جهاد کشاورزی در یک ماه گذشته با حذف ممنوعیت واردات مخالفت کرد و فعلا هیچ برنجی وارد نمی‌شود و موجودی برنج خارجی در گمرکات صفر است.»

مسیح کشاورز افزوده است: «ذخایر برنج خارجی انبارهای بخش‌خصوصی هم در وضعیت نامناسبی است و این انبارها خالی هستند. همچنین سرمایه در گردش واردکنندگان به دلیل کاهش قابل توجه مصرف برنج مردم و تداوم ممنوعیت‌ها کاهش داشته است.»

دبیر انجمن برنج با اشاره به کاهش قدرت خرید برنج گفته است که فراز تند افزایش قیمت‌ها موجب شده که پنج دهک جامعه توانایی خرید برنج را نداشته باشند و به خریدهای بسیار کوچک برنج روی آورند.

این فعال صنفی افزوده است: «با حذف برنج خارجی جز نان هیچ جایگزینی برای دهک‌های پایین درآمدی وجود ندارد. زیرا قیمت برنج ایرانی گزاف است و دولت باید با در نظر گرفتن این موضوع و تخصیص ارز واردات برنج خارجی مانع حذف برنج از سفره فقرا شود.»

ذخائر برنج و شکر در ایران در حالی به مرز تهدید رسیده است که کیهان لندن در فروردین‌ماه امسال در گزارشی از کمبود و تشکیل صفوف شکر و برنج در آخر بهار (پس از ماه رمضان) خبر داده بود.

بر اساس این گزارش در فروردین امسال در پی پیشنهاد سازمان حمایت از تولیدکننده و مصرف کننده، نرخ دستمزد تصفیه شکر خام به ازای هر کیلوگرم از ۲۱۷ به ۴۰۰ تومان افزایش یافت. همان زمان مشخص بود که این افزایش قیمت سبب گرانی شکر در بازار خواهد شد.

ماه گذشته و در خرداد ۱۴۰۰ قیمت برنج ایرانی در بازار تا بیش از ۴۷ هزار تومان هم رسیده و قیمت برنج خارجی نیز به موازات قیمت برنج ایرانی در حال افزایش است.

همچنین بر اساس آخرین گزارش مرکز آمار ایران، هر کیلو برنج درجه یک ایرانی در اردیبهشت‌ماه امسال بطور متوسط حدود ۳۶ هزار تومان فروخته شده در حالی که حداقل قیمت آن ۳۰ هزار و حداکثر تا ۴۷ هزار و ۱۰۰ تومان بوده است.

برنج ایرانی در اردیبهشت‌ماه پارسال هر کیلو ۲۵ هزار تومان و در فروردین امسال با افزایش ۱۰ هزار تومانی به طور متوسط تا ۳۵ هزار تومان قیمت خورده است، این تغییر نشان می‌دهد نسبت به ماه قبل ۱.۹ و در مقایسه با پارسال ۴۴.۴ درصد افزایش قیمت دارد.

برنج وارداتی در اردیبهشت پارسال هر کیلو حدود ۱۲ هزار تومان بوده که در فروردین امسال با افزایش دو برابری به ۲۴ هزار و ۵۰۰ تومان رسید. در ماه اردیبهشت قیمت برنج خارجی به طور متوسط ۲۴ هزار و ۶۰۰ تومان بوده ولی حداقل ۲۳ و حداکثر ۳۰ هزار تومان هم برای آن در معاملات ثبت شده است.

کمبود مواد غذایی اساسی مانند برنج، روغن و شکر و بحران در تولید گوشت، تخم مرغ و لبنیات در ماه‌های گذشته به مرز هشدار رسیده و امنیت غذایی کشور را تهدید می‌کند.