کودتای خزنده سپاه از کی آغاز شد؟

✍️اکبر گنجی

گزارش ۴۸ دقیقه ای “بی بی سی فارسی” از جلسه اعتراضی سال ۱۳۶۳ سپاه تهران با محسن رضایی( فرمانده وقت کل سپاه)، که با کوشش حسین باستانی تهیه شده، نوری بر بخشی از تاریکخانه جنگ و فعالیت های سیاسی سپاه از آغاز است.

در این جلسه انتقادها و اعتراض ها نسبت به فرماندهی نظامی جنگ توسط شهید بهمنی ، کوچک محسنی، و… مطرح شد. مسائل سیاسی- فعالیت های سیاسی فرماندهی سپاه برای فتح کشور- را اهم کبر گنجی توضیح داد. این جلسه به دنبال ماه ها اعتراض برگزار شد. جلسات زیادی در آن دوران تشکیل شد که این نوار، فقط یکی از نوارهای آن جلسات است.

من پیش از این در مصاحبه ۱۷ جون ۲۰۱۰ با برنامه «به عبارت دیگر» “بی بی سی” در گفت و گوی با عنایت فانی، توضیحاتی پیرامون این جلسه داده بودم( رجوع شود به بخش اول – کلیپ زیر، بخش دوم و بخش سوم آن گفت و گو).

پس از آن، در مصاحبه ۱۷ سپتامبر ۲۰۱۱ با «برنامه پارازیت» “وی.او.ای” نکات دیگری از آن جلسه را توضیح دادم(پنج دقیقه اول):


بسیاری از نکات تاریخی ای که در این مصاحبه ها توضیح دادم، در گزارش “بی بی سی” وجود ندارد و نگاه دوباره به آن فیلم ها می تواند گزارش کنونی “بی. بی. سی” را تکمیل کند. درخواست مجازات اعدام برای معترضان از سوی دادستان سپاه ، که با مخالفت شدید آیت الله منتظری و آیت الله صانعی منتفی شد، یکی از آن نکات است. این نکات را من در زمان حیات آیت الله منتظری و آیت الله صانعی بیان کردم و اگر کوچکترین ناراستی ای در آن ها وجود داشت، توسط آن دو مرجع بزرگ اصلاح می شد.

سپس در مقاله «جنگ ایران و عراق: ابزار قدرت و ثروت» که در دو بخش تحت عنوان «جنگ ایران و عراق؛ دروغگویی و سیاست بازی»- ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۳- و «جنگ ایران و عراق؛ صدای اعتراض و گوش های ناشنوا»ـ ۱۹ سپتامبر ۲۰۱۳- در رادیو زمانه منتشر شد، به تفصیل و با مستندات بسیار به شرح آن رخداد مهم پرداختم. چند روز بعد متن کامل آن دو مقاله در “گویا نیوز” تحت عنوان «جنگ ایران و عراق: ابزار قدرت و ثروت» بازنشر شد(متن “پی. دی. اف”).

وقتی سپاه پاسداران از گزارش “بی بی سی” مطلع شد، متن کامل نوار ۲ ساعت و ۵۶ دقیقه ای جلسه سپاه تهران را در ۳۰ شهریور ۱۳۹۹ در خبرگزاری تسنیم تحت عوان «چه‌کسانی اختلاف پاسداران منطقه تهران با فرماندهی سپاه را سیاسی کردند؟/ انتشار صوت جلسه‌ محسن رضایی با معترضین در سال ۶۳ » منتشر کرد.

گزارش “بی بی سی” خلاصه ای از این جلسه را در بر دارد و خواننده مشتاق تاریخ، بهتر است که کل نوار حدود سه ساعته را خود گوش کند. به عنوان مثال، فعالیت های سیاسی فرماندهان سپاه را که در آن جلسه من توضیح دادم و دیگر دوستان تأئید کردند، بسیار خلاصه در گزارش “بی. بی. سی” منعکس شده است. ولی همه آنها امروز محقق شده اند.

سه مقاله «جنگ ۸ ساله ایران و عراق و نزاع هسته ای» (زمانه ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۴) ، «جنگ: کودتای سپاه، زدن برجک آیت الله منتظری و رهبران فتنه» (زمانه ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۴) و «کودتای فرماندهان متوهم سپاه، پاسخ به محسن رضایی»(زمانه ۲۰ اکتبر ۲۰۱۴) نیز نشان می دهد که محسن رضایی در سخنانی که در جلسه سپاه تهران ایراد کرد، تا چه اندازه صادق بود.

البته هنوز نکات نا گفته شده بسیاری وجود دارد. در جلساتی که با مسئولان برگزار می شد، طبعاً بسیار صریح تر وضعیت جبهه های جنگ و آینده آن، و فعالیت های سیاسی جناح راست(جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و بخش راست سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی) در سپاه بازگو می شد.

صدها هزار نفر از بهترین جوانان ایران زمین جانشان را فدای دفاع از مرزهای ملی ایران و ایرانیان در برابر تجاوز صدام حسین کردند. جنگی که همه قدرت های جهانی و منطقه ای در آن از صدام حسین پشتیبانی به عمل می آوردند. تاریخ هیچ گاه آنان را فراموش نخواهد کرد. مشکلِ نظامی و سیاسی فرماندهی جنگ را نباید به پای آن قهرمانان میهن نوشت. شهید بهمنی ، شهید رستگار ، شهید داود کریمی و شهید زنده کوچک محسنی برخی از آن قهرمانان هستند.

گزارش “بی بی سی” فارسی را ببینید: